Badacze finansowani przez UE poszerzają wiedzę na temat strategii "zaskoczyć i uśmiercić" w walce z wirusem HIV-1 :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Lekarze o konieczności powszechnych badań na obecność wirusa HCV

Odkrycie dynamiki namnażania się wirusa HIV

Zaproszenie do składania wniosków w ramach Programu Ramowego Euratom działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej

Zaproszenie do składania wniosków w ramach programu roboczego "Pomysły" 2011 Siódmego Programu Ramowego WE w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji

Lwi ślad wirusa HIV

Badania rzucają światło na sposób działania naturalnych komórek zabijających

Badacze we Włoszech zdobyli nową wiedzę na temat tzw. strategii zaskoczyć i uśmiercić, polegającej na wykurzaniu ukrytych genów wirusa HIV. Ich odkrycia stanowią znaczący krok naprzód dla naukowców szukających sposobów wykorzeniania wirusa HIV-1.

Wyniki tego przedklinicznego badania, opublikowanego w czasopiśmie Retrovirology, uzyskano w projekcie EPITRON (epigenetyczna terapia chorób nowotworowych), który został dofinansowany kwotą 1,1 miliona euro w ramach obszaru tematycznego "Nauki przyrodnicze, genomika i biotechnologia dla zdrowia" Szóstego programu ramowego (6PR).

Badanie było też częściowo finansowane za pośrednictwem projektu Apo-Sys (biologia mechanizmów apoptozy stosowana w dziedzinie nowotworów i AIDS: zintegrowane podejście biologii eksperymentalnej, eksploracji danych, modelowania matematycznego, biostatystyki, inżynierii systemów i medycyny molekularnej), który otrzymał wsparcie w wysokości 11 milionów euro w ramach tematu "Zdrowie" Siódmego programu ramowego (7PR).

Jedną z największych trudności w eliminowaniu wirusa HIV-1 u chorych jest mechanizm nazywany przez naukowców barierą utajenia. W dochodzi w nim do ukrytego zakażenia krwinek białych przekształconych w spoczynkowe komórki pamięci, np. makrofagów i limfocytów T (które sterują innymi komórkami układu odpornościowego) wykazujących ekspresję białka CD4. Na przykład komórka może ukrywać w sobie uśpiony genom HIV, który później stanie się częścią organizmu. Oznacza to, że zakażenie będzie się odnawiać, nawet podczas terapii antyretrowirusowej. Naukowcy, których celem jest pokonanie bariery utajenia, szukają sposobów aktywowania wirusa HIV-1, aby zwabić go w pułapkę i unicestwić w procesie o nazwie "zaskoczyć i uśmiercić".

Włoski zespół badawczy wykorzystał modele linii komórkowych do przetestowania kilku rodzajów związków, które hamują deacetylazy histonowe (HDAC), enzymy utrzymujące utajenie wirusa HIV. Jednym z inhibitorów HDAC jest kwas walpronowy, badany również pod kątem jego działania w chorobach neurodegeneracyjnych. Jeden z problemów, na który natknął się zespół, polega na tym, że inhibitory HDAC zdają się mieć wpływ na wirusa HIV tylko gdy stosowane są w dawkach toksycznych.

Badacze przyjrzeli się 32 rodzajom inhibitorów HDAC zaliczanych do I klasy HDAC, obejmującej związki oddziałujące na małą grupę enzymów, i odkryli, że w ilościach nietoksycznych inhibitory HDAC I klasy mogą pobudzać niektóre z komórek zakażonych w sposób utajony. Następnie powtórzyli eksperyment, dodając lek o nazwie "butionina sulfoksymina" (BSO), wywołujący stres oksydacyjny. Okazało się, że lek ten umożliwia oddziaływanie inhibitorów HDAC I klasy na większą liczbę komórek zakażonych w sposób utajony (ale nie na wszystkie). Po "obudzeniu" zakażone komórki były uśmiercane, natomiast zdrowe komórki wychodziły z tego bez szwanku pomimo narażenia ich na działanie BSO w połączeniu z inhibitorami HDAC.

"Połączone działanie [inhibitorów] HDAC I klasy i (ďż˝) BSO sugeruje istnienie słabego punktu, którym można manipulować w celu ułatwienia fazy uśmiercania w ramach eksperymentalnej strategii niszczenia wirusa HIV-1" - czytamy w artykule.

"Naprawdę mam nadzieję, że badanie to otworzy nowe ścieżki rozwoju broni do niszczenia komórek zakażonych wirusem HIV" - powiedział dr Andrea Savarino, specjalista w dziedzinie retrowirusów we włoskim Narodowym Instytucie Zdrowia (Istituto Superiore di SanitĂ ). "Dysponując takim orężem, w połączeniu z terapią antyretrowirusową, z nadzieją możemy myśleć o możliwości uwalniania pacjentów od HIV/AIDS i ich powrocie do normalnego życia".

Wyniki badań są obiecujące, jednak badacze podkreślają, że potencjalna skuteczność strategii "zaskoczyć i uśmiercić" pozostaje sprawą otwartą. Przytaczają na przykład ostatnie odkrycia sugerujące, że "istnieją różne komórkowe schronienia dla utajonego wirusa HIV-1 i że każde z nich może wymagać określonej techniki wybudzania", przypominając przy tym, że "czynniki wirusowe, które, wraz z czynnikami o charakterze komórkowym, mogą mieć wpływ na stan spoczynku wirusa HIV-1, mogą pozostawać poza zasięgiem strategii z zastosowaniem [inhibitorów] HDAC".

Dr Savarino zwrócił uwagę, że opracowano testowalne kombinacje leków składające się z molekuł, które przeszły przez pierwszą fazę badań klinicznych, w której bada się bezpieczeństwo leku u ludzi. "W środowiskach naukowych tego rodzaju podejście jest powszechnie akceptowane, jednak trzeba szczerze powiedzieć, że musimy również pamiętać o sceptycznym stosunku do niego niektórych naukowców i wyrażanej przez innych wątpliwości, czy w ogóle uda się kiedykolwiek odkryć lek przeciwko HIV/AIDS. Eksperymenty na zwierzętach rzucą nowe światło na ten trudny problem" - dodał.

Źródło: CORDIS

Więcej informacji można uzyskać na stronie internetowej:

Czasopismo Retrovirology:
http://www.retrovirology.com

Istituto Superiore di SanitĂ
http://www.iss.it

Źródło danych: BioMed Central Limited; Retrovirology
Referencje dokumentu: Savarino A., et al. (2009) 'Shock and kill' effects of class I-selective histone deacetylase inhibitors in combination with the glutathione synthesis inhibitor buthionine sulfoximine [...]. Retrovirology 6:52; DOI:10.1186/1742-4690-6-52.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Antygen HBs antygen, którego poziom świadczy o odporności organizmu na zakażenia wirusem HBV (wywołującego WZW B wirusowe zapalenie wątroby typu B). Kapsyd wirusa ma różne białka powierzchniowe od reszty wirusa, które działają jak antygeny. Antygeny te rozpoznawane są przez przeciwciała, które wiążą się z białkami w szczególności do jednego z tych białek powierzchniowych. pełny tekst

Szczepionka przeciw grypie zmieniana co roku szczepionka, chroniąca przed wirusem grypy charakteryzującym się dużą zmiennością antygenową. Szczepionka przeciw grypie sezonowej zawiera trzy najczęściej występujące zabite szczepy wirusa: dwa typy wirusów A (H3N2 i H1N1) oraz jeden typ wirusa B. pełny tekst

Zanokcica opryszczkowa zakażenie wału . Zanokcica wywołana przez wirusa HSV 1 często występuje u pracowników opieki medycznej, którzy mają kontakt z wirusem; dotyczy to przeważnie . Zanokcica opryszczkowa często dotyczy również niemowląt ssących kciuki z pierwotnym zakażeniem jamy ustnej przez wirus HSV 1 (samozakażenie) przed i u dorosłych w wieku 2030 lat po kontakcie z okolicą narządów płciowych osób zakażonych wirusem HSV 2. Zastosowanie ogólnych środków ostrożności doprowadziło do zmniejszenia częstości występowania zanokcicy opryszczkowej u narażonej grupy zawodowej. pełny tekst

HIV-2 typ wirusa wolniej doprowadzający do AIDS niż HIV-1. Pochodzenie wirusa HIV nie zostało ostatecznie wyjaśnione, przypuszczalnie jest on wynikiem mutacji retrowirusów występujących u małp, od których zaraził się następnie człowiek. Najczęstszymi nosicielami tego wirusa (HIV-2) są ludzie zamieszkujący Afrykę Północną. Nad specyfikiem hamującym rozwój wirusa HIV cały czas pracują naukowcy, najnowsze źródła donoszą, że odkryto naturalny składnik ludzkiej krwi, który efektywnie blokuje HIV-1, wirusa będącego najczęstszą przyczyną AIDS. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".