• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grunwald na półkach księgarń

    27.07.2010. 05:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Obchodzona w tym roku 600. rocznica bitwy pod Grunwaldem zaowocowała prawdziwym wysypem książek na temat historycznej bitwy. W sumie ukazało się kilkanaście nowości - zarówno prac historycznych jak beletrystyki oraz albumów.

    Jedną z ważniejszych nowości historycznych jest książka "Grunwald 1410. Bitwa, która przeszła do legendy" Witolda Mikołajczaka (Wydawnictwo Replika). Autor, który opublikował już prace pt. "Grunwald 1410. O krok od klęski" i "Wojny polsko-krzyżackie", tym razem skupił się nie tyle na samym przebiegu bitwy i szkicowaniu tła historycznego, co na prześledzeniu, jak powstawała legenda Grunwaldu. Mikołajczak przedstawia kolejne etapy kształtowania się mitu takie jak kronika Długosza, poematy Mickiewicza czy dzieło Karola Szajnochy pt. "Jadwiga i Jagiełło". Mikołajczak nie ma jednak wątpliwości, że do budowania legendy najbardziej jednak przyczynił się Henryk Sienkiewicz, publikując "Krzyżaków".

    Nakładem wyd. Templum ukazało się uaktualnione wydanie monografii Andrzeja Nadolskiego "Grunwald 1410" - najbardziej szczegółowego z opracowań na temat tej bitwy. Autor dokładnie przedstawia typy wojsk biorących w niej udział, taktykę obu stron konfliktu, przebieg bitwy i jej skutki dla Europy. Praca Nadolskiego została w tym wydaniu uzupełniona o indeks, barwne ilustracje i posłowie prof. Witolda Świętosławskiego.

    "Z ziemi płockiej pod Grunwald" - pod takim tytułem z okazji 600. rocznicy zwycięskiej bitwy w Płocku ukazała się publikacja płockiego historyka ks. prof. Michała Grzybowskiego. Książka wydana przez Starostwo Powiatowe w Płocku upamiętnia wydarzenia sprzed 600 lat, kiedy to w Czerwińsku nad Wisłą (w diecezji płockiej) w dniach od 30 kwietnia do 2 lipca 1410 r. stacjonowały wojska polskie i litewskie, dowodzone przez Jagiełłę. Książka zawiera także reprint szkiców historyczno-regionalnych ks. Władysława Mąkowskiego, znawcy średniowiecznego Mazowsza, wydanych 100 lat temu pt. "Przez Mazowsze pod Grunwald".

    Muzeum Narodowe w Warszawie opublikowało tom rozpraw pt. "Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem: nowe spojrzenia". To krytyczny zbiór analiz zarówno dzieła, jak i samej bitwy, dokonany nie tylko przez muzealników, ale też historyków - znalazł się w niej na przykład tekst prof. Svena Ekdahla o miejscu Grunwaldu w polsko-niemieckiej historii. Świeżym okiem na dzieło Matejki spojrzała również Ewa Toniak, która doszukuje się w nim "malarskiej narracji kobiet".

    "Chwała Grunwaldu" opublikowana przez wydawnictwo Biały Kruk to monumentalny album zawierający ponad 300 fotografii Adama Bujaka z obszernymi opisami Leszka Sosnowskiego oraz esej prof. Krzysztofa Ożoga. Czytelnik odbywa podróż śladem przygotowań do bitwy, przemarszu wojsk, aby trafić na współczesną inscenizację bitwy. Inna nowość albumowa to "Grunwald. Pole chwały" Józefa Szaniawskiego z przedmową ukończoną przez Biskupa Polowego WP Tadeusza Płoskiego na trzy dni przed jego śmiercią w katastrofie smoleńskiej. Album liczy ok. 400 ilustracji w tym unikalne reprodukcje dzieła Jana Matejki, mapy, fotografie zamków krzyżackich.

    W ostatnich miesiącach ukazały się też nowe powieści o Grunwaldzie. Kulisy wielkiej bitwy i wydarzenia, które do niej doprowadziły opisuje w książce "Przyłbice i kaptury. Nagie ostrza" Kazimierz Korkozowicz (Zysk i S-ka). Akcja książki rozpoczyna się w roku 1408 r., kiedy książę Witold zbiera wojska do ostatecznej rozprawy z Krzyżakami. Także Zakon ściąga rycerstwo z całej Europy, licząc na ostateczne zwycięstwo nad poganami i sprzymierzonymi z nimi Polakami. Obie strony wysyłają swoich szpiegów, aby dowiedzieć się jak najwięcej o przygotowaniach drugiej strony.

    Korkozowicz skupił się na przygotowaniach do bitwy, a Robert Borkowski umieścił akcję powieści "Serca zakonu" (Zysk i S-ka) tuż po niej, gdy przed wojskami polsko-litewskimi otworzyła się droga do Malborka. Komtur Eberhard von Hohendorf wprost z pola bitwy ruszył do zakonnej stolicy, aby przygotować jej obronę. Natomiast Jacek Komuda w "Krzyżackiej zawierusze" (wyd. Fabryka Słów) przenosi czytelnika w czasy, gdy pół wieku po Grunwaldzie, pod Chojnicami, wojska polskie mimo przewagi liczebnej ponoszą spektakularną klęskę. Bohaterem jest Bolko z Rożnowa, wnuk Zawiszy Czarnego.

    Ta lista nie wyczerpuje "grunwaldzkich" nowości wydawniczych, na przykład PWN wznowił jedno z najważniejszych źródeł historycznych na temat bitwy, czyli 12 tomów "Roczników, czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego" Jana Długosza. Zapowiadane są też kolejne publikacje - w sierpniu ukaże się książka "Rdzawe szable, blade kości" Andrzeja Tarnowskiego. ASZW

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Grunwald 1410 – strategiczna gra planszowa dla 2 graczy wydana przez wydawnictwo Dragon w 1992. Stanowi ona symulację bitwy pod Grunwaldem. Kronika konfliktu (łac. Cronica conflictus Wladislai Regis Poloniae cum Cruciferis anne Christi 1410 pol. Kronika konfliktu Władysława króla polskiego z Krzyżakami w roku pańskim 1410) – kronika opisująca wielką wojnę z zakonem krzyżackim, stanowiąca obok Roczników Jana Długosza najważniejsze źródło historyczne informujące o tle oraz przebiegu bitwy pod Grunwaldem z 1410 roku. Kopiec Jagiełły - 5-metrowy kopiec usypany w sierpniu 1959 przez uczestników Ogólnopolskiego Zlotu Zuchowych Kręgów Pracy Związku Harcerstwa Polskiego, w odległości 1,3 km na południowy wschód od Grunwaldzkiego Pomnika (Pomnika Zwycięstwa Grunwaldzkiego) na polu bitwy pod Grunwaldem. Miejsce to jest hipotetycznym stanowiskiem dowodzenia króla Władysława Jagiełły na krótko przed bitwą oraz w jej pierwszej fazie. Na szczycie kopca znajduje się maszt z symbolicznymi chorągwiami królewskimi.

    Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły. Dywizjon 303 – książka Arkadego Fiedlera poświęcona pierwszemu okresowi działań bojowych Dywizjonu 303. Została napisana w 1940 r., a pierwsze wydanie miała w 1942 r. Powstawała w ostatnich tygodniach Bitwy o Anglię oraz przez kilka tygodni po niej.

    Bitwa pod Camlann – występujące w legendach określenie najsłynniejszej i ostatniej zwycięskiej bitwy Króla Artura, w której miał dokonać się los władcy. W trakcie bitwy Król Artur miał ponieść śmierć lub odnieść śmiertelną ranę. Większość doniesień na temat bitwy pozostaje w sferze legend i mitów, przez co wielu historyków wątpi w prawdziwość opisanego zdarzenia. Wedle przekazów bitwa miała miejsce ok. roku 537. Ulrich von Jungingen (Ulryk von Jungingen) (ur. 1360 w Hohenfels, zm. 15 lipca 1410 pod Grunwaldem) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1407-1410.

    Rekonstrukcja – szereg działań związanych z odtwarzaniem wydarzeń historycznych. W Polsce jeszcze nie ma jednej, przypisanej mu nazwy. Określana jest nazwami: rekonstrukcja militarna, inscenizacja bitwy, festyn historyczny, widowisko historyczne itp. Bitwa pod Beresteczkiem – jedna z największych bitew lądowych XVII-wiecznej Europy, rozegrała się w dniach 28 czerwca-10 lipca 1651 roku pod Beresteczkiem na Wołyniu, w trakcie powstania Chmielnickiego, między wojskami polskimi pod dowództwem Jana Kazimierza, a siłami tatarsko-kozackimi. Bitwa zakończyła się zwycięstwem strony polskiej, które było zasługą dowodzącego wojskami polskimi Jana Kazimierza, który w trzecim dniu bitwy zastosował skuteczną taktykę szachownicową. Polegała ona na ustawieniu oddziałów piechoty na przemian z jazdą. W decydującej fazie bitwy ważne okazało się też wykorzystanie przez piechotę, znajdującą się w centrum ugrupowania polskiego, siły ognia muszkietów i artylerii.

    Relikwiarz Thielego Dagistra von Loricha, znany w literaturze również jako Dyptyk elbląski – dzieło wykonane w 1388 roku na zlecenie komtura Thielego Dagistra von Loricha. W 1410 roku zdobyty przez wojska króla Władysława Jagiełły najpewniej podczas bitwy pod Grunwaldem a następnie ofiarowany przez polskiego monarchę katedrze w Gnieźnie. Relikwiarz zawiera relikwie i pamiątki Marii oraz świętych, których kult upowszechnił się na terenie państwa krzyżackiego, m.in. Barbary i Katarzyny. Cenny przykład sztuki krzyżackiej doby gotyku łączący rzeźbę ze złotnictwem.

    Muzeum panoramy bitwy pod Borodino (ros. Музей-панорама «Бородинская битва») znajduje się w Moskwie na terenie dawnej wsi Fili przy Prospekcie Kutuzowskim 38. Zostało otwarte w roku 1962 z okazji 150-lecia bitwy z wojskami Napoleona.

    Airborne Muzeum "Hartenstein" w Oosterbeek (Holandia) opowiada historię Bitwy o Arnhem. W tym miejscu, w byłej kwaterze głównej wojsk Brytyjskich biorących udział w bitwie, dzięki rozległej kolekcji autentycznej broni, umundurowania, wyposażenia, a także wywiadów, zdjęć oraz filmów ukazany jest obraz Bitwy o Arnhem z września 1944 roku. Oprócz wystawianych eksponatów muzeum dysponuje również wielokrotnie nagradzaną Airborne Experience, gdzie zwiedzający wchodzą w sam środek bitwy. Muzeum nie koncentruje się tylko i wyłącznie na pokazaniu bitwy z perspektywy aliantów, ale pokazuje również to wydarzenie widziane oczami żołnierzy niemieckich oraz ludności cywilnej. Muzeum ma uzmysłowić zwiedzającym, że wolność nie jest czymś oczywistym. Žalgiris Wilno (lit. Vilniaus miesto futbolo draugija "Žalgiris") – litewski klub piłkarski z siedzibą w Wilnie przy ulicy Sapieżyńskie Rowy (lit. Žolyno). Nazwa upamiętnia bitwę pod Grunwaldem (Žalgiris to po litewsku Grunwald).

    Dodano: 27.07.2010. 05:17  


    Najnowsze