Ekosystemy a czynniki zmieniające klimat :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

"Profesor od bocianów" pokazuje świat niewidomym

Finowie badają oddziaływanie zmian klimatu na przyrodę

Zmiany morza we wspólnych badaniach morskich w Europie

W Olsztynie profesor z Chorwacji "pokazał" niewidomym muszle

Eksperci wzywają do badań nad wpływem zmian klimatu na zdrowie psychiczne

Nowy raport podkreśla wpływ zmian klimatu na Antarktykę

Międzynarodowy zespół naukowców pracujący pod kierunkiem Instytutu Nauk Morskich im. Leibniza (IFM-GEOMAR) w Niemczech odkrył, że oddziaływanie zmian klimatycznych jest silnie wspomagane przez wysoce złożone interakcje zachodzące w ekosystemach w relatywnie krótkim czasie. Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie Advances in Marine Biology, pomogą rozwikłać tajemnicę, jak mieszkańcy morza walczą ze zmianami na naszej planecie.

Obszary przybrzeżne wywierają presję na wiele roślin i zwierząt, zmuszając obydwie grupy, by stawały się silniejsze i radziły sobie z różnymi zmianami. Przykładem jest Morze Bałtyckie, płytki zbiornik wodny o specyficznych cechach geograficznych, klimatologicznych i oceanograficznych. Tutaj wielu mieszkańców morza radzi sobie z wieloma zmianami, w tym wahaniami temperatur, krótkoterminowymi wartościami pH i zmiennym zasoleniem.

"W ciągu kilku tygodni te naturalne wahania mogą przekroczyć średnie zmiany przewidywane na kolejne stulecie, powodowane przez (globalną) zmianę klimatu" - mówi Martin Wahl, profesor biologii morskiej z IFM-GEOMAR i naczelny autor raportu z badań.

Profesor Wahl i jego koledzy podkreślają, że globalne zmiany odgrywają decydującą rolę w ekosystemach przybrzeżnych. "Nawet najmniejsze wahania w ekosystemie mogą przynosić poważne konsekwencje z powodu ekologicznej intensyfikacji" - mówi profesor Wahl. "Z drugiej strony stresory mogą się nawet w niektórych przypadkach wzajemnie łagodzić."

Zespół z Finlandii, Holandii, Niemiec, Portugalii, Szwecji i USA twierdzi, że stres abiotyczny (np. ocieplenie) i stres biotyczny (np. pasożyty i gatunki roślinożerne) wchodzą w interakcje wspomagane przez ekologię stresu makroalg.

Do makroalg zalicza się na przykład brunatnice Fucus vesiculosus. Powszechnie nazywane morszczynem pęcherzykowatym występują one wzdłuż wybrzeży Morza Bałtyckiego i Morza Północnego oraz Oceanów Atlantyckiego i Spokojnego.

"Odgrywają kluczową rolę w ekosystemach płytkich wód" - mówi profesor Wahl. "Chociaż wodorosty Morza Bałtyckiego powinny być przyzwyczajone do trudnych (surowych) warunków życia, ich populacje zostały znacznie przetrzebione w ciągu ostatnich dekad. Fucus vesiculosus może występować na głębokości do sześciu metrów. Jednakże obecnie znajdujemy go jedynie na głębokości do dwóch metrów w zachodniej części Morza Bałtyckiego."

Ta zmiana pozostaje pod wpływem oddziaływania globalnych zmian, niemniej naukowcy zestawili wszystkie dane pozyskane z wcześniejszych badań na temat morszczynu pęcherzykowatego, aby rozwiązać tę zagadkę. Dane dotyczyły między innymi informacji o dostępności światła i substancji odżywczych, strategii obrony, zróżnicowania genetycznego populacji glonów i reakcji na zanieczyszczenie środowiska.

"W ten sposób byliśmy w stanie wykazać lawinę skutków i interakcji, która oddziaływała na pojedyncze glony lub na całą populację" - mówi profesor Wahl. Na przykład zacienienie redukuje zapasy energii, co prowadzi do osłabienia obrony przed zanieczyszczeniami i spasaniem. Wiąże się to z kolei z presją zanieczyszczeń i spasania. Naukowcy podkreślają, że obszar fotosyntezy strzępki uległ zmniejszeniu, zwiększając tym samym niedobory energii w warunkach słabego natężenia światła.

Niskie natężenie światła i presja temperatury osłabiają rozwój, skutecznie zagrażając zdolności glonów do kompensacji utraty tkanki powodowanej przez pasące się zwierzęta. "Lista możliwych intensyfikacji jest długa i złożona" - mówi profesor Wahl. Naukowcy modelują obecnie ekologię stresu makroalg, aby pogłębić wiedzę na temat tego problemu.

W sumie odkrycia zespołu ilustrują, co dzieje się z ekosystemami na obszarach przybrzeżnych i szelfowych. "Niemal żaden gatunek nie zginie z powodu pojedynczego oddziaływania zmian klimatu, niemniej nie możemy go ignorować." Badania mogą przyczynić się do intensyfikacji prac badawczych w przyszłości. Profesor Wahl podkreśla, że brak jest wystarczających informacji na temat "efektu kuli śnieżnej, który może spowodować intensyfikacja ekologiczna."

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Czynniki abiotyczne - czynniki natury fizycznej określające warunki środowiska nieorganicznego (przyrody nieożywionej), samodzielnie lub wraz z innymi czynnikami wywierające wpływ na ekosystemy będące na różnym poziomie organizacji. Abiotyczny oznacza martwy, nieożywiony, natomiast biotyczny - żywy. Abiotyczne składniki środowiska w głównym stopniu kształtują biotop i wpływają istotnie na zamieszkujące go rośliny i zwierzęta które muszą na drodze ewolucji przystosować się do nich. Gwałtowne i silne zmiany czynników abiotycznych np. transgresja morska mogą zahamować rozwój dotychczas występujących organizmów oraz zmienić strukturę biocenozy. pełny tekst

Czynniki abiotyczne (z gr. - (a-) lub (an-) - zaprzeczenie, brak, bez (czegoś) + gr. (bios) - życie ), czynniki fizykochemiczne czynniki ekologiczne natury fizycznej określające warunki środowiska nieorganicznego (przyrody nieożywionej), samodzielnie lub wraz z innymi czynnikami wywierające wpływ na ekosystemy będące na różnym poziomie organizacji. Abiotyczne składniki środowiska w głównym stopniu kształtują biotop i wpływają istotnie na zamieszkujące go rośliny i zwierzęta które muszą na drodze ewolucji przystosować się do nich. Gwałtowne i silne zmiany czynników abiotycznych np. transgresja morska mogą zahamować rozwój dotychczas występujących organizmów oraz zmienić strukturę biocenozy. pełny tekst

Makroklimat klimat dużych obszarów, kształtowany przez czynniki geograficzne, głównie szerokość geograficzną, wysokość nad poziomem morza, rzeźbę terenu, odległość od oceanów. pełny tekst

Wymuszanie radiacyjne (również wymuszanie promieniowania) (ang. radiative forcing) zmiana bilansu promieniowania w atmosferze związana z zaburzeniem w systemie klimatycznym. Zaburzenie może być spowodowane zarówno przez czynniki naturalne jak i antropogeniczne. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".