Archeolodzy badają wraki na redzie portu gdańskiego :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Lek, który zamieni rannego żołnierza w "niezniszczalnego"

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

"Od pomysłu do przemysłu" - Europejskie Dni Dziedzictwa 2010

Naukowcy zaskoczeni pierwszą próbą "wielkiego zderzacza"

Pięć odkrytych w 2010 roku wraków z XV-XVIII wieku obok półwyspu Westerplatte dokumentują archeolodzy z Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Projektem kieruje dr Waldemar Ossowski. Główna część przedsięwzięcia została zakończona. Jednak w październiku archeolodzy powrócą do, ich zdaniem, najciekawszego wraku - średniowiecznego okrętu "Falburt".

Port gdański był bardzo ruchliwym miejscem od XVI do XVIII wieku. Według szacunków rocznie zawijało tam ponad 2 tys. okrętów z całej Europy.

"W gdańskich kronikach i korespondencji rady miejskiej znaleziono informacje o ponad 200 statkach, które uległy uszkodzeniu lub zatonęły w rejonie Zatoki Gdańskiej. Do tej pory udało się odkryć niewielką ich część" - mówi dr Ossowski.

Trudność przy badaniach powoduje zmieniająca się linia brzegowa. Część statków, która zatonęła przed stuleciami, znajduje się obecnie na lądzie przykryta zwałami mułu i ziemi.

Obszar, który stał się celem badań, naukowcy określili mianem "Zatoki Wraków", ze względu na dużą liczbę nowo zlokalizowanych statków zalegających na niewielkim obszarze ograniczonym falochronami: od wschodniej strony Portu Północnego, a od zachodniej - toru wejściowego do portu gdańskiego.

Badania z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu pozwoliły dokładnie zlokalizować pięć jednostek, określić głębokość i obszar na jakich zalegają. Na tym etapie badań do projektu dołączył dr Andrzej Osadczuk z Zakładu Geologii Morza Instytutu Nauk o Morzu Uniwersytetu Szczecińskiego.

"Po odczyszczeniu statków z mułu wykonaliśmy dokumentację rysunkową i fotograficzną kilku z nich. Najpierw przyjrzeliśmy się jednostce zwanej przez nas "Falburt". Dotychczasowe prace wskazują, że mamy do czynienia z wyjątkowo dobrze zachowanym kadłubem holka (rodzaj żaglowca handlowego - przyp. PAP) z przełomu XIV i XV wieku" - wyjaśnia dr Ossowski.

Archeolodzy zinwentaryzowali górną część burty, która zazwyczaj nie zachowuje się do naszych czasów. Specjaliści nie wykluczają, że okręt stał się ofiarą wielkiego sztormu, jaki miał miejsce w 1394 roku, w czasie którego zatonęło koło Gdańska 60 łodzi i statków.

Kolejnym zinwentaryzowanym wrakiem, jest jednostka o roboczej nazwie "Smuga". Jest to 19 metrowy statek rzeczny odwrócony dnem do góry.

"Nietypowa pozycja umożliwiła wgląd w detale konstrukcyjne tworzące uszczelnienie dna. Wszędzie do tego celu wykorzystano mech, który poprzez drewnianą listewkę był dociskany klamerkami w wyżłobienia pomiędzy klepkami" - mówi dr Ossowski.

Według archeologów wszystkie zachowane detale wskazują na duże podobieństwo "Smuga" do szkuty odkrytej dwa lata temu w Czersku koło Warszawy. Jest to zatem drugi znany wrak wiślanego statku przeznaczonego do żeglugi spławowej z XV-XVIII wieku.

Archeolodzy przebadali również żaglowiec "West", który przewoził ładunek kamieni żarnowych z południowo-wschodniej Szwecji oraz handlowy statek żaglowy z drugiej połowy XVI - pierwszej połowy XVII wieku,

Inwentaryzacja wraków w rejonie wejścia do portu gdańskiego realizowana jest dzięki finansowaniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Inwentaryzacja wraków w rejonie wejścia do portu gdańskiego" z programu Dziedzictwo Kulturowe, priorytet Ochrona Zabytków Archeologicznych.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

szz/ tot/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Reda, przedmorze - obszar znajdujący się przed wejściem do portu morskiego, z wyznaczonymi torami wodnymi oraz płytkim i odpowiednim rodzajem dna umożliwiającym zakotwiczenie statków oczekujących na wejście do portu. Na redzie dokonywane są również przeładunki (odlichtunek) na barki z jednostek o zanurzeniu zbyt dużym, aby mogły z pełnymi ładowniami wejść do portu. pełny tekst

Bosmanat portu organ urzędu morskiego pełniący tę samą rolę, co kapitanat portu w małych portach oraz przystaniach. Na czele bosmanatu stoi bosman portu funkcjonalny odpowiednik kapitana portu. pełny tekst

Kapitanat portu organ urzędu morskiego sprawujący władzę nad ruchem statków w akwatorium portowym, przyległej redzie. W Polsce na czele kapitanatu stoi kapitan portu. W kapitanacie całodobowo pełnią służbę oficerowie dyżurni. pełny tekst

Pilotówka - specjalistyczna jednostka pływająca służąca do transportu pilota morskiego i przedstawicieli innych organów portowych na lub ze statku podczas ich przemieszczania się na redzie portu morskiego w związku z wykonywanymi czynnościami. pełny tekst

Suchy port obiekt bez dostępu do wody (w odróżnieniu od portu wodnego), połączony bezpośrednio z portem wodnym koleją, ewentualnie drogą. Ulokowany jest w niewielkiej odległości od portu wodnego. Ładunki z suchego portu transportowane są w głąb lądu. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".