Afazja :: Kompendium / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

[Ogólna] Typy reakcji (syntezy, analizy, wymiany).

[Ekologia] Główne cykle biochemiczne występujące w środowisk

Analizę terminu Afazja rozpoczniemy od wyjaśnienia tego terminu jak najbardziej dokładnie i pod wieloma względami opierając się o opinie wielu najwybitniejszych specjalistów.

„Termin „afazja” odnosi się do upośledzenia w zakresie odbioru treści językowych, operowania nimi ich wyrażania (nadawania), zaistniałego na skutek organicznego uszkodzenia mózgu. Z definicji tego typu zaburzeń zwykle wyłącza się trudności percepcyjne, pamięciowe lub z uczeniem się, a także deficyty o charakterze czysto czuciowym lub ruchowym, chyba że symbole językowe odgrywają w nich jakąś rolę. (...) Różne rodzaje afazji powstają na ogół na wskutek uszkodzeń w obrębie tzw. półkuli dominującej. (...) Żadne badania neuropsychologiczne nie jest kompletne bez starannego zbadania funkcji językowych pacjenta. (...) Zaburzenia afatyczne dzielono zwykle na dwie kategorie 1) afazja ekspresyjna, czyli ruchowa (motoryczna) oraz 2) afazja recepcyjna, czyli czuciowa (sensoryczna)” „ (...)Termin Afazja (z gr. a-fasis – niemota) od lat budzi wiele kontrowersji, powstało więc wiele definicji afazji opracowanych przez specjalistów różnych dziedzin naukowych, (...) które zajmują się człowiekiem i jego wyższymi funkcjami psychicznymi, a zwłaszcza mową. Psychologia i logopedia, nauki medyczne, filozofia i nauki społeczne, lingwistyka, cybernetyka i fizyka badają rozmaite aspekty tego zjawiska, opisując je najczęściej i wyjaśniając w sposób specyficzny dla danej dyscypliny na podstawie specyficznej dla niej metodologii.” Dlatego istnieją bardzo różne klasyfikacje afazji, bezpośrednią przyczyną tego są odmienne stanowiska na których opierają się poszczególni autorzy.

„J. Konarski (1970) wyodrębnia w mózgu ośrodki gnostyczne i, łącząc je w szlaki kojarzeniowe, wyróżnia afazję słuchowo – werbalną, słuchowo – gestową, wzrokowo – węchowo – ruchową, czucia ułożenia oraz afazję z tak zwanej dodatkowej okolicy ruchowej mowy.” Powyżej przedstawiłem klasyfikację morfologiczną, dane kliniczne rozpatrują afazję w innym wymiarze. „(...) klasyfikacja K. Goldstein obejmuje:

1) zaburzenia ekspresji, spowodowane uszkodzeniami korowymi, takie jak dysartria, obwodowa afazja ruchowa i centralna afazja ruchowa,
2) zaburzenia mowy wynikające z zaburzeń niejęzykowych czynności umysłowych zależnych od deficytu abstrakcyjnego myślenia bądź od zaburzeń tzw. „podstawowych funkcji” mózgu.
3) zaburzenia recepcyjne, spowodowane korowymi uszkodzeniami, takie jak głuchota korowa, głuchota na szmery i dźwięki, afazja czuciowa (sensoryczna), dzieląca się na obwodową afazję czuciową i centralną afazję czuciową,
4) afazję centralną,
5) afazję amnestyczną,
6) afazję transkorową,
7) agrafię,
8.) aleksję,
9) echolalię.”
Widzimy tu jak ciężko jest ujednolicić pojęcie i sposób analizy rozbudowanego zjawiska afazji.

„A. R. Łurii (...) zakłada, że anatomiczno – fizjologicznym podłożem mowy jest układ współdziałających, zróżnicowanych struktur mózgowych. W zależności od części tego układu, która uległa uszkodzeniu, wyodrębnia on następujące typy afazji:
1) ruchową kinetyczną (aferentną), wywołaną uszkodzeniem zawoju zaśrodkowego lewej półkuli mózgu,
2) ruchową kinetyczną (eferentną), wywaną uszkodzeniem okolicy Broca.
3) dynamiczną, gdy uszkodzenie obejmuje lewą okolicę czoła (ku przodowi) od okolicy Broca,
4) akustyczno – gnostyczną (sensoryczną), związaną z uszkodzeniem okolicy Wernickiego,
5) akustyczno – amnestyczną, gdy uszkodzeniu ulega lewy płat skroniowy, w pobliżu okolicy Wernickiego,
6) semantyczną, gdy uszkodzenie obejmuje okolicę pogranicza płata skroniowo – ciemieniowo – potylicznego.”
Kliniczna analiza przeprowadzana przez T. H. Weinsenburga i K. E. McBride’a stworzyła klasyfikację która wygląda następująco:
„1) afazję głównie ekspresyjną (ruchową) – dającą trudność przede wszystkim w mówieniu,
2) afazję głównie impresyjną (czuciową) - kiedy zaburzenie przejawia się przede wszystkim w rozumieniu wypowiedzi,
3) afazję ekspresyjno – impresyjną (mieszaną) – kiedy zaburzenia dotyczą w równej mierze mówienia i rozumienia wypowiedzi,
4) afazję amnestyczną – dającą zaburzenia nazywania,
5) afazję globalną (całkowitą, totalną) – kiedy zarówno mówienie, jak i rozumienie wypowiedzi jest całkowicie „zniesione”.”

W Polsce też nie brakuje specjalistów którzy zasłynęli z analizy afazji jednym z nich jest M. Maruszewski, powiedział on: „(...) afazja to spowodowane organicznym uszkodzeniem odpowiednich struktur mózgowych całkowite lub częściowe zaburzenie mechanizmów programujących czynności mowy człowieka, który już uprzednio opanował te czynności. (...) mechanizm afazji polega na utracie (wskutek uszkodzenia mózgu) zdolności kierowania się w porozumieniu językowym obowiązującymi, a przyswojeniu uprzednio, regułami danego języka.”

Niestety M. Maruszewski nie przybliża nam dokładniej mechanizmów za pomocą których programuje się czynności porozumiewania się.
Następną postacią której się przyjrzymy będzie J. R. Brown, autor ten afazję podzielił następująco:
„- zaburzenia percepcji (wielozmysłowa agnozja),
-zaburzenia zdolności przetwarzania czyli „kodowania” i „dekodowania” różnorodnych wypowiedzi (afazja)
-zaburzenia ekspresji ruchowej (różnorodne apraksje).”
Możemy zaobserwować bardzo różne kombinacje między tymi zaburzeniami, dlatego też występują różne formy zaburzenia procesu porozumiewania się.
„ (...) w przypadku afazji mamy do czynienia z rozmaitymi, zróżnicowanymi problemami: zarówno natury neurofizjologicznej – zależnymi od rodzaju i lokalizacji uszkodzenia mózgu, natury psychospołecznej – zależnymi od osobowości chorego i jego reakcji interpersonalnych, natury neuropsychologicznej – zależnymi od reakcji między strukturą mózgową a funkcjonowaniem człowieka, wreszcie natury lingwistycznej – zależnymi od jakościowych i ilościowych właściwości jego języka.”

Wielu spośród badaczy wyodrębnia dwa typy afazji pierwszy z nich to gdy pacjent ma problemy z rozumieniem, dekodowaniem, drugim typem jest gdy chory ma problemy z komunikowaniem się czyli kodowaniem. Podejmiemy się teraz analizy kolejnej osoby M. Taylor-Sarno mającej dobra renomę i z której zdaniem liczą się afazjolodzy. Powyższa autorka stwierdziła że: „(...) w afazji dochodzi do rozpadu funkcji języka, w rezultacie chorzy mają trudności z mówieniem, czytaniem, pisaniem, oraz rozumieniem wypowiedzi innych osób, precyzowaniem czasu, określaniem przestrzeni oraz rozpoznawaniem przedmiotów. Autorka stwierdza, że istnieją różne rodzaje afazji, jednak najbardziej rozpowszechnionymi rodzajami są: afazja ekspresyjna przejawiająca się w trudności w mówieniu i pisaniu (czyli w budowaniu tekstu słownego i graficznego), afazja recepcyjna przejawiająca się trudnościami w rozumieniu wypowiedzi innych oraz czytaniu (czyli w odbiorze tekstu słownego i graficznego)” . Trzeba tu podkreślić że prócz tych podstawowych problemów chory także ma trudności w: „ (...) zakresie budowy i odbioru tekstu sygnalizowanego, co ma olbrzymie znaczenie w praktyce klinicznej, należy bowiem podkreślić że w afazji rozpadowi ulega również tekst sygnalizowany. I tak chory z afazją ekspresyjną ma również trudności w nadaniu komunikatu, np. sygnalizowanego kodem Morse’a, alfabetem Braille’a czy palców. Natomiast chory z afazją recepcyjna ma rudności w rozumieniu komunikatu sygnalizowanego, a chory z afazja mieszaną przejawia trudności zarówno w budowie, jak i w odbiorze tekstu sygnalizowanego.” Podążając dalej śladem naszej analizy rozpatrzymy kolejna osobistość B. L. J. Kaczmarka, który nawiązując do badań R. Jakobsona stworzył klasyfikację opartą o neurolingwistyczne rozumienie tematyki afazji. Jego podział polegał na rozgraniczeniu „(...) który z dwu podstawowych aspektów języka uległ zaburzeniu:
a) umiejętność łączenia symboli językowych w większe całości, czy też
b) odpowiedni ich wybór i wstawianie w istniejące schematy językowe (syntagmy).
W związku z powyższym autor dzieli afazję na syntagmatyczną, przejawiającą się występowaniem trudności w łączeniu symboli językowych w sylaby, wyrazy lub zdania, co prowadzi do niemożności poprawnego zbudowania wypowiedzi oraz paradygmatyczną, w której trudności w odpowiednim doborze symboli językowych powodują budowanie wypowiedzi nie zrozumiałych, np. ze względu na błędny wybór słów, przy zachowanej strukturze gramatycznej.”

M. Pochalska w pewien sposób prezentuje inne poglądy a także definicje ale wydaje mi się że dla naszych rozważań będzie to bardzo istotne aby poznać problematykę afazji z różnych punktów widzenia.

„(...) afazja jest syndromem oznaczającym dezintegrację procesu przetwarzania informacji, czyli zaburzenia zdolności „dekodowania” i/lub „kodowania” różnorodnych symboli niejęzykowych i/lub językowych występującym w danym języku, kręgu kulturowym czy wspólnocie komunikatywnej, wywołane w następstwie organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.”
„Współcześnie wiadomo, iż rola mózgu i poszczególnych jego części w kierowaniu złożoną czynnością językowego porozumiewania się jest duża, lecz bynajmniej nie wszystkie części mózgu są niezbędne, aby człowiek mógł mówić i rozumieć wypowiedzi innych. Dlatego też w wielu wypadkach uszkodzenie mózgu w ogóle nie wpływa na mowę, chory nie ma żadnych trudności w porozumieniu się z otoczeniem.”
Podążając za M. Pochalską odkrywamy trzy główne typy afazji: 1. Dekodująca 2. Kodującą 3. Mieszaną.

„W afazji dekodującej wskutek osłabienia lub zaniku engramów pamięciowych dekodowanych symboli, zakłóceń procesu porównywania ze wzorem lub zaniku wzorca danej modalności (wzrokowej, słuchowej, czuciowej) chory ma trudności z rozumieniem znaczenia komunikatu językowego zawartego w tekście słownym, pisanym czy sygnalizowanym i/lub rozumieniem niejęzykowego komunikatu przekazywanego przy pomocy symboli dźwiękowych, ikonicznych i termomechanicznych.

W afazji kodującej, wskutek zaniku wzorca danej modalności (optycznej, akustycznej, termomechanicznej), zakłóceń procesu porównywania z wzorcem, osłabienia lub zaniku engramów pamięciowych kodowanych symboli, chory ma trudności z doborem i wyborem symboli językowych i/lub niejęzykowych oraz trudności z łączeniem symboli językowych w sylaby, wyrazy, zdania. Prowadzi to do niemożności zbudowania językowego komunikatu i/lub niejęzykowego komunikatu przekazywanego przez symbole wokalne, graficzne i ruchowo – przestrzenne.
(...) Głęboki stopień afazji mieszanej daje obraz tzw. afazji całkowitej, w której zaburzenia dekodowania i kodowania obejmują wszystkie aspekty porozumiewania się. Komunikacja z chorym z afazją całkowitą jest więc praktycznie niemożliwa. Obserwuje się tu często zaburzenia nawet najprymitywniejszych form porozumiewania się, do których zaliczamy mimikę i gest. Zdarza się też często że chorzy nie potrafią narysować nawet prostej kreski czy koła, nie mówiąc już o symbolicznym przedstawieniu przedmiotów.”
Podejmiemy się teraz analizy mechanizmów powrotu zaburzonych czynność psychicznych. „Zorganizowane formy pracy z chorymi mającymi trudności w porozumiewaniu się językowym opierają się na wielu założeniach teoretycznych. Dotyczą one psychologicznej struktury czynności mowy i ich mózgowej organizacji u osób zdrowych, a także odnoszą się do mechanizmów powrotu tych czynności po uszkodzeniach mózgu. (...)
- każda czynność człowieka posiada złożoną strukturę psychologiczną;
- poszczególne ogniwa tej struktury są realizowane dzięki prawidłowemu funkcjonowaniu określonych części centralnego układu nerwowego;
- wszystkie struktury nerwowe uczestniczące w realizacji danej czynności tworzą dynamiczny układ funkcjonalny tej czynności.”
Przeanalizujemy teraz dwie grupy mechanizmów zależności od tego jakie zmiany wystąpiły po uszkodzeniu tkanki mózgowej.

„Pierwsza grupa mechanizmów powrotu czynności związana jest z zaburzeniami o charakterze neurodynamicznym , wynikających ze zmian w przewodnictwie synaptycznym komórek bądź wywołanym stanem hamowania przy braku zmian morfologicznych w tkance nerwowej. W miarę wycofywania się procesu chorobowego (np. ustępowania wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego, obrzęku mózgu czy wyrównanie zaburzeń w krwioobiegu) zaburzenia neurodynamiczne czynności psychicznych mogą ustępować samoistnie. Jest to zjawisko tzw. samoistnej kompensacji.
(...) leki o działaniu rozhamowującym ośrodkowy układ nerwowy, a także „zabiegi” o charakterze psychologicznym, polegające na pobudzeniu chorego do działania w szerokim rozumieniu tego słowa. Nieodłącznym elementem tych metod pobudzająco – rozhamowujących są pewne formy psychoterapii, która ma na celu usunięcie negatywnych reakcji pacjenta na chorobę i jej skutki. (...) Druga grupa mechanizmów restytucji czynności odnosi się do trwałych zaburzeń spowodowanych nieodwracalnymi zmianami morfologicznymi w strukturach nerwowych do dynamicznego układu funkcjonalnego danej czynności. Ze względu na dynamiczną lokalizację czynności psychicznych w mózgu funkcję tkanki uszkodzonej mogą przejąć symetryczne obszary drugiej półkuli lub struktury tej samej półkuli, przy czym istnieje tu kilka możliwości. Wskutek ćwiczenia można zmobilizować pozostałe nie uszkodzone komórki nerwowe, można włączyć ponownie ogniwo rezerwowe danego układu funkcjonalnego (mechanizm tzw. przebudowy wewnątrz – układowej), jak również zaangażować struktury nerwowe, które dotychczas nie brały udziału w realizacji danej czynności (mechanizm tzw. przebudowy międzyukładowej). Inna możliwość polega na wykorzystaniu wielopoziomowej organizacji czynności psychicznej w celu przeorganizowania dotychczasowego jej przebiegu (np. przy trudnościach w posługiwaniu się pojęciami abstrakcyjnymi odwołanie się do wyobrażeń konkretnych przedmiotów lub sytuacji).”

Afazja Broca

Wiązać ją należy z uszkodzeniem dolnej części lewego płata czołowego, górnej części lewego płata skroniowego oraz obszaru przedśrodkowego, również idącego w głąb istoty białej. Jest to obszar zaopatrywany przez górną część środkowej tętnicy mózgowej, który obejmuje również część płata ciemieniowego. Warto zaznaczyć że uszkodzenia ograniczające się jedynie do płata czołowego (okolicy Broca) nie powodują afazji Broca, ale wywołują jedynie łagodną dysprozdię i agrafię, czasem są związane z trudnościami w znajdywaniu słów.

Afazja Wernickego

Ten typ afazji wywołują uszkodzenia tylnego trzeciego oraz górnego zaworu skroniowego (okolica Wernickego), który zaopatrywany jest przez dolną część środkowej tętnicy mózgowej. Można wyróżnić przynajmniej dwie formy tej afazji. Taką, w której dominuje zaburzenie rozumienia słów przy zachowanej zdolności czytania, pojawia się przy uszkodzeniach lewego płata skroniowego. Jeżeli uszkodzenie obejmuje również część płata potylicznego, następuje przerwanie połączeń wzrokowych, co prowadzi do nasilenia zaburzeń rozumienia zarówno wypowiedzi słownych, jak i pisemnych.

Afazja Przewodzeniowa

Uszkodzenie dróg łączących obszar Broca z okolicą Wernickego prowadzi do wystąpienia afazji przewodzeniowej. Zazwyczaj dotyczy to zawoju nadbrzeżnego lub też płacie ciemieniowego dolnego.

Afazja Nominacyjna (anomia)

Trudności w znajdywaniu słów (anomia) występują właściwie we wszystkich rodzajach afazji, jednakże przy uszkodzeniach lewego zakrętu kątowego prowadzą do wystąpienia zaburzeń mnestycznych, podobnie jak przy uszkodzeniu drugiego zakrętu skroniowego.

Transkorowa afazja motoryczna

Afazja ta przejawia się przy uszkodzeniach, prowadzących do przerwania połączeń między okolicą Broca a dodatkowym obszarem ruchowym, przy czym sama okolica Broca pozostaje nieuszkodzona, uszkodzenie może być zlokalizowane w różnych częściach mózgu, także podkorowo. Z reguły zaburzenia te wywołuje niedrożność przedniej tętnicy mózgu lub przedniej części tętnicy środkowej.

Transkorowa afazja sensoryczna

Wywołują ja uszkodzenia tylnej części mózgu obejmujące obszar pogranicza środkowej i tylnej tętnicy mózgu. Bardzo często zaburzenia te pojawiają się przy lezjach obejmujących oby dwie tętnice mózgu. Transkorowa afazja sensoryczna występuje często w chorobie alzheimera.

Afazja całkowita

Niedotlenienie obszaru zaopatrywanego przez całą środkową tętnicę mózgową prowadzi do afazji całkowitej. Wówczas uszkodzenie mózgu obejmuje rozległy obszar łącznie z okolicą Broca i Werickego, zakrętem kontowym wchodząc głęboko w istotę białą. Termin afazja całkowita wskazuje na głębokie zaburzenia językowe dotyczące wszystkich modalności.

Afazja podkorowa

Brakuje dokładnych danych klinicznych i neuropatologicznych dotyczących tej afazji, wymaga ona dalszych badań. Wyróżnia się jednak dwa główne typy afazji podkorowej. W pierwszej z nich uszkodzenia obejmują głównie jądra podkorowe (zwłaszcza jądro ogniaste i skorupę) i/lub obszary w pobliżu wewnętrznej, zwłaszcza przedniej części. Druga postać wiąże się z lezjami lewego wzgórza, zwłaszcza poduszki

Metody terapii

W praktyce klinicznej spotykamy bardzo wiele różnorodnych metod terapii chorych z afazją. Wynika to z faktu że zarówno modele teoretyczne jak i modele terapii mają swoje źródło w różnych działaniach afazjologii.
Wiele owocnych metod leczenia powstało na podstawie teorii behawiorystycznych, czy wynikach badań z zakresu teorii poznania. Wśród tych ostatnich Maruszewski rozróżnia dwie podstawowe metody terapii:
- minimalizujące, mające na celu eliminację lub redukcję językowych zwrotów społecznie niestosowanych,
- optymalizujące, mające na celu odbudowę umiejętności komunikowania się za pomocą języka.
Całe bogactwo metod terapii chorych z afazją da się sprowadzić do pięciu podstawowych pojęć terapeutycznych.

Podejście pedagogiczne. Podejście to jest stosunkowo dawne i oznacza wprowadzenie do rehabilitacji chorych z afazją metod terapii stosowanych u dzieci z zaburzeniami mowy.
Wprowadza się tutaj zadania z wieloma możliwościami wyboru, zadania stymulujące określoną modalność, (wzrok, słuch, dotyk) oraz zadania wyzwalające różne reakcje u pacjenta. Wykorzystuje się również różne kombinacje bodźców i reakcji (np. wzrokowo – wzrokowych, wzrokowo – słuchowych, wzrokowo – dotykowych).
W praktyce klinicznej popularna jest forma warunkowania werbalnego, która w celu wzmocnienia reakcji językowych wprowadza system nagród i kar.
Materiał stosowany w tym podejściu można ująć w formie modułu: eksponowany bodziec (przedstawione przez terapeutę jednostka językowa lub niejęzykowa) oraz element kontrolny (uzyskana od pac jęta językowa lub niejęzykowa reakcja). W podejściu tym dużą wagę przywiązuje się do wielokrotnej ekspozycji bodźca, który pacjent odtwarza w celu utrwalania ćwiczonej formy.

Podejście neuropsychologiczne

W podejściu tym można wyróżnić kilka głównych strategii terapeutycznych:
- reorganizacja neuropsychologiczna, mająca na celu odbudowę funkcji poznawczych przez zmianę struktury złożonego układu funkcjonalnego. Wysiłek terapeutyczny skierowany jest w kierunku zastąpienia zaburzonej funkcji przez wykorzystanie funkcji niezaburzonych, które przetrwały dzięki temu, że kontrolę nad nimi sprawują nie uszkodzone pola mózgu;
- strategie kompensacyjne, polegające na wykorzystywaniu w procesie terapii zachowanych niejednokrotnie szczątkowych zdolności pacjenta oraz na rozwijaniu dostępnych form komunikowania się z otoczeniem;
- strategie poznawcze, które wykorzystują teorię poznania do odbudowy zaburzonych funkii psychicznych;
- strategie tzw. podległej półkuli, które zakładają wykorzystanie możliwości nie uszkodzonej półkuli mózgu.
- zastępcze (sztuczne systemy językowe), opracowane jako oddzielne systemy umożliwiające terapię i porozumiewanie się chorych z afazją.
Metody neurolingwistyczne
W ich obrębie można wyróżnić trzy główne grupy:
- metody bezpośrednie,
- metody pośrednie,
- metody „uprzedzania”

Metody bezpośrednie sprowadzają się do dwóch rodzajów metod: stymulujących i bezpośrednich właściwych.

Metody stymulujące pobudzają chorego do podejmowania prób porozumiewania się. Ich zastosowanie jest silnie związane z zasada stwarzania sytuacji terapeutycznych, pobudzających do mówienia.

Metody pobudzające wiążą się również z zasadą polegającą na wykazywaniu choremu – tam gdzie to możliwe, że dana czynność czy wypowiedz jest dla niego w pewnym zakresie możliwa do wykonania oraz na pozytywnym ocenianiu wszelkich prób mniej lub bardziej udanych albo wszelkich prób językowych.

Metody bezpośrednie właściwe są ukierunkowane na ćwiczenie zaburzonych czynności czy funkcji językowych. Polegają na ćwiczeniu tego co stanowi przeszkodę w sprawnym porozumiewaniu się.

Metody pośrednie wprowadza się w tych przypadkach, kiedy w wyniku uszkodzenia dominującej dla mowy półkuli trwałemu zniszczeniu uległy struktury związane z porozumiewaniem się językowym.

Metody „uprzedzania” to metody mające na celu profilaktykę wycofywania się z prób porozumiewania się wynikającego najczęściej z niekorzystnych zmian psychogennych, bądź nieudanych prób przystosowania się do zaistniałych problemów.

W podejściu neurolingwistyczne dużą wagę przypisuje się lingwistycznej strukturalizacji materiału, który powinien być zorganizowany zgodnie z zasadą stopniowania trudności oraz spójności pomiędzy jego elementami. Materiał lingwistyczny można podzielić na:
- gramatyczny (fonetyczny, prozodyczny, leksykalny, syntaktyczny),
- opisowy (liryczny, epicki, gramatyczny).
Metody psychosocjalne
Celem tych metod jest powrót chorego z afazją do społeczeństwa, zarówno w zakresie społecznym, jak i zawodowym.
W praktyce klinicznej można znaleźć metody psychosocjalne ukierunkowane na odbudowę funkcjonalnego porozumiewania się, eliminowanie zaburzeń emocjonalnych występujących u pacjentów i ich rodzin, jak i problemy socjalne w rodzinie i środowisku pacjenta.

Program kompleksowy

W programie kompleksowym stosowane są różne kombinacje opisanych powyżej technik.

Systematyczne próby uzupełniania badań nad afazją podejmowane są na szerszą skalę od lat osiemdziesiątych XX wieku i zmierzają do dokładnego poznania charakterystyki klinicznej reinterpretacji klasycznych opisów zaburzeń oraz wyjaśnienia obecnie publikowanych przypadków w ramach współczesnych teorii psychologicznych i neurolingwistycznych.

Mam nadzieje że ten opis i analiza afazji wyczerpała tematykę. Tak więc podsumowując tutaj nasze rozważania trzeba by powiedzieć że: „chory z afazją przejawia zaburzenia funkcji poznawczych językowych i niejęzykowych oraz modyfikacje osobowości manifestujące się jako zaburzenia funkcji emocjonalno – motywacyjnych i mechanizmów regulacyjnych ja. Niemożliwa staje się wymiana poglądów, informacji, przekazywanie odczuć, wrażeń. Współżycie chorego z innymi ludźmi, które jest realizowane przez komunikowanie poleceń, nakazów, potrzeb, staje się niemożliwe. Niemożliwe staje się także prowadzenie rozmów telefonicznych, korzystanie ze środków masowego przekazu, które stanowią tak cenne źródło informacji dla współczesnego człowieka. Niemożliwa staje się więc ekspresja własnego ja, a także eksponowanie własnego poziomu intelektualnego. Pojawia się głód informacji, niemożność wyrażenia własnych poglądów, a brak możliwości dyskusji wpływa destrukcyjnie na osobowość chorego. Odizolowany od społeczeństwa, zamyka się we własnym świecie „ciszy komunikacyjnej”, lęku, smutku a często depresji. Traci motywację do jakichkolwiek działań. Rozpad komunikacji prowadzi więc w konsekwencji do zaburzeń funkcjonowania społecznego, co wyraża się rozregulowaniem, aż do rozpadu więzi poznawczych, psychicznych i społecznych.”

Bibliografia:

1. Jodzio Krzysztof, Afazja Pierwotnie postępująca, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1999
2. Nowakowska Maria, Rehabilitacja Chorych z afazją, Zakład Nar. Im Ossolińskich, Wrocław 1978
3. Pąchalska Maria, Afazjologia, Państwowe wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1999
4. Walsh Kevin, Neuropsychologia kliniczna, PWN, Warszawa 2000

[Opracowanie przygotowane dla osób na uczelniach wyższych]

Wszelkie zastrzeżenia kierować na PW.

komentuj publikację