• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Internet jako źródło historyczne?

    29.06.2013. 16:22
    opublikowane przez: Redakcja

    Od digitalizacji i repozytoriów cyfrowych po archiwa WWW i historyczne badanie gier online - Internet stał się ważną perspektywą dla nauki historycznej i naszego rozumienia przeszłości. “Wprowadzenie do historii cyfrowej” Marcina Wilkowskiego - publikacja Instytutu Kultury Miejskiej - to próba opisu najważniejszych zagadnień związanych z wykorzystywaniem Internetu w badaniach historycznych i z historycznym myśleniem o Sieci. W książce silnie zaznaczono także wątek otwartości publicznych instytucji pamięci.

    Publikacja jest dostępna nieodpłatnie na stronie www.historiacyfrowa.ikm.gda.pl do pobrania w formacie pdf oraz formatach na czytniki e-booków: epub i mobi. Książka opublikowana została na wolnej licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa - Na Tych Samych Warunkach, co pozwala każdemu ją swobodnie rozpowszechniać, uzupełniać i wykorzystywać, np. w ramach działań dydaktycznych na uczelni czy projektów edukacyjnych.

    Historycy i osoby interesujące się przeszłością dziś aktywnie korzystają z Internetu, szukając w nim zdigitalizowanych źródeł i dyskutując ze sobą. Internet to jednak także ważna społecznie przestrzeń, w której odbijają się, a nawet rozwijają nowe zjawiska polityczne czy kulturowe. Historyczne spojrzenie na Sieć pozwala dostrzec takie problemy jak trwałość informacji na nośnikach cyfrowych, problem ilości informacji, jaka musi być przetwarzana czy wyzwania związane z prawem autorskim i kontrolą komercyjnych podmiotów nad tym, w jaki sposób dziś się komunikujemy. Czy wobec tego przyszłe generacje będą miały dostęp do pozostawionych przez nas cyfrowych śladów? - mówi Marcin Wilkowski.

    Autor pisze w swojej publikacji o Internecie w kontekście pracy naukowca a szczególnie historyka. Prezentuje nowoczesne strategie instytucji pamięci (GLAM – galleries, libraries, archives, museums), gwarantujące każdemu wolny dostęp do zdigitalizowanych zbiorów dziedzictwa kulturowego. Zwraca uwagę na problem dziedzictwa cyfrowego oraz metodologicznych, technicznych i prawnych barier w jego badaniu.

    Porusza również ważne nie tylko dla historyków nowe zjawiska związane z amatorską, oddolną działalnością archiwalną. Podejmuje temat prawa autorskiego, które w jego ocenie jest w większości przypadków hamulcem dla rozwoju projektów digitalizacyjnych i barierą w dostępności zbiorów cyfrowych m.in. w celach naukowych i badawczych.

    Interesuje nas wpływ nowych mediów i technologii na oddolne inicjatywy kulturalne oraz na publiczne instytucje kultury - dodaje Sławomir Czarnecki, koordynator Obserwatorium Kultury i Medialab Gdańsk w Instytucie Kultury Miejskiej - Miłośnicy historii lokalnej, twórcy oddolnych archiwów, pracownicy instytucji kultury znajdą w publikacji inspirujące i przydatne dla nich treści.

    Marcin Wilkowski jest uczestnikiem programu doktorskiego Katedry Socjologii w Collegium Civitas oraz twórcą portalu Historia i Media. Pracuje w Fundacji Nowoczesna Polska, współpracuje z Ośrodkiem Karta w ramach projektu Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej (CATL). Zainicjował i organizuje polskie edycje THATCamp, spotkania i warsztaty dla wszystkich zainteresowanych obecnością humanistyki w Internecie oraz otwartością edukacji i instytucji kultury.

    źródło: ikm.gda.pl / licencja CC


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Prawa cyfrowe (ang. digital rights) to termin używany do określenia praw związanych z tworzeniem, użytkowaniem, publikacją i dostępem do mediów cyfrowych, i z dostępem do i użytkowaniem urządzeń cyfrowych (komputery, telefony komórkowe, itp.). Niektóre z praw cyfrowych odnoszą się do uznanych praw człowieka, ale w kontekście nowych technologii (zwłacza Internetu). W szczególności termin ten odnosi się do praw związanych z tematami takimi jak prywatność i wolność słowa. Inne prawa cyfrowe dotyczą nowych zagadnień, np. czy dostęp do Internetu jest prawem człowieka (za takie prawo uznała je m.in. Francja). Open Government (z ang. otwarty rząd) jest koncepcją zmian funkcjonowania instytucji publicznych, których celem jest zwiększanie dostępu do informacji publicznej i innych zasobów informacyjnych będących w posiadaniu instytucji publicznych, jak również działania na rzecz zwiększenia poziomu transparentności administracji publicznej. Rozwój koncepcji otwartego rządu jest ściśle związany z postępem technologicznym, dostępnością cyfrowych narzędzi ułatwiających komunikację oraz usieciowieniem funkcjonowania jednostek i instytucji. Małopolski Instytut Kultury (MIK) – instytucja kultury samorządu województwa małopolskiego z siedzibą w Krakowie. Powstała w 2002 roku w efekcie modernizacji Małopolskiego Ośrodka Kultury. Prowadzi działalność kulturalną mającą na celu integrowanie małopolskich instytucji kultury, organizację wydarzeń adresowanych do szerokiej publiczności i odbiorców indywidualnych oraz promowanie dziedzictwa kulturowego Małopolski w kraju i za granicą przy pomocy nowych technologii.

    Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa (ZBC) - biblioteka cyfrowa tworzona przez Bibliotekę Uniwersytetu Zielonogórskiego, Bibliotekę Sztuki UZ, Instytut Historii UZ oraz Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Zielonej Górze. Umożliwia szeroki zdalny dostęp do źródeł wiedzy, zasobów edukacyjnych, cyfrowych kopii najcenniejszych zabytków kultury piśmienniczej, kolekcji dzieł sztuki oraz materiałów regionalnych. Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa należy do tej grupy bibliotek akademickich, którą wyróżnia połączenie idei biblioteki edukacyjnej z biblioteką dziedzictwa kulturowego i biblioteką regionalną. Podstawowym celem projektu jest zapewnienie powszechnego i bezpłatnego dostępu do zasobów cyfrowych. Plan zakłada rozbudowę infrastruktury dla regionalnej platformy elektronicznej, która będzie umożliwiała szybki dostęp do zasobów wiedzy oraz zabezpieczała i popularyzowała cenne dokumenty regionu i piśmiennicze zabytki kultury polskiej i europejskiej. Koordynatorem projektu jest Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego a biorą w nim udział instytucje naukowe, kulturalne i oświatowe z miasta i regionu (biblioteki, archiwa, muzea, placówki naukowo-badawcze). Uniwersytet Zielonogórski wnosi do projektu infrastrukturę sprzętową, oprogramowanie i szkolenia. Jest jednocześnie pomysłodawcą idei i liderem grupy. ZBC działa w oparciu o oprogramowanie dLibra opracowane i rozwijane przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS). Polityka kulturalna stanowi obszar polityki społecznej obejmujący działania władz publicznych czy organizacji pozarządowych w zakresie sztuki i kultury. Sprzyja ona procesom, instytucjom i działaniom prawnym, które promują różnorodność i dostępność kultury czy upowszechniają artystyczną, etniczną, socjolingwistyczną czy literacką ekspresję osobom reprezentującym dziedzictwo kulturowe danego kraju. Na szczeblu państwowym polityka kulturalna obejmuje różnorodne działania od organizowania lekcji tańca przez wystawy sztuki po ustanawianie odpowiednich przepisów prawnych (uregulowania dot. przekazania podatku na organizacje non-profit) czy instytucji politycznych (ministerstwa kultury – polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, amerykańskie National Endowment for the Humanities i National Endowment for the Arts, brytyjskie Department for Culture, Media and Sport (DCMS) i Arts Council England).

    Zachodniopomorska Biblioteka Cyfrowa "Pomerania" jest regionalną biblioteką cyfrową, która powstała w 2008 roku. Funkcjonuje jako centralna biblioteka województwa zachodniopomorskiego umożliwiająca publikację dokumentów cyfrowych wszystkim instytucjom kultury, nauki i edukacji w regionie. Celem ZBC "Pomerania" jest zabezpieczenie cennych dokumentów znajdujących się w posiadaniu tych instytucji, zapewnienie swobodnego dostępu do zbiorów stanowiących dziedzictwo narodowe i kulturowe oraz dorobek naukowy regionu. ICA (ang. International Council on Archives), Międzynarodowa Rada Archiwów – organizacja pozarządowa, mająca na celu wsparcie, rozwój i ułatwienie dostępu do światowych zasobów archiwalnych. W zakresie działalności związanej z dbałością o zachowanie i dostęp do gromadzonego w archiwach dziedzictwa światowej kultury i historii współpracuje ściśle m.in. z UNESCO i ICCROM. ICA skupia obecnie (2010) około 1400 instytucji ze 190 krajów świata.

    Narodowe Centrum Kultury jest państwową instytucją kultury. W obecnym kształcie instytucja istnieje od 2006 roku, działając na podstawie zarządzenia nr 8 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 marca 2006 r. „W sprawie nadania statutu państwowej instytucji kultury Narodowemu Centrum Kultury”. ICCROM (skrót od ang. International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property, Rome) - Międzynarodowy Ośrodek Studiów dla Poprawy i Rozwoju Metod Konserwacji Dziedzictwa Kultury powołany do życia podczas dziewiątej sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1956 r. Jest to to międzynarodowa organizacja mająca na celu rozwijanie i promowanie konserwacji dziedzictwa kultury, m.in. poprzez interdyscyplinarną współprace na polu ochrony dziedzictwa kultury przedstawicieli różnych nauk: konserwatorów, archeologów, muzealników, architektów i urbanistów, a także instytucji - takich jak muzea, biblioteki i archiwa.

    LODMAN – miejska sieć komputerowa w Łodzi. Jest to szkieletowa sieć dalekiego zasięgu, łącząca sieci lokalne większości łódzkich uczelni, instytutów naukowych i ważniejszych urzędów, realizująca dostęp do Internetu dla tych instytucji. LODMAN jest także instytucją rejestrującą dla domen lodz.pl, sieradz.pl, plock.pl, zgierz.pl, pabianice.pl, skierniewice.pl, oraz zajmuje się eksploatacją systemu rozproszonej bazy danych Łódzkiej Akademickiej Sieci Bibliotecznej, która m.in. udostępnia w internecie zasoby katalogowe 10 największych bibliotek naukowych w Łodzi.

    Otwarty dostęp (OD, ang. Open Access, „OA”) – oznacza wolny, powszechny, trwały i natychmiastowy dostęp dla każdego do cyfrowych form zapisu danych i treści naukowych oraz edukacyjnych.

    Dodano: 29.06.2013. 16:22  


    Najnowsze