Być może tym, co rano wstają, Pan Bóg daje - ale nocne marki są wydajniejsze :: Artykuly / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Interakcje genów nadzorują rozwój i aktywność mózgu

Naukowcy rzucają światło na aktywność słoneczną i temperatury arktyczne

Potrzebny program wspomagający utrzymywanie aktywności zawodowej osób starszych

Wyniki badania zwracają uwagę na związek między aktywnością fizyczną a niepaleniem

Naukowcy korygują prognozy aktywności Słońca

Naukowcy identyfikują koniugujące transpozony w mózgu człowieka

Naukowcy europejscy rzucają nieco światła na jedną z największych tajemnic życia: dlaczego niektórym lepiej się pracuje wczesnym rankiem, a inni zyskują wigor dopiero wieczorem? Zespół naukowców prowadzony przez profesor Christinę Schmidt z Badawczego Centrum Cyklotronowego przy Uniwersytecie w LiĂ¨ge, Belgia, badał w jaki sposób ilość czasu, który mija od momentu obudzenia się oraz godzina dnia wpływają na naszą uwagę i zdolność koncentracji. Wyniki badań prowadzonych przy użyciu neuroobrazowania opublikowano w czasopiśmie Science.

"W ciągu dnia nasza wydajność kognitywna znajduje się pod wpływem procesów dobowych i homeostatycznych mechanizmów regulujących presję snu. Niektórzy ludzie pracują wydajniej rano, a inni stają się uważniejsi wieczorem" - czytamy w artykule. "Te chronotypy [czyli ranny ptaszek albo nocny marek] stanowią wyjątkowy sposób na zbadanie wpływu regulacji czasu aktywności i snu na mózgowe mechanizmy poznawcze."

Naukowcy monitorowali aktywność mózgu osób "skrajnie porannych" i "skrajnie nocnych" za pomocą badań czynnościowych rezonansu magnetycznego (fMRI). Osoby badane otrzymały polecenie, aby przez tydzień poprzedzający badanie funkcjonowały według najodpowiedniejszego dla nich trybu senno-aktywnego.

W trakcie samego badania uczestnicy spędzili dwie noce w laboratorium, otrzymawszy polecenie wykonywania czynności, które wymagały stałej uwagi. Zadanie wykonywały 1,5 h po obudzeniu się i ponownie po 10,5 h od momentu obudzenia się.

W przypadku reakcji na zadanie wykonywane po 1,5 h nie zaobserwowano różnicy w wydajności działania ani aktywności mózgu pomiędzy dwoma chronotypami. Wynika to z faktu, iż presja snu jest wówczas słaba. Jednak po 10,5 h od przebudzenia naukowcy zauważyli różnice w wydajności działania albo aktywności mózgu, spowodowane większą presją snu.

Zegar dobowy umieszczony jest w jednym z aktywnych obszarów mózgu. Dlatego też interakcje pomiędzy regionami mózgu, które kontrolują rytm dobowy i presję snu, wpływają na różnice zachowaniowe pomiędzy osobami porannymi a wieczornymi. W wyniku tego, w teście przeprowadzonym 10,5 h po obudzeniu, uwaga osób wieczornych wzrosła, a osób porannych nie.

Rytm dobowy reguluje poziom uwagi człowieka w 24-godzinnym cyklu. Sygnał czuwania nasila się w ciągu dnia i słabnie w nocy. Jednocześnie nasza skłonność do snu rośnie w ciągu dnia i słabnie w nocy - zjawisko zwane procesem homeostatycznym. Jak wyjaśniają naukowcy, równowaga pomiędzy procesami dobowymi i homeostatycznymi pozwala człowiekowi utrzymać stały poziom uwagi w trakcie różnych zadań kognitywnych wykonywanych w okresie 24 godzin.

Innym ciekawym odkryciem jest sposób reagowania osób porannych i wieczornych, kiedy presja snu zmienia się w ciągu dnia. Naukowcy stwierdzili, że u osób porannych presja snu stawała się silniejsza wraz z nastaniem nocy. W związku z tym są one bardziej wrażliwe na homeostatyczną presję snu, co z kolei wiąże się z poziomem aktywności w trakcie zadań wymagających czujności w części mózgu zwanej jądrem nadskrzyżowaniowym.

"Stwierdziliśmy, że utrzymanie uwagi wieczorem wiąże się z wyższą aktywnością chronotypu wieczornego w porównaniu z porannym w rejonie miejsca sinawego i jądra nadskrzyżowaniowego" - piszą autorzy. "Aktywność w rejonie nadskrzyżowaniowym słabnie wraz z narastającą homeostatyczną presją snu. Wyniki te wskazują na bezpośredni wpływ interakcji homeostatyczno-dobowej na aktywność neuronalną, która stanowi podstawę zachowań człowieka.

W badaniach udział brały także Centrum Chronobiologii Szpitala Psychiatrycznego przy Uniwersytecie Bazylejskim (Szwajcaria) oraz Instytut Neuropsychologii i Czynnościowego Neuroobrazowania przy UniversitĂŠ Libre de Bruxelles (Belgia).

Źródło: CORDIS

Więcej informacji:

Science
http://www.sciencemag.org/

Badawcze Centrum Cyklotronowe
http://www2.ulg.ac.be/crc/en/index.html

Źródło danych: Journal of Science
Referencje dokumentu: Schmidt, C., et al. (2009) Homeostatic Sleep Pressure and Responses to Sustained Attention in the Suprachiasmatic Area. Science, 324, 516-519.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Metro w Kopenhadze to system szybkiego transportu w stolicy Danii, składający się z dwóch linii o łącznej długości 21 km. Na obu liniach znajdują się 22 przystanki. Metro kursuje od 5.00 rano do 1.00 w nocy. W piątki i soboty kursują dodatkowe nocne składy w odstępach 15 minut. W ciągu dnia pociągi pojawiają się co 6 minut (godziny szczytu) oraz co 10 min. wczesnym ranem i późnym wieczorem. pełny tekst

Tego dnia Stare Miasto było wciąż niezmiennie celem najsilniejszych ataków niemieckich z ziemi i powietrza. Około 5:00 rano zakończyła się, rozpoczęta w nocy dnia poprzedniego, ewakuacja władz wojskowych. pełny tekst

Klawisz AltGr to jeden z klawiszy Alt na klawiaturze komputerowej, umieszczony jest po prawej stronie klawisza spacji. Występuje tylko w niektórych układach klawiatury. Używany jest w kombinacji z innymi klawiszami (których naciśnięcie wstawia znak pisarski) i służy do modyfikacji znaczenia klawisza. Przykładowo w przypadku układów klawiatur dla języków używających alfabetu łacińskiego wzbogaconego o litery ze znakami diakrytycznymi naciśnięcie klawisza AltGr i klawisza z literą łacińską zwykle skutkuje wstawieniem litery ze znakiem diakrytycznym opartej na tej literze łacińskiej (AltGr+A daje znak ą itd.). pełny tekst

Wzrost człowieka parametr określający wysokość człowieka mierzoną od czubka głowy do podeszwy stopy w pozycji wyprostowanej. Rano i wieczorem wzrost może się różnić o 2-3 cm. pełny tekst

Witam, czy istnieje możliwość sprawdzenia, kto przyznał mi uprawnienia redaktora - automat czy administrator? Bo nie mam 500 edycji w przestrzeni głównej i zostałem przed chwilą bardzo miło zaskoczony. :) Pozdrawiam! LukaszeqCHAT 11:46, 3 cze 2009 (CEST) pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".