Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Piątek, 18 maja 2012
Edwin, Liboriusz, Eryk, Wenancjusz
 1974: ukończono budowę masztu radiowego w Konstantynowie
1980: wybuch wulkanu Mount Saint Helens
1498: Vasco da Gama dobił do portu w Kalikut w Indiach
Nowe publikacje
65 lat temu Polska podpisała Kartę Narodów Zjednoczonych
Dodano:
|16 Paź 2010|, 2010 00:20
|
|
|
16 października 1945 r. w Waszyngtonie (USA) minister spraw zagranicznych w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej Wincenty Rzymowski podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych. Polska stała się 51. członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Procedura związana z przyjęciem Polski do ONZ została formalnie zakończona 24 października 1945 r., kiedy to Janusz Żółtowski, zastępujący szefa polskiej misji dyplomatycznej w USA, przekazał dokument ratyfikacyjny podpisany przez prezydenta Bolesława Bieruta, premiera Edwarda Osóbkę-Morawskiego i Rzymowskiego rządowi Stanów Zjednoczonych.
W myśl zapisów Karty, to właśnie amerykański rząd przechowuje dokumenty ratyfikacyjne. Od tego też dnia datuje się także formalne istnienie Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Ideą leżącą u podstaw powołania ONZ była potrzeba ochrony przyszłych pokoleń od klęski wojny, "która - jak pisali sygnatariusze Karty NZ - dwukrotnie za naszego życia wyrządziła ludzkości niewypowiedziane cierpienia". Narody Zjednoczone dążyły do tego, by: "przywrócić wiarę w podstawowe prawa człowieka, godność i wartość jednostki, równość praw mężczyzn i kobiet oraz narodów wielkich i małych". (Preambuła Karty NZ)
Założyciele Organizacji Narodów Zjednoczonych pragnęli "stworzyć warunki, umożliwiające utrzymanie sprawiedliwości i poszanowanie zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych i innych źródeł prawa międzynarodowego". (Preambuła Karty NZ).
Powołanie nowej organizacji wyposażonej w narzędzia umożliwiające realizację tych zadań było konieczne, gdyż Liga Narodów (powstała po I wojnie światowej) okazała się organizacją zupełnie niezdolną do skutecznego działania. Liga formalnie przestała istnieć 18 kwietnia 1946 r. Jednym z pierwszych wydarzeń, które doprowadziły do powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych było przyjęcie 14 sierpnia 1945 r. przez Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię tzw. Karty Atlantyckiej.
Jej treść uzgodnili podczas konferencji, która odbyła się na brytyjskim pancerniku "Prince of Wales" na Atlantyku, prezydent Franklin Delano Roosevelt i premier Winston Churchill. Oba mocarstwa deklarowały chęć budowy stałego i powszechnego systemu bezpieczeństwa na świecie. Podstawą współżycia państw i narodów Karta Atlantycka czyniła cztery wartości: wolność od wojny, wolność od biedy, wolność słowa i wolność religijną.
Dokument formułował również zasady działań przyszłych sojuszników. Jednymi z nich były: nieuznawanie zmian terytorialnych przeprowadzonych bez zgody zainteresowanych państw oraz prawo narodów do swobodnego wyboru form rządów.
24 września 1941 r. na międzysojuszniczej konferencji w Londynie swój akces do Karty złożyła Polska, Związek Radziecki oraz inne państwa okupowane przez Niemcy i Włochy. 1 stycznia 1942 r. w Waszyngtonie doszło do podpisania Karty Narodów Zjednoczonych. Pod dokumentem stanowiącym podstawy działania koalicji antyhitlerowskiej podpisało się 26 państw, w tym trzy mocarstwa tworzące tzw. wielką trójkę: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Związek Radziecki. Wśród sygnatariuszy był także Rząd Rzeczypospolitej na wychodźstwie.
Do kolejnego spotkania przybliżającego powstanie nowej organizacji międzynarodowej doszło 30 października 1943 r. w stolicy Związku Sowieckiego. Przedstawiciele USA, Wielkiej Brytanii, ZSRR i Chin podpisali deklarację zwaną moskiewską. Przewidywała ona utworzenie "w możliwie najkrótszym czasie organizacji międzynarodowej, opartej na zasadzie równości wszystkich państw miłujących pokój".
Temat ten stał się także przedmiotem rozmów prezydenta Roosevelta ze Stalinem podczas konferencji w Teheranie w dniach 28 listopada - 1 grudnia 1943 r.
Przedstawiciele czterech mocarstw ustalili szczegóły działania NZ podczas konferencji, która odbywała się od 20 sierpnia do 7 października 1944 r. w Dumbarton Oaks k. Waszyngtonu (USA). Wówczas też opracowano podstawy Karty Narodów Zjednoczonych.
W trakcie konfekcji jałtańskiej w dniach 4 - 11 lutego 1945 r. opracowano zasady działania przyszłej Rady Bezpieczeństwa NZ i postanowiono zwołać konferencję założycielską. Stało się to 25 kwietnia 1945 r. w San Francisco w USA. Wzięło w niej udział 50 państw koalicji wymierzonej w państwa Osi. Zabrakło jednak Polski. Zabiegi rządu na uchodźstwie u zachodnich aliantów nie przyniosły rezultatów. Na obecność przedstawicieli rządu londyńskiego nie godził się Związek Sowiecki. Dr Jan Staszków z Krakowskiej Szkoły Wyższej podkreśla, że na pozycji Rządu Polskiego zaważyło głównie stanowisko Rosji Sowieckiej. Odmawiała ona "prac w jakimkolwiek gremium, gdzie udział weźmie Polski Rząd z Londynu" - wyjaśnia (wykład podczas konferencji poświęconej podpisaniu Karty NZ).
Z drugiej strony ani Stany Zjednoczone, ani Wielka Brytania nie chciały przystać na to, by Kartę Narodów Zjednoczonych podpisywał przedstawiciel tzw. rządu lubelskiego. Dopiero uznanie 5 lipca 1945 r. przez Stany Zjednoczone i Wielką Brytanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej i zerwanie stosunków z rządem w Londynie otworzyło możliwość podpisania Karty Narodów Zjednoczonych. WKA
PAP - Nauka w Polscels/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS), w wersji angielskiej International Court of Justice (ICJ), w wersji francuskiej Cour Internationale de Justice (CIJ) główny organ sądowy ONZ. Został utworzony w 1945. Trybunał działa według swego Statutu, który opiera się na Statucie Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej i stanowi integralną część Karty Narodów Zjednoczonych. Wszyscy członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych są ipso facto stronami Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Państwo nienależące do Organizacji Narodów Zjednoczonych może przystąpić do Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na warunkach, które w każdym przypadku ustali Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa.
pełny tekst
Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ uchwały jednego z sześciu głównych organów Organizacji Narodów Zjednoczonych. Szczególne znaczenie mają rezolucje Rady Bezpieczeństwa dotyczące utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, a zwłaszcza decyzje o zastosowaniu sankcji nie wymagających użycia siły zbrojnej (art. 41. Karty) oraz decyzje o sankcjach zbrojnych (art. 42 Karty). Jako jedyne spośród rezolucji uchwalanych przez organy ONZ, mają moc prawnie wiążącą dla państw na mocy art. 25 Karty Narodów Zjednoczonych. Ich legalność nie może być kwestionowana, nie podlegają także kontroli sądowej ze strony Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
pełny tekst
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS), w wersji angielskiej International Court of Justice (ICJ), w wersji francuskiej Cour Internationale de Justice (CIJ), jest głównym organem sądowym ONZ. Został utworzony w 1945. Trybunał działa według swego Statutu, który opiera się na Statucie Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej i stanowi integralną część Karty Narodów Zjednoczonych. Wszyscy członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych są ipso facto stronami Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Państwo nie należące do Organizacji Narodów Zjednoczonych może przystąpić do Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na warunkach, które w każdym przypadku ustali Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku