Dendrymery - hiperrozgałęzione nośniki substancji leczniczych :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Naukowcy z UŚ opracowali wyjątkowe polimery fotoluminescencyjne

Dzieci posiadają świadomość dominacji społecznej już od 10 miesiąca życia

Naukowcy odkrywają sposób na tworzenie nowych leków na mózg

Malwina Strenkowska na tropie nowych substancji antynowotworowych

Laureat TEAM na tropie nowych substancji leczących uzależnienia

Trzecia międzynarodowa konferencja nt. występowania, przeznaczenia, skutków oraz analizy pojawiających się substancji zanieczyszczających w środowisku, Kopenhaga, Dania

Według wielu ekspertów makrocząsteczki organiczne zwane dendrymerami, posiadające wymiary nanometryczne, mogą stać się przyszłością farmacji oraz medycyny. W wielu przypadkach polimery te mogą zastąpić obecnie stosowane na rynku leki.

Pod względem chemicznym dendrymery to polimery, które charakteryzują się trójwymiarową, rozgałęzioną budową. W przeciwieństwie do klasycznych związków wielkocząsteczkowych, posiadają dobrze zdefiniowaną strukturę.
W centrum dendrymeru znajduje się rdzeń, od którego odchodzą ramiona zwane dendronami. Każde rozgałęzienie dendronu nazywamy generacją (Rys.1). Wraz z jej wzrostem rośnie średnica polimeru. Na końcach ramion dendrymerów znajdują się aktywne grupy funkcyjne, które mogą być odpowiednio modyfikowane. Przestrzenie pomiędzy dendronami polimeru są wykorzystywane jako tzw. „kieszonki” dla innych substancji.

Rys.1. Ogólna budowa dendrymerów

Obecnie polimery dendrymerowe badane są w dwóch kierunkach: pierwszy - do zastosowania w kontrolowanym uwalnianiu substancji leczniczych, np. transportu cytotoksycznych lub słabo rozpuszczalnych związków, prosto do miejsca zmienionego chorobowo. Drugi - to tworzenie nowych leków o odpowiedniej strukturze. Szczególnym celem pracy wielu laborantów na świecie jest zwiększenie efektywności i zniesienie skutków ubocznych podczas leczenia przeciwnowotworowego.
Cząsteczki wykazujące aktywność farmakologiczną mogą być umieszczane na powierzchni dendrymeru (związane z grupami powierzchniowymi) lub w jego wnętrzu (zamykane w jamach polimeru) (Rys.2).
Enkapsulacja pozwala na spowolnienie czasu uwalniania substancji leczniczej i zmniejszenie jej toksyczności, np. w przypadku leku antynowotworowego - cisplatyny.

Rys.2. Schemat przyłączania leków do dendrymerów.

Do innych zadań biomedycznych dendrymerów można zaliczyć:
- przenoszenie cząsteczek srebra, które wykazują właściwości antybakteryjne - kompleksy tego metalu z dendrymerami były badane pod kątem zwalczania drobnoustrojów takich jak np. Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli,
- możliwość opracowania tzw. nanoleków, np. preparaty pełniące funkcje zabezpieczająco-redukujące przed zarażeniem wirusem HIV i innymi patogenami przenoszonymi drogą płciową,
- szczepionki dendrymerowe,
- nośniki genów.

Naukowcy potwierdzają, że w porównaniu z innymi nanozwiązkami np. fulerenami czy nanorurkami, dendrymery posiadają szersze zastosowanie praktyczne. Uważa się, że za kilkanaście lat nanomedycyna z udziałem rozgałęzionych polimerów zastąpi konwencjonalne metody leczenia.

Bibliografia:
Z. Urbańczyk-Lipkowska, Gazeta farmaceutyczna 11/2008,
S. Sękowski, K. Miłowska, T. Gabryelak, Dendrymery w naukach biomedycznych i nanotechnologii, Instytut Biofizyki UŁ.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Postać leku (postać farmaceutyczna, forma aplikacyjna, lek) - to forma w jakiej przygotowuje się i podaje lek. Substancji leczniczych, będących aktywnym składnikiem leku, nie podaje się per se (jako takich). W technologii produkcji leków, substancje lecznicze miesza się z odpowiednimi substancjami pomocniczymi i mieszaninom tym nadaje się odpowiednią, wymaganą dla danego leku, postać, czyli formę. Postać leku jest uzyskiwana przez odpowiednią obróbkę mieszaniny substancji leczniczych i pomocniczych - obróbka ta jest różna dla różnych postaci leków. pełny tekst

Farmakosologia dziedzina farmakologii zajmująca się badaniem objawów niepożądanych działania substancji leczniczych (ADR adverse drug reaction). Objawy niepożądane występują przy podawaniu dawek leczniczych. Nie należy mylić ich z działaniem toksycznym, które występuje po przekroczeniu dawki maksymalnej. pełny tekst

Aktywność biologiczna lub farmakologiczna - termin określający wpływ danej substancji bądź leku na organizm pacjenta (w szczególności człowieka), związany między innymi z własnościami fizykochemicznymi, chemicznymi i przestrzennymi tej substancji. Substancje uważa się za aktywną biologicznie, jeżeli wywiera jakikolwiek wpływ na tkankę pacjenta, natomiast aktywność farmakologiczna wskazuje zwykle na korzystne skutki substancji i możliwość jej zastosowania jako leku. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".