• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ósmy tom dzieł Melchiora Wańkowicza

    16.06.2010. 11:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nakładem Wydawnictwa Prószyński i S-ka ukazały się ,,Dzieje rodziny Korzeniewskich", ,,Drogą do Urzędowa", ,,Reportaże z Wołynia" i ,,Od Stołpców po Kair" Melchiora Wańkowicza. Jest to ósmy tom z serii ,,Melchior Wańkowicz. Dzieła".  Zebrano w  nim utwory, w których Wańkowicz kreśli ,,panoramę losu ludzkiego". Reportaże wołyńskie zamieszczone w tym tomie prezentowane są po raz pierwszy.


    ,,Dzieje rodziny Korzeniewskich" to przejmująca opowieść o polskiej rodzinie, która w lipcu 1940 roku została deportowana w głąb Związku Radzieckiego. Dokument o umierającej z głodu rodzinie Korzeniewskich Wańkowicz napisał w 1943 roku na podstawie relacji Hanki Korzeniewskiej. Wańkowicz spotkał Hankę w Ognisku Polskiego Czerwonego Krzyża w Teheranie. Jej rodziców i rodzeństwo pisarz poznał w 1937 roku w Katowicach. Hanka miała wówczas piętnaście lat, tyle samo co Marta, córka Wańkowicza. W 1943 roku Hanka była w Teheranie sama. Jej rodzina umarła w Związku Radzieckim.

    Wańkowicz pisze: ,,Hanka wie, że chodzi mi o szczegółową relację. Hanka otrzymała moje wielokrotne zapewnienia, że mnie historia życia ich rodziny wzrusza i boli, że nie jestem obojętnym słuchaczem. Hanka wie, że tu chodzi o dokument -  o jeden z tych tysięcy krwawych dokumentów, mówiących o śmierci, o męczarniach setek tysięcy ludzi; dokumentów, które trzeba będzie rzucić w twarz temu naiwnemu światu, oklaskującemu na ekranach każde pojawienie się Stalina".   

    Dzieje rodziny Korzeniewskich to egzemplifikacja losów polskich rodzin, które zostały wywiezione przez radzieckiego okupanta z Kresów Wschodnich do Związku Radzieckiego. Pierwsza z czterech fal masowych deportacji Polaków z Kresów Wschodnich, rozpoczęła się 10 lutego 1940 roku.  Polaków wywieziono na północ Związku Radzieckiego - do Archangielska, do Wołogdy, Irkucka i Nowosybirska na Syberii. Ludzie zatrzymani 9 i 13 kwietnia 1940 roku zostali w większości wywiezieni do Kazachstanu, do Azji Środkowej. 29 lipca 1940 roku deportowano co najmniej 61 tysięcy osób. Byli to przede wszystkim uchodźcy z zachodniej części Polski, szukający na wschodzie schronienia przed niemiecką okupacją. Ostatnia deportacja odbyła się w czerwcu 1941 roku. Była skierowana  przeciwko mieszkańcom zaanektowanych republik bałtyckich.

    ,,Dzieje rodziny Korzeniewskich opublikowane zostały w 1944 roku w Nowym Jorku nakładem National Committee of Americans of Polish Descent Inc. W 1945 roku w Rzymie książkę wydał Oddział Kultury i Prasy 2. Korpusu. W latach 1979 - 1989 ,,Dzieje rodziny Korzeniewskich" miały co najmniej dwadzieścia dziewięć wydań w tzw. drugim obiegu. Książka była też tłumaczona na język angielski, włoski, francuski i hiszpański.

    ,,Drogą do Urzędowa" Wańkowicz wydał w 1955 roku w Nowym Jorku. Książka ukazała się nakładem Roy Publishers. ,,I ta książka jest dziełem zbiorowym" - pisze Wańkowicz. To zbeletryzowana suma doświadczeń i przeżyć Polaków w czasie ostatniej wojny.  Składają się na nią także przeżycia Wańkowicza. Jak pisze w ,,Posłowiu" Aleksandra Ziółkowska - Boehm, ,,główny bohater książki, Hauke, to synteza znanej w przedwojennej Warszawie postaci Fiszera - bywalca kawiarnianego i tryskającego dykteryjkami oraz nieskończoną dozą humoru kawalarza - z samym Wańkowiczem, z jego wojennymi przeżyciami, podejściem i oceną Polski przedwrześniowej". Zaś Urzędów to ,,jakaś cicha mieścina, jakiś ład, pnący się ku lepszemu - jest symbolem utraconej ojczyzny" - dodaje. Owy Urzędów nie jest jednak idealizowany. ,, (...) Jawi się prze naszymi oczami taki, jaki był: mały, zaściankowy, może pełen sporów, niedociągnięć i wad, ale jeden jedyny, niezastąpiony" - podkreśla Ziółkowska - Boehm w ,,Posłowiu".

    Nieduży fragment ,,Reportaży z Wołynia" Wańkowicz umieścił w książce  ,,Od Stołpców po Kair".  Jak pisze Aleksandra Ziółkowska - Boehm, Wańkowicza interesował temat wołyński. Świadczą o tym zachowane w archiwum pisarza gotowe reportaże, którym nadał tytuł ,,Rzezie Wołyńskie". ,,Stanowią one wyraźnie  fragmenty większej całości, która przygotowywał, gromadząc dokumentację.  Oprócz tych gotowych tekstów są w archiwum gromadzone relacje imienne, nadesłane Wańkowiczowi zwykle z towarzyszącymi im listami" - dodaje Ziółkowska - Boehm.

    Pierwsze wydanie książki ,,Od Stołpców po Kair" ukazało się w 1969 roku nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego. Jak pisze Aleksandra  Ziółkowska - Boehm, pisarz nie widząc możliwości ukazania się jego książek emigracyjnych w kraju, włączał  tylko ich ,,cenzuralne" fragmenty do książek innych, nowych. W taki sposób powstała publikacja ,,Od Stołpów po Kair".

    Książka poprzedzona jest 30 - stronicowym wstępem ,,O poszerzeniu konwencji reportażu". Aleksandra Ziółkowska - Boehm przypomina, że Wańkowicz zdecydował się umieścić ten tekst, aby pomieścić w jednej książce różnorodny gatunkowo  materiał. ,,Teoria ta, rozbudowana potem w ,,prosto od krowy" i kolejno w ,,Karafce La Fontaine'a", stała się słynną teorią wańkowiczowskiej mozaiki" - dodaje. 

    Melchior Wańkowicz (1892-1974) - wybitny polski pisarz, nazywany królem polskiego reportażu, jedna z największych indywidualności polskiej literatury XX wieku. Był założycielem i współwłaścicielem wydawnictwa ,,Rój". Wydawał książki Zofii Kossak, Marii Kuncewiczówny, Juliana Tuwima, Ksawerego Pruszyńskiwgo. W 1939 roku po wybuchu wojny wyjechał do Rumunii. Potem przebywał na Cyprze, w Palestynie, Iranie, Egipcie, Syrii i  Libanie.

    W latach 1944-46 był korespondentem wojennym II Korpusu generała Andersa. Gromadził wówczas materiały do słynnego reportażu ,,Bitwa o Monte Cassino". W latach 1949-58 przebywał w USA, potem wrócił do kraju. W związku z Listem 34 w 1964 roku został aresztowany pod zarzutem przekazywania za granicę materiałów szkalujących Polskę Ludową" W więzieniu spędził pięć tygodni, otrzymał wyrok dwóch lat więzienia. Władze liczyły na upokorzenie pisarza i jego prośbę o ułaskawienie ze względu na ,,zły stan zdrowia". Wańkowicz zgłosił się jednak do odbywania kary. Jego proces odbił się szerokim echem w świecie. W obronie pisarza stanął amerykański PEN  Club i senator Robert Kennedy. Władze najpierw wstrzymały wykonanie wyroku, a potem karę zawieszono. Dopiero w 1990 roku, w procesie rehabilitacyjnym Sąd Najwyższy wydał wyrok uniewinniający pisarza. Ceniony za swoją nieugiętą postawę i kochany przez czytelników Wańkowicz nigdy nie otrzymał żadnej nagrody.  ESZ

    PAP - Nauka w Polsce

    bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    21:37 – powieść kryminalna polskiego pisarza Mariusza Czubaja, pierwsza część przygód profilera Rudolfa Heinza. Akcja książki toczy się wiosną 2007 roku w Warszawie oraz na Śląsku. Pierwsze wydanie książki ukazało się nakładem wydawnictwa W.A.B w 2008 roku. Autor otrzymał w 2009 roku za tę książkę Nagrodę Wielkiego Kalibru. dr J.P. Zajączkowski to pseudonim zbiorowy wykorzystywany w okresie 20-lecia międzywojennego i później w kręgach warszawskich literatów. W ten sposób doktor J.P. Zajączkowski jest autorem m. in. wielu tłumaczeń i książek na najrozmaitsze tematy. Historię powstania pseudonimu opisał Melchior Wańkowicz w książce "Tędy i Owędy". Ziele na kraterze – powieść Melchiora Wańkowicza napisana w 1951, a opublikowana w 1957 (wyd. krajowe, PAX). Główny wątek to dorastanie córek autora, Krystyny i Marty (Tili) Akcja zaczyna się od narodzin Krysi (Najpierw był embrion. Potem było w łonie matki zamknięte, pulsujące życie. Wreszcie był pokój dziecinny...), a kończy zdaniem poświęconym Krystynie, która zginęła w powstaniu warszawskim (Żyjesz, Krysiuniu. Żyjesz i żyć będziesz.). Książka prowadzi przez wspomnienia rodzinne, śmieszne, nieraz i wzruszające, przez postacie zagubione w zapadłych kątach, przez folklor językowy wielu stron Polski początków XX wieku. Powieść jest afirmacją życia i miłości.

    Krystyna Wańkowicz ps. „Anna”, „Hanna” (ur. 9 października 1919 w Warszawie, zm. 6 sierpnia 1944 w Warszawie) – starsza córka pisarza Melchiora Wańkowicza, uczestniczka powstania warszawskiego, sanitariuszka w batalionie Parasol Armii Krajowej, łączniczka kolejno Stanisława Leopolda ps. „Rafał” – dowódcy kompanii w tymże batalionie oraz Janusza Brochwicza-Lewińskiego „Gryfa”. Wici - pismo konspiracyjne, założone przez Jerzego Łużyca (Melchiora Wańkowicza) w 1909 roku, wydawane w nakładzie dwóch tysięcy egzemplarzy.

    Maksymilian z Brzezia Marszałkowicz (ur. 1806, zm. 1878) – działacz gospodarczy i polityczny, kolekcjoner książek i dzieł sztuki, literat i publicysta. Marta Erdman (ur. 29 lipca 1921, zm. 16 października 1982) – druga córka Melchiora Wańkowicza i Zofii z Małagowskich, nazywana przez rodzinę „Tili”. Bohaterka powieści Wańkowicza pt. Ziele na kraterze i reportażu Na tropach Smętka.

    Książka broszurowa – blok książki zszyty maszynowo lub klejony, najczęściej z miękką okładką nakładową. Książka taka nie posiada materiału grzbietowego, jest wklejona w okładki kartonowe. Książki broszurowe są nietrwałe. Dziewczynka w zielonym sweterku - książka autorstwa Daniela Paisnera, która jest opisem przeżyć jedynej, żyjącej uczestniczki wydarzeń we lwowskich kanałach w czasie II wojny światowej. W Polsce premiera książki odbyła się we wrześniu 2011 roku. Została wydana nakładem wydawnictwa PWN. Przełożona przez Beatę Dżon.

    Aleksandra Ziółkowska-Boehm (ur. 15 kwietnia 1949 w Łodzi) – polska pisarka, od 1990 r. zamieszkała w Wilmington w stanie Delaware w USA.

    Henryk Ossowski, pseudonim "Dołęga", herbu Dołęga (ur. 15 lutego 1918 w Kunicach, zm. 3 kwietnia 1981 w Borowiczkach). Właściciel majątku Kunice, podchorąży Wojska Polskiego. W 1939 r. podczas kampanii wrześniowej brał udział w obronie Modlina, następnie został adiutantem majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala". Po rozbiciu Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. Ukrywał się w Miławczycach. Brał udział w przerzutach kurierów na Węgry, walczył w powstaniu warszawskim. Prześladowany po zakończeniu wojny przez Urząd Bezpieczeństwa. Został pochowany w rodzinnych Kunicach. Jego imię nosi jedna z ulic Płocka. Poświęcono mu rozdziały w książce p.t. "Dwór w Kraśnicy i Hubalowy demon", Aleksandra Ziółkowska-Boehm, Warszawa 2009.

    Zeszyty Historyczne – kwartalnik (do 1973 półrocznik) emigracyjny wydawany w latach 1962- 2010 przez Instytut Literacki w Paryżu, (od 2003 redagowany przez warszawskie Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu). Publikował dokumenty, relacje, pamiętniki, wspomnienia i opracowania poświęcone najnowszej historii Polski. Z uwagi na to, że było wydawane na emigracji, a co za tym idzie - pozbawione ingerencji cenzury, pismo stanowiło wolne forum dyskusji i prezentacji naukowej. Skupiało wielu wybitnych badaczy i publicystów emigracyjnych (m.in. Piotr S. Wandycz, Józef Garliński, Zbigniew S. Siemaszko, Tadeusz Wyrwa) i krajowych (m.in. Grzegorz Mazur, Andrzej Friszke, Andrzej Paczkowski, Aleksandra Ziółkowska-Boehm). Dzieje pięknej Bitynki, podtytuł: Opowieść o życiu Zofii Wittowej-Potockiej (1760-1822) – książka Jerzego Łojka opowiadająca historię życia Zofii Potockiej. Według autora, książka ta jest pierwszą poważną próbą zajęcia się dziejami Zofii Potockiej. Stąd też wynika metoda, którą przyjął: skupił się na wierności historycznej kosztem fabularyzacji narracji. Książka po raz pierwszy ukazała się w roku 1970 i była wielokrotnie wznawiana.

    Kot Prot lub The Cat in the Hat (tłumacząc dosłownie "Kot w kapeluszu") – książka dr. Seussa wydana w roku 1957. Złożona z 223 słów podstawowych, zapoczątkowała serię książek dla dzieci, które zaczęły czytać. Na język polski przetłumaczył ją Stanisław Barańczak, wydawnictwo które wydało książkę w Polsce, to Media Rodzina. Opowiada o Kocie - figlarnym ale sympatycznym, który odwiedza dwójkę dzieci w deszczowy dzień proponując rozmaite zabawy. Na początku wszystko psuje, ale potem naprawia nim zjawia się mama dzieci. Książka odznacza się błyskotliwymi rymami i poczuciem humoru. Powstała również kontynuacja Kot Prot znów gotów do psot, która została wydana w 1958 roku. Na podstawie książki "Kot Prot" powstał też serial animowany Kot Prot na wszystko odpowie w lot. Księga ziół – książka Sándora Máraiego wydana po raz pierwszy w 1943 w Budapeszcie. Najpopularniejsza książka autora na Węgrzech. Zawiera zbiór przemyśleń i refleksji na temat prawd elementarnych i spraw związanych z człowiekiem.

    Poczet cesarzy bizantyjskich – książka autorstwa Aleksandra Krawczuka, wydana po raz pierwszy w 1992 roku. Intencją autora było nakreślenie panoramy życia społecznego i politycznego Bizancjum. Książka przedstawia między innymi: pochodzenie władców, życie prywatne cesarzy (również jeszcze przed wyborem), okresy ich rządów, walki o władzę poszczególnych władców, rozwój terytorialny cesarstwa, opisy wojen z wrogami zewnętrznymi oraz wewnętrznymi, reformy przeprowadzone w cesarstwie, sprawy religijne pod panowaniem danych cesarzy. Pierwsze wydanie ukazało się w 1992 roku i obejmowało życiorysy 22 władców, panujących w latach 395-711 a nie jak pisze Autor we wstępie do pierwszego wydania 24).W zamyśle A. Krawczuka miała to być kontynuacja Jego następujących prac: Poczet cesarzy rzymskich. Pryncypat ( Iskry 1986) i Poczet cesarzy rzymskich. Dominat (Iskry 1991). W pierwszym wydaniu Autor wyznaczył datę końcową dla istnienia cesarstwa rzymskiego na Wschodzie - rok 711. W drugim wydaniu autor postawił kolejną datę graniczną-1081 rok. W nowym wydaniu książki Autor dopisał życiorysy cesarzy panujących w latach 711-1081. We wstępie autor nie odniósł się do 711 roku, pisze natomiast, dlaczego ten rok jest ostateczną datą graniczną. Drugie wydanie pocztu zawiera życiorysy 59 cesarzy, od Arkadiusza do Nicefora III (395-1081). Testy Niewidocznego Uniwersytetu to książka sprawdzająca wiedzę czytelnika na temat książek z serii Świat Dysku od "Koloru Magii" do "Maskarady" napisana przez Davida Langforda w 1996 roku. Na język polski została przetłumaczona przez wydawnictwo Prószyński i S-ka. Książka podzielona jest na kategorie, z których każda zawiera pytania na inny temat. Na odpowiedzi na niektóre z tych pytań polscy czytelnicy mogą mieć jednak problem, gdyż nie wszystkie odnoszą się do książek i artykułów wydanych w języku polskim.

    08/15 w partii (nie. 08/15 in der Partai) – książka napisana przez niemieckiego pisarza Hansa Hellmuta Kirsta. Pierwsze wydanie zostało opublikowane w 1978 roku. Pierwsze polskie wydanie ukazało się jesienią 1991 roku nakładem wydawnictwa INTERART, a drugie w lutym roku 2011. Historia raju. Ogród rozkoszy (Une histoire du Paradis. Le Jardin des délices) - książka Jeana Delumeau wydana nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego w 1996 roku (wydanie francuskie w 1992). Autorką przekładu na język polski jest Eligia Bąkowska.

    Podręcznik projektowania architektoniczno-budowlanego (niem. Bauentwurfslehre) – podręcznik autorstwa niemieckiego architekta prof. Ernsta Neuferta. Pierwsze wydanie książki miało miejsce w 1936 roku i jest wznawiane (z poprawkami) do dnia dzisiejszego. W roku 2009, ukazało się 39 wydanie podręcznika. Po śmierci autora, kolejne wydania opracowywane są pod kierownictwem syna Ernsta – Petera Neuferta. Książka została przetłumaczona na kilkanaście języków świata i jest uznanym kompendium wiedzy, w kręgach studentów, planistów, architektów i projektantów. Książka ukazała się w łącznym nakładzie około 800 tysięcy egzemplarzy, co czyni ją jedną z najpopularniejszych pozycji traktujących o zagadnieniach architektonicznych w XX wieku.

    Dodano: 16.06.2010. 11:17  


    Najnowsze