Badania sugerują, iż pradawne gatunki ssaków odczuły obecność człowieka :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Przetrwanie gatunków w epoce zmian klimatycznych

Przemieszczanie się gatunków morskich i lądowych w obliczu zmian klimatu

Ludzie i zmiana klimatu wspólnie odpowiadają za wyginięcie dużych zwierząt

Zmiany klimatu powiązane z masowym wymieraniem gatunków w minionych epokach

Odkryto 850 gatunków zwierząt, w większości ślepych

Ponad 100 gatunków zwierząt w Afrykarium wrocławskiego ZOO

Międzynarodowy zespół naukowców, pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu w Kopenhadze w Danii sugeruje, że działalność człowieka i zmiana klimatu wprowadziły zamęt w historii genetycznej 6 dużych roślinożerców, potencjalnie doprowadzając w ciągu ostatnich 10.000 lat populacje dużych ssaków do wymarcia lub do stanu bliskiego wymarciu. Odkrycia, opublikowane w czasopiśmie Nature, pomagają zobaczyć prawdopodobny los żyjących gatunków ssaków w obliczu zmagań Ziemi z globalnym ociepleniem.

"Nasze odkrycia kładą ostateczny kres jednoprzyczynowym teoriom wymierania" - wyjaśnia autor naczelny, profesor Eske Willerslev z Centrum Geogenetyki Uniwersytetu w Kopenhadze. "Nasze dane sugerują, że należy zachować ostrożność przy budowaniu uogólnień dotyczących wymierania dawnych i obecnych gatunków. Relatywne oddziaływanie zmian klimatu i ingerencji człowieka na wymieranie gatunków tak naprawdę zależy od gatunku, któremu się przyglądamy."

Współautorka Beth Shapiro, Adiunkt na Wydziale Biologii Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii (Penn) w USA podkreśla, że 6 gatunków - nosorożec wełnisty, mamut wełnisty, dziki koń, renifer, żubr i piżmowół - przeżywało swój rozkwit w plejstocenie (okresie trwającym od około 2 mln do 12.000 lat temu).

"W owym czasie miało miejsce wiele klimatycznych zwrotów - wahań między długimi a ciepłymi interwałami zwanymi okresami międzylodowcowymi, kiedy klimat był podobny do panującego obecnie, po których następowały długie, zimne interwały zwane okresami lub epokami lodowcowymi" - wyjaśnia profesor Shapiro. "Chociaż te przystosowane do zimna zwierzęta z pewnością lepiej sobie radziły w czasie zimniejszych okresów lodowcowych, nadal udawało im się znaleźć miejsca, w których klimat był odpowiedni - schronienia - pozwalające przetrwać cieplejsze okresy międzylodowcowe. Następnie, po kulminacji ostatniej epoki lodowcowej około 20.000 lat temu ich dobra passa zaczęła się kończyć. Ale pytanie brzmi, co się zmieniło? Dlaczego zwierzęta nie były już w stanie znaleźć bezpiecznych schronień, gdzie mogłyby przetrwać z nastaniem ciepłego klimatu?"

Aby dotrzeć do sedna, naukowcy skompilowali rozmaite dane w celu przetestowania teorii dotyczących tego jak, kiedy i dlaczego nosorożec wełnisty, mamut wełnisty i dziki koń wymarły po ostatniej epoce lodowcowej oraz powodu przetrwania renifera, żubra i piżmowołu.

"Jednym z wykorzystanych źródeł informacji było DNA samych zwierząt" - wyjaśnia naukowiec z Penn State. "Na podstawie danych genetycznych można oszacować, kiedy i w jakim zakresie populacje były w stanie rozwijać się i maleć wraz ze zmianami klimatu i kurczącymi się siedliskami."

Zgromadzono również dane klimatyczne z okresów międzylodowcowych i lodowcowych, zwłaszcza temperatury i schematy opadów. Zespół zebrał także dane archeologiczne, aby ocenić zakres, w jakim nasi pierwsi przodkowie mogli wywrzeć wpływ na przetrwanie tych sześciu gatunków.

"Na przykład na stanowiskach, na których kości zwierząt zostały ugotowane lub przetworzone na dzidy, wiemy że żyli ludzie, którzy wykorzystywali je jako zasoby" - wskazuje profesor Shapiro. "Nawet tam, gdzie nie znajdujemy dowodów na wykorzystywanie zwierząt przez ludzi, jeżeli ludzie i zwierzęta żyli w tym samym miejscu i czasie, ludzie mogli mieć pewien wpływ na przetrwanie zwierząt."

Zespół odkrył, że prócz nosorożca wełnistego, którego obszar występowania nigdy nie nakładał się z siedliskami ludzkimi, pozostałe pięć gatunków pozostawało pod wpływem działalności człowieka, głównie dlatego, że nasi przodkowie nie pozwalali zwierzętom na wyszukiwanie alternatywnych schronień, a to z tego przede wszystkim powodu, że gatunek ludzki zaczął się dynamicznie mnożyć.

"Nauka płynie z tego taka, że w czasie ostatniego ocieplenia, kiedy to epoka lodowcowa przeistoczyła się w ciepły interwał, który mamy dzisiaj, coś powstrzymało te zwierzęta przed zrobieniem tego co zwykle, czyli przed poszukiwaniem alternatywnych schronień - gorszych od ideału, ale wystarczająco dobrych skrawków ziemi, by utrzymać masę krytyczną swoich populacji" - mów profesor Shapiro. "To coś, to prawdopodobnie my - ludzie."

Odkrycia wskazują, że chociaż ciepłe okresy zmuszały te gatunki do podejmowania wyzwań, większy wpływ wywarły na nie zdarzenia ewolucyjne.

"Nie byliśmy w stanie dokładnie określić, jakie schematy charakteryzują wymarłe gatunki mimo przeanalizowania dużej ilości zróżnicowanych danych" - zauważa autorka naczelna Eline Lorenzen z Uniwersytetu w Kopenhadze. "To sugeruje, że ogromnym wyzwaniem dla ekspertów będzie przewidzieć, jak istniejące ssaki zareagują na przyszłe globalne zmiany klimatyczne - przewidzieć, które gatunki wymrą, a które przetrwają."

W skład zespołu ekspertów weszli paleontologowie, geologowie, genetycy i specjaliści zajmujący się modelami klimatycznymi z Argentyny, Australii, Chin, Danii, Hiszpanii, Holandii, Kanady, Niemiec, Norwegii, Panamy, Rosji, Szwecji, USA i Wlk. Brytanii.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Fauna Polski gatunki zwierząt (Animalia) występujące w stanie dzikim na terenie Polski, gatunki rodzime występujące w granicach swojego naturalnego obszaru występowania oraz gatunki obce występujące w środowisku naturalnym. Według danych Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk na obszarze Polski stwierdzono występowanie około 36 000 gatunków zwierząt. pełny tekst

Ssaki Polski gatunki zwierząt z gromady ssaków (Mammalia) występujące w Polsce w stanie dzikim, w granicach swojego naturalnego obszaru występowania (gatunki rodzime), gatunki pojawiające się sporadycznie w wyniku migracji, oraz gatunki obce występujące w środowisku naturalnym. Nie ujęto w wykazie gatunków udomowionych, hodowlanych (z wyjątkiem uciekinierów z hodowli, mogących egzystować w warunkach naturalnych np. nutrii) oraz trzymanych w ogrodach zoologicznych. Łącznie, w czasach historycznych (po roku 1500), na terenie Polski odnotowano 114 (uwzględniając sobola 115) gatunków ssaków, występujących w stanie dzikim. pełny tekst

Gatunki alopatryczne, gatunki allopatryczne pary lub zespoły identycznych morfologicznie gatunków izolowanych geograficznie, o zasięgach nie stykających się ze sobą. Zasięg występowania gatunków może się jednak zmieniać i z czasem gatunki alopatryczne mogą się przekształcić w gatunki sympatryczne lub gatunki parapatryczne, czyli w gatunki o zasięgach zachodzących na siebie lub stykających się. pełny tekst

Nisaetus rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowych, obejmujący gatunki występujące w Azji. Do niedawna wszystkie gatunki z tego rodzaju zaliczane były do rodzaju Spizaetus skupiającym gatunki występujące w Azji, Afryce i Ameryce. Badania molekularne wykazały jednak że gatunki azjatyckie są bliżej spokrewnione z orlikiem malajskim (Ictinaetus malayensis). pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".