Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Poniedziałek, 21 maja 2012
Wiktor, Donata, Pudens, Donat
 2006: trzęsienie ziemi w Polkowicach
2002: początek Narodowego Spisu Powszechnego
Światowy Dzień Kosmosu
Nowe publikacje
Archeolodzy dokumentują starożytne kopalnie krzemienia
Dodano:
|5 Sty 2012|, 2012 00:19
|
|
|
Pięć kopalń krzemienia pasiastego użytkowanych w okresie młodszej epoki kamienia (neolitu) i wczesnej epoki brązu zadokumentowała z pomocą nowoczesnych nieinwazyjnych metod grupa badaczy ze Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich pod kierunkiem Witolda Migala (Państwowe Muzeum Archeologiczne) i dr. Janusza Budziszowskiego (Uniwersytet kardynała Stefana Wyszyńskiego).
Do precyzyjnej lokalizacji wychodni w województwie świętokrzyskim posłużyły wyniki uzyskane z pomocą LiDAR-u (o których kilka miesięcy temu pisaliśmy w serwisie).
"Skanowanie laserowe z lotu ptaka ukazało jedynie powierzchnię kopalń i doprowadziło do odkrycia nowych pól górniczych. Kolejnym etapem projektu było wykonane szeregu pomiarów już na powierzchni ziemi, również z pomocą zaawansowanych technologii. Dzięki nim bez wkopywania się w głąb uzyskaliśmy szereg ciekawych wyników" - mówi Witold Migal.
Archeolodzy zastosowali metody geofizyczne. Skorzystano z usług firmy ProtonArcheo z Krakowa. W sumie poddano analizie i badaniom geofizycznym ponad 50 hektarów powierzchni kopalń i ich otoczenia.
"Wykorzystaliśmy georadar w celu lokalizacji pustek pod ziemią i miejsc o innej strukturze np. zagruzowanych podziemi czy szybów kopalnianych. Kolejną metodą było badanie oporności gruntu metodą elektrooporową. Miejsca gdzie pod powierzchnią ziemi znajdują się zasypane szyby kopalniane charakteryzują się inną opornością gruntu niż otoczenie" - opowiada lider projektu.
Zastosowano również metodę geomagnetyczną, podczas której wykrywane są miejsca silnie zaburzone magnetycznie, związane z działalnością człowieka (na przykład dawne ogniska). Metoda pomaga w wykrywaniu pozostałości osadnictwa towarzyszącego sporadycznie kopalniom krzemienia.
Wykorzystano również miniaturowy helikopter, z pokładu którego wykonano fotografie z wysokości około 20 m - pozwoli to, zdaniem naukowców, na późniejsze oszacowanie zmian na powierzchni kopalń związanych z nielegalnymi poszukiwaniami.
Powstałe w efekcie mapy kopalń pozwoliły na porównanie ich z zasięgiem pól górniczych określonym dotychczasowymi metodami obserwacji pozostałości na powierzchni ziemi. Dokonano już pierwszych korekt. W jednym przypadku obszar objęty górnictwem był mniejszy, niż wskazywał na to rozrzut materiału na powierzchni, w drugim większy, gdyż część lejów po szybach uległa niwelacji lub późniejszym procesom stokowym.
Interpretacja danych badań geofizycznych była możliwa w oparciu o wieloletnie badania kopalń krzemienia w Krzemionkach, prowadzone tradycyjnymi metodami, jak też badania geofizyczne na terenie innych kopalń krzemienia prowadzone w ubiegłych latach przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN.
"Standardowe badania archeologiczne, jakkolwiek pozwalają na dokładne poznanie wybranego fragmentu stanowiska, nie dają jednak tak kompleksowego i ogólnego obrazu całości. Nie przewidujemy niestety na razie szerszego upowszechniania wiedzy na temat położenia poszczególnych kopalń, ponieważ aktualny stopień ich ochrony narażałby te obiekty na większą dewastację" - przekonuje Migal.
Realizowany przez naukowców projekt ma na celu utworzenie strefy chronionej dla starożytnych kopalń krzemienia pasiastego. W ostatnich latach w związku z modą na wykonywanie z krzemienia pasiastego biżuterii artystycznej, niektóre z tych obiektów stały się celem nielegalnej eksploatacji surowca. W kilku przypadkach doprowadziło to do znacznych zniszczeń.
"Aby kontrolować to zjawisko i pomóc w opracowaniu spójnego systemu ochrony, powstał program badawczo-konserwatorski mający na celu dokładne określenie aktualnego stanu zachowania pradziejowych miejsc wydobycia krzemienia pasiastego. Jednym z jego elementów jest realizowany projekt badań nieinwazyjnych" - dodaje archeolog.
Do zeszłorocznych badań pilotażowych wybrano pięć obiektów, które przedstawiały różny stan zachowania. Jednocześnie były najbardziej narażone na niepożądaną penetrację przez osoby pozyskujące krzemień pasiasty do celów handlowych.
Aktualne badania zorganizowane i częściowo finansowane zostały przez Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich Oddział w Warszawie, a dotowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu "Dziedzictwo Kulturowe/Ochrona Zabytków Archeologicznych". Pełne wyniki badań dostępne będą w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, SNAP Oddział w Warszawie i w Urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski
agt/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Krzemień pasiasty ozdobna odmiana krzemienia odznaczająca się koncentrycznym, mniej lub bardziej regularnym ułożeniem ciemnych i jasnych smug lub warstewek, często tworzących bardzo atrakcyjny wzór. Popularnie nazywany także polskim diamentem.
pełny tekst
Krzemień pasiasty ozdobna odmiana krzemienia odznaczająca się koncentrycznym, mniej lub bardziej regularnym ułożeniem ciemnych i jasnych smug lub warstewek, często tworzących bardzo atrakcyjny wzór. Popularnie nazywany także polskim diamentem.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku