Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Środa, 23 maja 2012
Leontyna, Jan, Iwona, Symeon
 Światowy Dzień Żółwia
1911: została otwarta Nowojorska Biblioteka Publiczna
2006: pojawił się system operacyjny Microsoft Windows Vista w wersji Beta 2
Nowe publikacje
Debata o tym, jak płeć wpływa na nasz umysł
Dodano:
|10 Cze 2011|, 2011 00:33
|
|
|
W Centrum Nauki Kopernik genetyk, psycholog i filozof zastanawiali się nad tym, po co człowiekowi płeć. Debata odbyła się w ramach cyklu "Uwolnij myślenie".
Psycholog, dr Aneta Brzezicka ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej zwracała uwagę na rolę płci w kulturze. Powołała się na tezy amerykańskiego psychologa ewolucyjnego, Geoffrey'a Millera, który stwierdził, że bez pierwiastka męskiego i żeńskiego nie doszłoby od ukształtowania mózgu ludzkiego w obecnej formie. Ukształtowanie się ludzkiego umysłu, samoświadomości, kultury czy nauki ma związek właśnie z istnieniem płci.
Ważne jest nie tylko przetrwanie, ale i znalezienie partnera, zachęcenie go do zapłodnienia i przekazanie swoich genów potomstwu. Siłą napędową rozwoju człowieka był celowy dobór płciowy. Jak ważny jest dobór płciowy pokazuje np. proces zalotów. "Umysł jest pawim ogonem, którym przyciągamy partnera" - podsumowała Brzezicka.
Prof. Jadwiga Jaruzelska z Instytutu Genetyki Człowieka PAN powiedziała, że płeć służy do rozmnażania i zachowania gatunku. Rozmnażania płciowe jest bardzo rozpowszechnione i daje mu dużą szansę przetrwania. "Podczas rozmnażania płciowego dochodzi do rekombinacji materiału genetycznego, co +odświeża+ genom, pozwala uniknąć czy też zmniejszyć częstość występowania patologii" - stwierdziła genetyk, ale zwróciła uwagę, że rozmnażanie płciowe nie jest jedyną skuteczną formą rozmnażania - są organizmy, które rozmnażają się bezpłciowo i ich przetrwanie było możliwe.
Genetyk wyjaśniła, że o płci genetycznej decyduje plemnik. Jeśli zawiera on chromosom X, to dziecko będzie dziewczynką, a jeśli zawiera chromosom Y - będzie to syn. Determinacja płci genetycznej odbywa się w momencie zapłodnienia.
Badaczka powiedziała, że istnieje hipoteza, że chromosomy płci wyewoluowały z pary podobnych chromosomów homologicznych. Potwierdzeniem tego stwierdzenia ma być to, że w chromosomie Y są fragmenty, którymi w czasie rekombinacji materiału genetycznego może się wymieniać z chromosomem X. To, co jest podobne, jest reliktem chromosomów pierwotnych.
Prof. Jaruzelska tłumaczyła, że zarodek ma tzw. gonadę pierwotną, obojnaczą, która czeka na sygnał, jak ma się rozwijać. Oprócz płci genetycznej można więc jeszcze wyróżnić płeć gonadalną. Jeżeli zarodek ma być męski, pojawia się białko "hodowane" na chromosomie Y i uruchamia procesy, które zdecydują o tym, że zarodek będzie się rozwijał jako męski. Jeżeli sygnał z chromosomu Y się nie pojawi, to ok. 11 tygodnia rozwoju zarodkowego, uruchomia się kaskada reakcji fizjologicznych, które zmierzają do rozwoju rodzaju żeńskiego. Od 7 tygodnia drogi zarodka męskiego zaczynają się więc układać inaczej. Nie zawsze jednak wszystkie procesy powstawania płci działają prawidłowo.
Badania, które nad płcią prowadzi badaczka z IGC PAN mają m.in. stworzyć narzędzie diagnostyczne, które pomóc ma lekarzom w podjęciu decyzji o płci dziecka, jeśli płeć jest trudna do ustalenia. Jaruzelska wyjaśnia, że obojnaczość (wytworzone są zarówno męskie, jak i żeńskie organy płciowe) zdarza się u człowieka w jednym na 3 tys. przypadków. Decyzja lekarza, jaką płcią określić dziecko, ma bardzo poważne konsekwencje. W podjęciu jak najbardziej trafnej decyzji ma pomóc genetyka.
Prof. Zbigniew Stawrowski, filozof z Instytutu Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i z Instytutu Myśli Józefa Tischnera zwrócił uwagę, że na to, kim jesteśmy, ma wpływ nie tylko biologia, a więc geny, nie tylko kultura i otoczenie, w którym się wychowujemy, ale również dusza, która przejawia się w naszej wolności wyboru. Również ona może wpływać na nasze podejście do płci.
Dlaczego mózg kobiety różni się od mózgu mężczyzny? Dr Brzezicka wyjaśniła, że mężczyźni w biegu ewolucji wybierali kobiety o określonych cechach, a kobiety preferowały mężczyzn o nieco innej charakterystyce. Oceniane były przejawy działania mózgu i m.in. na tej podstawie dokonywała się selekcja partnerów. Preferowane cechy mogły utrwalić się w strukturze mózgu.
Prof. Zbigniew Stawrowski zwrócił uwagę, że istnienie płci wskazuje na to, że człowiek jest osobą wspólnotową. Chociaż jest jednostką indywidualną, przez swą cielesność potrzebuje wspólnoty. Filozof zwrócił uwagę na nazewnictwo: nie ma "człowieka" jako takiego. Jest tylko mężczyzna (ale w odniesieniu do kobiety) i kobieta (w odniesieniu do mężczyzny). "Człowiek to całokształt" - podsumował filozof.
PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala
agt/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Parrhesia wolność słowa. Prawo obywatela do publicznego wypowiadania swoich poglądów, zarówno na zgromadzeniach politycznych, jak i na wszystkich innych zebraniach poświęconych na publiczną debatę.
pełny tekst
Debata oksfordzka rodzaj debaty, wyróżniający się bardzo kulturalnym przebiegiem: zdecydowanie zabronione jest obrażanie bądź wyśmiewanie mówców strony przeciwnej. Aby otrzymać prawo głosu z publiczności, niezbędne jest zgłoszenie się. Można tego dokonać nawet w trakcie czyjejś mowy, jeśli ma się na celu zadanie pytania. Istnieje wyznaczony czas na mowy publiczności. Nad przestrzeganiem reguł czuwa marszałek debaty. Ewentualnym dodatkiem jest tzw. Rada Mędrców, która stwierdza zwycięstwo lepiej argumentującej strony. W przypadku jej braku, musi odbyć się głosowanie wśród publiczności raz na początku debaty, oraz drugi na końcu. Drużyna, której notowanie w drugim głosowaniu wzrosło względem pierwszego, zwycięża.
pełny tekst
Metaplan metoda dyskusji, która polega na tym, że w czasie debaty uczestnicy wspólnie tworzą plakat będący graficznym skrótem tej debaty. Dyskusję metodą metaplanu można przeprowadzić w dużej grupie lub w małych zespołach.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku