Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Czwartek, 24 maja 2012
Zula, Jan, Maria, Joanna
 1945: utworzono Uniwersytet Łódzki, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Gdańską i Politechnikę Śląską
1543: zmarł Mikołaj Kopernik, astronom polski
1931: w Raszynie uruchomiona zostaje najsilniejsza w Europie stacja radiofoniczna (moc 120 kW), która swym zasięgiem obejmuje całą Polskę
Nowe publikacje
Doktoraty dla Mazowsza: Krzysztof Kaleta analizuje sądownictwo w demokracji
Dodano:
|23 Mar 2011|, 2011 00:47
|
|
|
Słyszymy o kryzysie legitymizacji władzy we współczesnej demokracji. Reakcje na to zjawisko są dwojakie. Z jednej strony dochodzą do głosu siły populistyczne, z drugiej można zaobserwować tendencje technokratyczne. Ile rządów ludu, a ile rządów prawa w demokracji? - odpowiedzi na to pytanie poszukuje w swoich badaniach Krzysztof J. Kaleta z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jego projekt doktorski został wyróżniony w programie stypendialnym "Doktoraty dla Mazowsza".
Jak tłumaczy w rozmowie z PAP laureat konkursu, centralną instytucją współczesnych systemów politycznych są sądy konstytucyjne nazywane niekiedy "stolicami prawa". Tu dochodzi do rozstrzygania najistotniejszych spraw publicznych, zarówno tych dotyczących wartości, jak i związanych z konkretnymi interesami. Rodzi to naturalne napięcia na linii parlament-sąd konstytucyjny.
"Spory te stają się coraz bardziej zauważalne. Tymczasem obie instytucje reprezentują nieredukowalne wartości w demokracji. Z jednej strony demokratycznie kreowana polityka w parlamencie stanowi wyraz naszej wolności, autonomii prawodawczej, szansę politycznej ekspresji. Z drugiej zaś prawo, w szczególności konstytucja, stanowi ramy, w których polityka ta może się realizować, dając gwarancję równego poszanowania praw wszystkich członków wspólnoty" - ocenia Krzysztof J. Kaleta.
Badacz zastanawia się, jak powinny wyglądać relacje instytucjonalne między parlamentem a sądem konstytucyjnym. Chce m.in. znaleźć odpowiedź na pytanie, jakich sędziów potrzebujemy - kontrolerów procedur składających się na zasadę podziału władzy, strażników praw podstawowych czy moderatorów publicznego dyskursu.
Jego zdaniem, pytanie o uzasadnienie funkcjonowania sądownictwa konstytucyjnego w warunkach ustroju demokratycznego nie ma jedynie wymiaru teoretycznego. Jest to istotny problem ustrojowy. Przekłada się on na funkcjonalność i operatywność współczesnych systemów rządów, które przewidują kontrolę konstytucyjności prawa.
"Badania, które prowadzę, stawiają otwarcie jeden z najistotniejszych, ale i najbardziej kontrowersyjnych problemów współczesnych demokracji. Chodzi o poszukiwania modelu władzy sądowniczej odpowiadającego wyzwaniom współczesności" - mówi rozmówca PAP.
Dodaje, że dla zrozumienia zachodzących współcześnie procesów transformacyjnych istotne jest pojęcie dialogu. Dialog może stanowić ważny element konstytucyjnej kultury prawnej rozumianej jako sfera regulacji dotyczących konstytucyjnych praw podstawowych.
W opinii Krzysztofa J. Kalety, warto inwestować w badania nad teorią i praktyką demokracji oraz najlepszym kształtem rozwiązań instytucjonalnych.
"Potrzebujemy refleksji nad państwem, by projektować takie rozwiązania instytucjonalne, które w najbardziej efektywny sposób absorbowałyby potencjał społeczeństwa obywatelskiego. Dotyczy to także sfery nauki i gospodarki. Sądy konstytucyjne mogą stanowić istotny element dobrego zarządzania w sferze publicznej. To zaś, choćby w odniesieniu do gospodarki, obniża koszty funkcjonowania podmiotów na rynku" - uzasadnia doktorant.
Naukowiec obserwuje powszechne rozczarowanie polityką, nieufność wobec struktur państwa, w tym tych najistotniejszych tzn. sądowych. Jego zdaniem, nie istnieje coś tak cennego z punktu widzenia łączności między państwem a społeczeństwem, jak dyskurs publiczny. Uważa też, że obniżają się standardy kultury politycznej, a wszystko to prowadzi do obniżenia autorytetu władzy, która przestaje być wiarygodnym partnerem dla społeczeństwa obywatelskiego czy sektora gospodarczego.
"Konstytucja nie powinna stanowić martwego decorum, ale żywy projekt, który rozwijamy w drodze dialogu społecznego. Promowana w pracy idea dialogu konstytucyjnego może stać się instrumentem gwarantującym pogłębienie współdziałania władz publicznych oraz integrację władzy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego, przyczyniając się tym samym do podniesienia jakości demokracji" - postuluje laureat programu "Doktoraty dla Mazowsza".
W tym kontekście głównym zadaniem sędziów konstytucyjnych powinna być, według Kalety, troska o utrzymanie odpowiedniego poziomu dyskursu prawnego wokół najistotniejszych kwestii konstytucyjnych. Sędziowie nie mogą być monopolistami w tym dyskursie, muszą natomiast uwzględniać racje formułowane przez parlament, opinię publiczną i instytucje społeczeństwa obywatelskiego.
Krzysztof J. Kaleta bardzo ceni sobie stypendium otrzymane w ramach "Doktoratów dla Mazowsza". Podkreśla, że nauka, w szczególności dobra humanistyka, może powstawać tylko wówczas, gdy badacz dużo więcej czyta niż pisze. A to wymaga czasu i zaangażowania.
"Stypendium pozwoliło mi skoncentrować wysiłki na przygotowaniu pracy, co sprawiło, że dziś jest ona na ukończeniu. Po drodze mogłem zaangażować się w wiele interesujących projektów, zobaczyć, jak na sprawy, którymi się zajmuję, patrzą uczeni za granicą. Tego typu stypendia to przede wszystkim czytelny sygnał, że warto postawić na naukę, że nauka nie musi oznaczać wyrzeczeń w życiu osobistym. To ważny impuls do zmian systemowych w szkolnictwie wyższym" - ocenia.
Projekt "Doktoraty dla Mazowsza" jest realizowany przez Centrum Otwartej i Multimedialnej Edukacji UW i współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Więcej na ten temat w serwisie Nauka w Polsce tutaj.
PAP - Nauka w Polsce, Karolina Olszewska
agt/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Społeczeństwo polityczne to sfera politycznej aktywności jednostek, w ramach której kształtowane są relacje (wzajemny wpływ) pomiędzy obywatelami oraz rządem, zarówno centralnym jak i lokalnym ( samorządem). Koncepcja ta stanowiła istotny element nowoczesnych analiz społeczno-politycznych, czego głównymi przedstawicielami byli Alexis de Tocqueville ( O demokracji w Ameryce) oraz Karol Marks (Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa).
pełny tekst
Fundacja Pogranicze powstała w maju 1990 roku jako niezależna organizacja pozarządowa, nieprowadząca działalności politycznej i gospodarczej. Jej założyciele to Krzysztof Czyżewski, Małgorzata Sporek-Czyżewska, Wojciech Szroeder, Wiesław Szumiński, Wanda Wróbel-Remstedt, Radosław Okulicz-Kozaryn, Wiesław Kaleta. Tworzyli oni grupę animatorów kultury pracujących wcześniej w teatrach "Gardzienice" (wioska Gardzienice pod Lublinem) i "Stop" (Słupsk), oraz w Ośrodku Kultury "Dąbrówka" w Poznaniu (Krzysztof Czyżewski, Małgorzata Sporek-Czyżewska) i w Gminnym Ośrodku Kultury w Czarnej Dąbrówce na Kaszubach (Wojciech i Bożenę Szroederowie). Współpracą związali się już w drugiej połowie lat 80., organizując wspólnie każdego roku "Wioskę Spotkania. Międzynarodowe Warsztaty Kultury Alternatywnej" w Czarnej Dąbrówce. Podczas realizowanej w 1990 roku wielomiesięcznej Podróży na Wschód dotarli do Sejn.
pełny tekst
Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego - polski think-tank specjalizujący się w polityce międzynarodowej z koncentracją na stosunki transatlantyckie i obszar postsowiecki. Misją Fundacji jest propagowanie wolności, sprawiedliwości i demokracji, oraz wspieranie działań mających na celu umacnianie społeczeństwa obywatelskiego.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku