Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Poniedziałek, 21 maja 2012
Wiktor, Donata, Pudens, Donat
 2006: trzęsienie ziemi w Polkowicach
2002: początek Narodowego Spisu Powszechnego
Światowy Dzień Kosmosu
Nowe publikacje
Alternatywna koncepcja starożytnego wytopu żelaza
Dodano:
|29 Gru 2010|, 2010 07:04
|
|
|
Piece zbudowane nie z cegły, lecz z drewna, dmuch naturalny bez użycia miechów, drewno i gaz drzewny jako podstawowe paliwo procesu - to niektóre z założeń alternatywnej koncepcji procesu produkcji żelaza w starożytnych piecach dymarskich w Górach Świętokrzyskich.
Zaprezentował ją 28 grudnia dziennikarzom w Kielcach inż. Marcin Marciniewski - przewodnik PTTK i krajoznawca, który z grupą innych osób wykonał w tym roku w Jeleniowie (Świętokrzyskie) serię eksperymentów metalurgicznych, używając do wytopu żelaza łączonych ze sobą, wydrążonych fragmentów pni drzew jako pieców, które funkcjonowały na zasadzie generatora gazu drzewnego.
W ocenie dr. Szymona Orzechowskiego z Instytutu Historii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, zaprezentowana koncepcja abstrahuje od bogatego materiału archeologicznego, znalezionego na terenie starożytnych piecowisk, toteż - z naukowego punktu widzenia - trudno ją uznać za tę, która miała praktyczne zastosowanie w przeszłości.
Jak przypomniał Marciniewski, naukowcy przyjęli, że tradycyjny świętokrzyski piec dymarski zbudowany był z cegieł, opalano go węglem drzewnym, a dmuch wspomagający proces wytopu żelaza nadawały mu miechy (choć dopuszczano też wariant dmuchu naturalnego). Zdaniem eksperymentatora, dotychczasowe badania nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim nie dały jednak odpowiedzi na podstawowe pytanie: jak nasi przodkowie pozyskiwali żelazo?
Na podstawie przeprowadzonych badań i prac rekonstrukcyjnych, autor alternatywnej koncepcji proponuje przyjąć, że: dmuch w procesie był naturalny, ale spowodowany przemyślanym zabiegiem i procesem fizyko-chemicznym - miechów nie używano; piece były wykonane z wydrążonego pnia drzewa; zasilano je przede wszystkim drewnem, przy założeniu, że uzyskiwano z niego gaz drzewny - podstawowe paliwo procesu; piece połączone były w układzie kaskadowym piec-generator gazu-generator gazu, lub w podobnych konfiguracjach, zapewniających hutni płynny ciąg technologiczny.
Przytaczając opinię konsultanta badań, dr. inż. Mariana Nieslera, kierownika zespołu procesów surowcowych Instytutu Metalurgii Żelaza w Gliwicach, Marciniewski poinformował, że "zarejestrowany w czasie doświadczeń rozkład temperatur i stworzone warunki redukcji są marzeniem każdego hutnika-metalurga".
Przyjmując zupełnie nowy punkt odniesienia w pracach badawczych, Marciniewski zamierza je kontynuować, by z piecowego konglomeratu żużlowo-żelazistego odseparować czysty metal. Jak zapowiada, kolejne działania powinny skupić się na optymalizacji kształtu paleniska, kanałów gazowych i sposobu zasypu pieca. "Prawidłowe przygotowanie wsadu rudy żelaza stanie się zagadnieniem kluczowym w optymalizacji procesu" - tłumaczył.
Proponowany przez eksperymentatora projekt "Hutnia" to - jak mówił - zadanie adresowane do szerokiej rzeszy specjalistów i do amatorów. Jedną z płaszczyzn wymiany informacji na ten temat ma być specjalnie uruchomiony portal www.hutnia.pl, na którym Marciniewski opisuje historię swoich odkryć, ilustrując je bogatym materiałem fotograficznym.
Z wykopalisk archeologicznych wynika, że w Górach Świętokrzyskich, w okresie wpływów rzymskich - od I do V wieku po Chrystusie, istniał największy poza "limesem" rzymskim okręg metalurgiczny. Szacuje się, że na obszarze około 1 tys. km kw. pracowało od 400 do 700 tys. pieców dymarskich, a zdolność produkcyjna okręgu wynosiła około 8-10 tys. ton żelaza.
Pokaz starożytnego wytopu żelaza jest atrakcją dorocznych Dymarek Świętokrzyskich - edukacyjnej imprezy plenerowej, która organizowana jest we wrześniu w Nowej Słupi. MCH
PAP - Nauka w Polsce hes/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Żelaza - powołana w 1951 centralna struktura zrzeszająca przedsiębiorstwa produkcyjne - wydobywcze i usługowe, związane z geologią, projektowaniem i budową kopalń rud żelaza. Jego siedzibą była Częstochowa, w okolicach której zalegają największe wówczas złoża rud żelaza. W 1958 przekształcony w zjednoczenie (branżowe).
pełny tekst
Próba żelaza to jedna z metod ordaliów, służących ustalaniu winy w procesie sądowym. Zainteresowany musiał przejść trzy kroki po rozpalonym żelazie, następnie opatrywano powstałe rany. Jeżeli źle się goiły, uznawano to za dowód winy. Z założenia próba ta była dobrowolna i służyła udowodnieniu niewinności.
pełny tekst
Piec wannowo-zmianowy (wanna szklarska) rodzaj pieca do wytopu szkła składającego się z basenu, w którym znajduje się topiona masa szklana i z przestrzeni ogniowej znajdującej się ponad nim.
pełny tekst
Piec szybowy to rodzaj pieca przemysłowego z wysoką komorą (stąd nazwa) używanego do przetapiania materiałów. Pierwsze piece szybowe znane były już parę tysięcy lat temu - późne odmiany dymarki. Obecnie używany do wytopu metali, wypalania wapna lub przetwarzania minerałów w wysokich temperaturach.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku