Dzikie ptaki giną z powodu niedoboru witamin :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Coraz więcej gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem

Zła pogoda przyczyną słabych lęgów wśród niektórych ptaków na Podkarpaciu

Przeławianie zagraża populacjom ptaków morskich

Model zbiorowego lądowania ptaków opracowany w ramach badań finansowanych ze środków unijnych

Wyniki szwedzkich badań wykazały, że duża liczba ptaków z regionu Morza Bałtyckiego ginie z powodu udaru wywoływanego niedoborem tiaminy, popularnie zwanej witaminą B1. Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), pokazują, że niedobór B1 powoduje niewydolność rozrodczą oraz wiele innych, zmienionych schematów zachowania u wielu gatunków.

Tiamina ma zasadnicze znaczenie dla ptaków i innych kręgowców. Jej brak może doprowadzić do chorób układu nerwowego, utraty czucia, paraliżu i śmierci. Jest szczególnie ważna dla prawidłowego funkcjonowania nerwów.

Naukowcy zbadali dzikie ptaki w regionie Morza Bałtyckiego i Islandii, wykazując że istnieje powiązanie pomiędzy udarem obserwowanym u wielu dzikich ptaków w tych rejonach a niedoborem tiaminy. Przeanalizowali geograficzną rozpiętość niedoboru oraz liczbę dotkniętych gatunków i odkryli, że ostry niedobór tiaminy występował u ptaków w rejonie Morza Bałtyckiego, natomiast początkowe stadium tego niedoboru zagrażało populacjom ptaków w Islandii.

Zespół badawczy pod kierunkiem profesora Lennarta Balka z Uniwersytetu Sztokholmskiego zauważył, że niedobór tiaminy u ptaków odbijał się na ich wątrobie i mózgu oraz składanych jajach. Odkryto również większe ilości odpowiednich enzymów niż zwykle w wątrobie i mózgu ptaków przy jednoczesnym braku kofaktora tiaminy, związku niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania tych enzymów.

Skutki niedoboru tiaminy ujawniają się na wiele sposobów - wyjaśniają autorzy. Udar zaobserwowano u 78% dzikich ptaków, a u niektórych gatunków, takich jak mewa srebrzysta, spada ilość znoszonych jaj. Samice niektórych gatunków w ogóle nie znoszą jaj, a inne znoszą jaja, które nie zawierają tiaminy. Różnice te sugerują, że niedobór tiaminy u ptaków występuje na różnym poziomie.

Zespół zaobserwował u dzikich ptaków również zmiany w zachowaniu: mniej agresywne niż normalnie reakcje, niższy poziom hałaśliwości w koloniach mew srebrzystych oraz niekompletne budowanie gniazd przez niektóre gatunki. Wyniki badań sugerują również powiązanie z ptasią grypą, gdyż możliwe jest, że choroba ta rozprzestrzenia się szybciej wśród dzikich osobników z niskim poziomem tiaminy.

Naukowcy są przekonani, że wyższe wskaźniki śmiertelności i niewydolności rozrodczej dzikich ptaków w regionie Morza Bałtyckiego stanowią część szerzącego się zespołu niedoboru tiaminy, który prawdopodobnie przyczynił się do ogólnego spadku populacji dzikich ptaków w ciągu minionych dziesięcioleci.

Poprzednie obserwacje udarów, częstych przypadków przedwczesnej śmierci oraz niewydolności rozrodczej w ostatnich dekadach były przypisywane niedoborom pożywienia. Ale wyniki nowych badań pokazują, że właściwą przyczyną może być niedobór tiaminy, ponieważ prowadzi do śmierci głodowej z powodu tłumienia apetytu. Autorzy sugerują, że w istocie sam brak pożywienia nie powoduje niedoboru tiaminy u ptaków. Niedobór ten może być raczej powodowany bezpośrednim czynnikiem wpływającym na poziom tiaminy lub niedostatecznym poziomem tiaminy w łańcuchu pokarmowym ptaków.

Naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby określić przyczynę niedoboru tiaminy u dzikich ptaków oraz aby ustalić, czy inne formy fauny i flory zostały dotknięte tym samym problemem.

Źródło: CORDIS

Więcej informacji:

Uniwersytet Sztokholmski:
http://www.su.se/english

Szwedzka Rada ds. Nauki:
http://www.vr.se/

Źródło danych: Uniwersytet Sztokholmski; Szwedzka Rada ds. Nauki; Proceedings of the National Academy of Sciences
Referencje dokumentu: Balk L., et al. (2009) Wild birds of declining European species are dying from a thiamine deficiency syndrome. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA (w druku). Publikacja internetowa z dnia 13 lipca; DOI: 10.1073/pnas.0902903

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Transketolaza jest jednym z eznymów cyklu pentozofosforanowego. Katalizuje ona reakcję przeniesienia grupy glikoaldehydowej z D-ksylulozo-5-fosforanu na D-rybulozo-5-fosforan. Koenzymem rakcji jest pirofosforan tiaminy, który łącząc się z fragmentem dwuwęglowym pośredniczy w przekazywaniu go na właściwy substrat. pełny tekst

Pirofosforan tiaminy nieorganiczny związek chemiczny, biologicznie czynna forma witaminy B1 (tiaminy). Związek ten pełni funkcję koenzymu kilku enzymów związanych z metabolizmem cukrowym. Niedobór lub brak tiaminy upośledza funkcje tych biologicznie czynnych białek. Uszkodzeniu ulega przede wszystkim tkanka nerwowa, gdzie dochodzi do zaburzeń w syntezie acetylocholiny, procesu pozostającego w ścisłym związku z tlenową karboksylacją kwasu pirogronowego i powstawaniem czynnego octanu. pełny tekst

Niedożywienie (łac. inanitio, ang. undernutrition) stan organizmu żywego będący skutkiem, zazwyczaj przedłużonego, niedoboru składników pokarmowych (najczęściej tłuszczów i węglowodanów) wynikającym bądź z niedoboru określonych składników w spożywanych pokarmach, bądź to z ich niewielkiej ilości. Skutkiem niedożywienia jest zazwyczaj utrata masy ciała i wychudzenie, rzadziej objawy niedoboru jakiegoś składnika, np. witamin w spożywanym pokarmie. Niedożywienie może być przyczyną znacznego osłabienia organizmu i depresji, apatii czy rozdrażnienia. pełny tekst

Hipowitaminoza - zespół objawów wywołanych zbyt małą ilością jednej lub kilku witamin w organizmie. Występuje na skutek niedoboru witamin w diecie (hipowitaminoza pierwotna) lub w efekcie upośledzenia wchłaniania witamin z pokarmu, działania leków albo zwiększonego zapotrzebowania w przebiegu chorób lub w czasie ciąży (hipowitaminoza wtórna). pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".