Brudne powietrze szkodzi komórkom nerwowym :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania pokazują, że zanieczyszczenie powietrza obniża zdolności umysłowe dzieci

Zanieczyszczenie powietrza pogarsza zdolności umysłowe dzieci

Nowe badania wskazują na zagrożenie zdolności oceanu do zatrzymywania CO2

Badania pokazują, jak rytmy mózgu wpływają na proces uczenia się

Brak praktyki osłabia zdolność uczenia się

Nanorurki węglowe są obiecującym, "inteligentnym" materiałem do naprawy mózgu

Długotrwały kontakt z zanieczyszczonym powietrzem może prowadzić do zmian w strukturalnych w komórkach nerwowych mózgu, a w konsekwencji do problemów z zapamiętywaniem i uczeniem się, a nawet do depresji - wskazują badania na myszach, które publikuje pismo "Molecular Psychiatry".

Zdaniem głównej autorki pracy Laury Fonken z Ohio State University, wyniki te dostarczają kolejnych dowodów na szkodliwy wpływ zanieczyszczeń powietrza i środowiska na zdrowie.

Jak przypomina badaczka, wcześniejsze prace dowiodły, iż zanieczyszczenia powietrza szkodzą układowi krążenia oraz płucom. Naukowcy z jej uczelni wykazali np. na myszach, że zanieczyszczenia określane jako drobne pyły - PM2,5 powodują ogólny proces zapalny w organizmie i mogą przyczyniać się do rozwoju nadciśnienia, otyłości i cukrzycy.

PM2,5 to zawieszone w powietrzu cząstki stałe (np. sadza) i ciekłe o średnicy do 2, 5 mikrometra (jedna trzydziesta grubości ludzkiego włosa). Pochodzą m.in. ze spalania węgla w starych piecach, nielegalnego spalania odpadów, z fabryk oraz niepełnego spalania oleju napędowego w silnikach diesla. Cząstki te docierają do górnych dróg oddechowych, płuc i mogą przenikać do krwi.

Najnowsze badania dowodzą, że konsekwencje stanu zapalny wywołanego w organizmie przez PM2,5 dotyczą również centralnego układu nerwowego.

Testowane przez zespół Fonken myszy przebywały w atmosferze zanieczyszczonej PM2,5 przez 6 godzin na dobę, pięć dni w tygodniu przez 10 miesięcy (czyli blisko połowę ich życia). Kontrolna grupa gryzoni była trzymana w tym czasie w czystym przefiltrowanym powietrzu.

Po 10 miesiącach zwierzęta przeszły serię testów oceniających zdolności zapamiętywania i uczenia się oraz zachowania odpowiadające depresji i zaburzeniom lękowym u ludzi.

Okazało się, że gryzonie narażone na działanie PM2,5 potrzebowały więcej czasu, by nauczyć się znajdować wyjście z jasno oświetlonej przestrzeni do bezpiecznej norki, niż myszy z grupy kontrolnej. Rzadziej też udawało im się zapamiętać położenie wyjścia na dłużej. Wykazywały ponadto więcej zachowań odpowiadających stanom depresyjnym i lękowym u ludzi.

Dalsze badania wykazały, że myszy wdychające zanieczyszczone powietrze częściej miały objawy stanu zapalnego w hipokampie - strukturze mózgu regulującej procesy uczenia się, zapamiętywania oraz nastrój. Jednocześnie, badacze stwierdzili zmiany w strukturze komórek nerwowych hipokampa, a zwłaszcza w budowie wypustek neuronów określanych jako dendryty. Był one nie tylko krótsze, ale miały też mniej kolców dendrytycznych, tj. struktur biorących udział w tworzeniu synaps nerwowych i transmisji informacji między komórkami nerwowymi.

"Wcześniejsze prace wykazały, że ten typ zmian w mózgu ma związek z pogorszeniem zdolności uczenia się i zapamiętywania" - przypomina współautor badań dr Randy Nelson.

Dowody na to, że narażenie na zanieczyszczenia środowiska może pogarszać zdolności umysłowe dzieci znaleźli wcześniej m.in. polscy naukowcy, pracujący pod kierunkiem prof. Wiesława Jędrychowskiego z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W swojej pracy, opublikowanej w 2010 r. na łamach pisma "Environmental Health Perspectives" wykazali, że dzieci, których matki były w ciąży narażone na wyższe stężenie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), obecnych nie tylko w dymie papierosowym i spalinach z silników diesla, ale i w smażonych czy grillowanych pokarmach, osiągały w wieku 5 lat gorsze wyniki w testach oceniających zdolności umysłowe.

PAP - Nauka w Polsce

jjj/ tot/ agt/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Statek powietrzny to urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża (zgodnie z definicją legalną z ustawy Prawo lotnicze). Ze względu na sposób unoszenia się w powietrzu statki powietrzne dzieli się na aerostaty (lżejsze od powietrza) i aerodyny (cięższe od powietrza). pełny tekst

Sprężone powietrze jest to powietrze utrzymywane pod pewnym ciśnieniem, które zwykle jest wyższe od ciśnienia atmosferycznego. W krajach europejskich ok. 8-10% energii elektrycznej est wykorzystywanej do wytwarzania sprężonego powietrza. Stanowi to ilość 80 terrawatogodzin w ciągu roku. pełny tekst

Wentylacja jest to cyrkulacja powietrza, z reguły pomiędzy pomieszczeniami a przestrzenią na zewnątrz. Prawidłowo działająca wentylacja jest niezbędna w pomieszczeniach, gdzie przebywają zwierzęta czy ludzie, dopływające z zewnątrz powietrze zapewnia wymianę zużytego i zanieczyszczonego na świeże, niezbędne do oddychania oraz prawidłowej i bezpiecznej pracy urządzeń zużywających powietrze. Jest to szczególnie ważne w sytuacji dodatkowych zanieczyszczeń, takich jak dym papierosowy, opary substancji chemicznych, pyły itp. Można również mówić o wentylacji jako systemie zamkniętym występującym np. w samolotach, gdzie zużyte powietrze jest filtrowane, a następnie mieszane z tlenem, regulowana jest temperatura i wilgotność, a powietrze powraca do kabin. pełny tekst

Sprężone powietrze jest to powietrze utrzymywane pod pewnym ciśnieniem, które zwykle jest wyższe od ciśnienia atmosferycznego. W krajach europejskich ok. 8-10% energii elektrycznej jest wykorzystywanej do wytwarzania sprężonego powietrza. Stanowi to ilość 80 terrawatogodzin w ciągu roku. pełny tekst

Grzegorz Kmita, Patyczak wokalista punkowy, założyciel i jedyny członek zespołu Brudne Dzieci Sida (oraz projektów pokrewnych - Glebozgryzarka P-45, Starzy Sida, Brudne Mięso i innych). Magister socjologii, przewodnik po Poznaniu oraz aktywny członek społeczności linuksowej. Wiceprezes poznańskiego Actusa. Prowadzi sklep internetowy Agrafka z ręcznie malowanymi koszulkami. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".