Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Piątek, 18 maja 2012
Edwin, Liboriusz, Eryk, Wenancjusz
 1974: ukończono budowę masztu radiowego w Konstantynowie
1980: wybuch wulkanu Mount Saint Helens
1498: Vasco da Gama dobił do portu w Kalikut w Indiach
Nowe publikacje
55. rocznica podpisania Układu Warszawskiego
Dodano:
|14 Maj 2010|, 2010 02:18
|
|
|
Osiem państw komunistycznych Europy Środkowej i Wschodniej, w tym Polska, podpisało 14 maja 1955 roku w Warszawie sojusz polityczno-wojskowy, określany jako Układ Warszawski. W tym roku mija 55 lat od tego wydarzenia.
Układ Warszawski, którego oficjalna nazwa brzmiała Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej, stworzono z inicjatywy ZSRR jako odpowiedź na działalność NATO i "imperialistyczne zagrożenie" ze strony USA i Europy Zachodniej. Państwa w nim stowarzyszone zobowiązywały się do udzielania sobie pomocy w przypadku napaści na jednego z członków.
Układ został podpisany 14 maja 1955 roku w Warszawie przez przywódców Albanii, Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Polski, Rumunii, Węgier i ZSRR. Ratyfikowano go we wrześniu tego samego roku. Pierwotnie miał funkcjonować przez 20 lat i miano go automatycznie przedłużać co 10 lat. Państwa wchodzące w skład Układu Warszawskiego były całkowicie podporządkowane ZSRR zarówno pod względem politycznym, jak i militarnym.
Dowództwo sojuszu mieściło się w Moskwie, a Zjednoczonymi Siłami Zbrojnymi kierować miał zawsze marszałek Armii Radzieckiej, równocześnie wiceminister obrony ZSRR. W 1955 roku na czele tych sił stanął marszałek Iwan Koniew. Dowództwa armii państw stowarzyszonych podlegały X Zarządowi Sztabu Generalnego Armii Radzieckiej, który pełnił funkcję Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych. W skład tych sił wchodziły kontyngenty sił zbrojnych poszczególnych państw. Ich wielkość ustalano na podstawie dwustronnych umów między ZSRR a rządami państw stowarzyszonych.
W zarządzaniu Układem Warszawskim uczestniczyły ciała kierownicze i konsultacyjne: Doradczy Komitet Polityczny, Komitet Ministrów Obrony i Komitet Techniczny.
Doradczy Komitet Polityczny jako najwyższy organ polityczno-wojskowy składał się z premierów państw stowarzyszonych, ministrów spraw zagranicznych i obrony narodowej oraz szefów partii politycznych. Zajmował się on opracowywaniem wspólnej strategii w kwestiach polityczno-militarnych.
Komitet Ministrów Obrony - najwyższy organ wojskowy sojuszu, zrzeszający szefów resortów obrony państw układu, określał zakres wspólnych działań wojskowych m.in. manewrów i ćwiczeń dowódczo-sztabowych, a także ujednolicał regulaminy i przepisy wojskowe.
Komitet Techniczny opracowywał kwestie związane z uzbrojeniem i wyposażeniem armii oraz ich standaryzacją i określeniem rodzaju sprzętu wojskowego, jaki miało wytwarzać każde z państw sojuszu.
Początkowo strategia wojenna sojuszu miała polegać na zmasowanym ataku rakietowo-jądrowym połączonym z natychmiastowym natarciem. Z czasem zaczęto dopuszczać ewentualność rozpoczynania działań zbrojnych od środków konwencjonalnych, a wprowadzenie broni masowego rażenia i jądrowej zakładano dopiero w odpowiedzi na jej zastosowanie przez nieprzyjaciela. W latach 80. proponowano strategię polegającą na stałej gotowości do wszelkiego typu działań zbrojnych, także na kilku frontach i z użyciem broni jądrowej.
W myśl układu polskie siły zbrojne miały tworzyć tzw. Front Polski składający się z trzech armii lądowych rekrutujących się z m.in. z Warszawskiego Okręgu Wojskowego i jednej lotniczej. Miały one stanowić drugi rzut strategiczny sił Układu Warszawskiego na nadmorskim kierunku operacyjnym osłaniający prawe skrzydło wojsk radzieckich oraz teren wybrzeża przed możliwym atakiem.
Polskie oddziały - z Pomorskiego Okręgu Wojskowego i Śląskiego Okręgu Wojskowego - miały wchodzić również do pierwszego rzutu operacyjnego i w jego ramach chronić zachodniej granicy Polski oraz zabezpieczać mobilizację armii. W latach 80. zdecydowano, że w sytuacji konfliktu strona polska ma wystawiać kontyngent składający się z pięciu dywizji pancernych i jedenastu zmechanizowanych oraz dwóch brygad desantowych i trzech dywizji lotniczych.
Członkowie Układu Warszawskiego posiadali także wspólny system obrony powietrznej. Związek Radziecki dysponował również bronią jądrową, która umiejscowiona była na terenie kilku państw stowarzyszonych.
Sojusz, a właściwie jego część: ZSRR, NRD, Bułgaria, Węgry i Polska, podczas swego istnienia dokonał tylko jednej zbrojnej interwencji. Była nią operacja "Dunaj" przeprowadzona w 1968 roku w Czechosłowacji, będąca reakcją Kremla na Praską Wiosnę, która niosła ze sobą reformy społeczne, ekonomiczne i polityczne.
Zmiany ustrojowe, jakie miały miejsce w państwach Układu na przełomie lat 80. i 90. przyczyniły się do opuszczenia ich terenów przez wojska radzieckie. 25 lutego 1991 roku w Budapeszcie została podpisana umowa o zakończeniu współpracy wojskowej państw sojuszu, a 1 lipca 1991 roku w Pradze ostatecznie zlikwidowano Układ Warszawski. AKN
PAP - Nauka w Polsce
kap
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Paweł Fiodorowicz Baticki, ros. (ur. 27 czerwca 1910 w Charkowie, zm. 17 lutego 1984 w Moskwie) radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1968), szef Sztabu Głównego Sił Powietrznych RKKA, naczelny dowódca Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, z-ca ministra obrony ZSRR, zastępca dowódcy Sił Powietrznych Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 6., 7., 8., 9. i 10. kadencji (19621984), Bohater Związku Radzieckiego (1965).
pełny tekst
Heinz Keßler (ur. 26 stycznia 1920 w Lubaniu) niemiecki dowódca wojskowy, generał armii, szef Policji Ludowej (19521955), dowódca Sił Powietrznych i Obrony Powietrznej Narodowej Armii Ludowej NRD, szef Sztabu Generalnego NAL NRD i zastępca szefa Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego, minister obrony NRD (19851989), działacz komunistyczny i polityk, sekretarz Centralnej Rady Wolnej Młodzieży Niemieckiej (19481950), członek Biura Politycznego SPJN (19861989), członek Narodowej Rady Obrony NRD (19871989), członek Izby Ludowej NRD (19501990), Bohater Pracy (1984).
pełny tekst
Paweł Fiodorowicz Baticki, ros. (ur. 27 czerwca 1910 w Charkowie, zm. 17 lutego 1984 w Moskwie) radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1968), szef Sztabu Głównego Sił Powietrznych RKKA, naczelny dowódca Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, z-ca ministra obrony ZSRR, zastępca dowódcy Sił Powietrznych Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 6., 7., 8., 9. i 10. kadencji (19621984), Bohater Związku Radzieckiego (1965).
pełny tekst
Wiktor Gieorgijewicz Kulikow, ros. (ur. 5 lipca 1921 w m. Wierchniaja Liubowsza) radziecki dowódca wojskowy, szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR i I zastępca ministra obrony ZSRR (19711977), głównodowodzący Wojskami Państw Stron Układu Warszawskiego, Marszałek Związku Radzieckiego (1977), Bohater Związku Radzieckiego (1981), doradca ministra obrony Federacji Rosyjskiej, członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 7., 8., 9., 10. i 11. kadencji, deputowany do Dumy Państwowej Federacji Rosyjskiej.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku