Błyskawiczny system monitorowania burz :: Artykuly / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

W Lesznie będzie testowany system e-recepta

Rząd będzie wspierał centra badawcze, usług i doskonałości biznesowej

Mobilny świat oczami dzieci, czyli „Moja Pierwsza Komórka” w szkołach

Eksperci: Bez badania genomu nie będzie nowoczesnej medycyny

Brno usprawnia system biletowy dzięki narzędziu współfinansowanemu przez UE

Czechy i Polska budują system monitorowania jakości powietrza

Globalny system badania, monitorowania i prognozowania aktywności burzowej powstaje na Uniwersytecie Jagiellońskim. System będzie na bieżąco śledził wyładowania elektryczne powstające podczas burz na całym świecie. Już za pół roku będą gotowe trzy stacje odbiorcze - w Polsce, w Australii i Brazylii. Docelowo ma ich być kilkanaście.

Monitoring burz w każdym zakamarku świata jest możliwy dzięki obserwacji fal o ekstremalnie niskich częstotliwościach. „Fale ELF (o częstotliwości od 3 do 3000 Hz) są emitowane tylko przez burze i są nie do pomylenia z żadnymi innymi falami” – wyjaśnia dr Andrzej Kułak z Obserwatorium Astronomicznego UJ, lider projektu.

Fale z zakresu ELF rozchodzą się bez strat na wielkie odległości (nawet do 40 tys. km). Dlatego za pomocą jednego zaledwie odbiornika zbudowanego przez Polaków można będzie zebrać informacje o wszystkich burzach, jakie mają miejsce na świecie.

„Na razie można dokonywać tych pomiarów z dokładnością do kilkuset kilometrów, ale w docelowym systemie, kiedy rozmieścimy odbiorniki w kilku miejscach w różnych częściach świata, ograniczymy zakres błędu do zaledwie kilkudziesięciu km, co jest wynikiem wystarczająco dokładnym” – mówi dr Kułak.

Do tej pory w systemach pomiarów burz używano fal VLF o zakresie 3-300 KHz i o skutecznym zasięgu ok. 300 km, a także fal pomocniczych VHF, o zakresie 30-300 MHz, których zasięg pomiaru nie przekracza kilkudziesięciu kilometrów. Ze względu na ograniczony zasięg fal, dla dokładnego monitoringu burz konieczne było gęste rozmieszczenie stacji odbiorczych. Na niektórych terenach – na oceanach czy na pustkowiach - burze w ogóle nie mogły być obserwowane.

„System ma pewne zalety, których nie miały dotychczasowe projekty. Dzięki niemu będzie możliwy pełen monitoring aktywności burzowej planety, niezależnie od położenia najbliższej stacji pomiarowej. W systemie tym nie będzie stref martwych, a zarówno małe, jak i wielkie centra burzowe będzie można obserwować w czasie rzeczywistym” – zapowiada lider projektu.

Dodaje, że system monitorowania aktywności burzowej będzie miał wiele zastosowań: dane o centrach burzowych będzie można wykorzystywać w modelach prognoz pogody. Dzięki niemu będzie również można sporządzać alerty o centrach burzowych i niebezpiecznych zjawiskach konwekcyjnych. System będzie dostarczał również istotnych danych dotyczących funkcjonowania globalnego obwodu elektrycznego.

„Za pół roku będą gotowe trzy stacje odbiorcze w odległych od siebie punktach Ziemi - w Polsce w Australii i Brazylii. Wtedy będziemy mogli przekonać się, jaka jest jakość systemu. Docelowo chcemy projekt skończyć w ciągu następnych 3 lat. Do tego czasu chcielibyśmy zbudować kilkanaście stacji na różnych kontynentach” – deklaruje dr Kułak.

Po utworzeniu sieci informacji o burzach, twórcy systemu chcą te informacje sprzedawać. „Będą nimi na pewno zainteresowane centra meteorologiczne specjalizujące się w sporządzaniu prognoz pogody o zasięgu globalnym czy kontynentalnym. Podejrzewamy, że naszym projektem może zainteresować się kilkadziesiąt podmiotów w skali świata” – dodaje.

System jest teraz przedmiotem zgłoszenia patentowego, a dalsze badania nad nim są prowadzone na Wydziale Fizyki Astronomii i Informatyki stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Promocja projektu współfinansowana jest przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, a wspiera ją krakowskie CITTRU.

Źródło:
PAP – Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

SNRT 2000 (System Nadzoru Ruchu Tramwajów) system nadzoru oparty na systemie monitorowania tramwajów Larus firmy Tadiran Ltd., systemu NAVSTAR-GPS i radiofonicznego przesyłu danych wykorzystywany m.in. w Tramwajach Warszawskich S.A. System "Larus" wdrożony został w roku 1996 testowo w Tramwajach Warszawskich i po uzupełnieniu o pozostałe elementy został zastosowany we wszystkich tramwajach w Warszawie, od 2000 roku pod nazwą SNRT 2000. pełny tekst

PATH (ang. ścieżka) - system podziemnych ulic i przejść znajdujący się w Toronto (Ontario, Kanada), o łącznej długości ok. 27 km. System spełnia ważną rolę w komunikacji w mieście szczególnie podczas męczących upałów, burz czy zawieruch. System rocznie przemierza ok. 55 milionów osób. Korytarze są monitorowane przez kamery i ochronę poszczególnych biurowców. pełny tekst

Jffnms (ang. Just for Fun Network Management System) jest to system do monitorowania oraz zarządzania siecią, który pozwala na gromadzenie, przetwarzanie i prezentowanie informacji pochodzących z różnego rodzaju urządzeń sieciowych oraz serwerów usług. pełny tekst

System/34 - wielostanowiskowy, wielozadaniowy minikomputer firmy IBM, wprowadzony na rynek w 1977 r., obsługujący do kilkudziesięciu terminali, który zastąpił System/32 (aplikacje System/32 można było uruchamiać w specjalnym trybie). Większość dużych firm przeniosła się potem do System/38, natomiast mniejsze firmy migrowały do System/36. System/36 i System/38 zostały następnie skonsolidowane do linii AS/400. pełny tekst

DTrace, inaczej Dynamic Tracing Framework, to zaawansowane narzędzie wydane na licencji CDDL, służące do monitorowania i diagnozowania działania systemu i aplikacji, opracowane przez firmę Sun dla systemu operacyjnego Solaris. Przeportowany został także na system FreeBSD. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".