Eksperci: po 50. roku życia dno oka trzeba badać co roku :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

"Leonidy - meteorowa gratka roku" - wykład w warszawskim CAMK

Wystawa "Polski wezyr Merefnebef" na UKSW w Warszawie

"Zielone granty" czekają na młodych ekologów

Ruszyła kampania "Lecz nadciśnienie skutecznie"

Zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD) jest główną przyczyną utraty wzroku po 50. roku życia. Cierpi na nie 1 milion Polaków, ale wielu dowiaduje się o tym zbyt późno, bo nie bada regularnie swoich oczu - alarmują lekarze. Specjaliści w dziedzinie okulistyki mówili o tym w czwartek na spotkaniu prasowym w Warszawie. Zachęcali też do niepalenia, zdrowej diety, bogatej w tłuszcze rybie a także zielone warzywa, w których występują dwa barwniki - luteina i zeaksantyna oraz do ochrony oczu przed nadmiarem promieni UV. Dzięki temu można bowiem zmniejszyć ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej.

Na spotkaniu poinformowano też o ogólnopolskiej akcji bezpłatnych specjalistycznych badań oczu, które będą prowadzone w dniach 29 marca - 26 kwietnia oraz od 9-29 maja w 10 miastach Polski. Jest ona organizowana pod hasłem "Utrzymaj ostrość wzroku!" przez Stowarzyszenie Zwyrodnienia Plamki Żółtej Związanego z Wiekiem, przy współpracy firmy Bausch&Lomb.

"AMD można określić jako epidemię ślepoty XXI wieku. Obecnie, choroba dotyczy 150 mln ludzi na świecie, ale w związku ze starzeniem się społeczeństw liczba jej nowych przypadków szybko wzrasta. Szacuje się, że w 2020 r. 7,5 mln osób może być niewidomych z powodu AMD" - powiedział prezes stowarzyszenia prof. Andrzej Stankiewicz z Kliniki Okulistyki Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Choroba niszczy plamkę żółtą, tj. centralną część siatkówki, odpowiedzialną za ostre widzenie. Powoduje to spadek ostrości obrazu zwłaszcza w centralnej części pola widzenia. "Pacjenci zaczynają mieć problemy z poruszaniem się, bo poza domem nie czują się bezpiecznie - potykają się, nie rozpoznają twarzy, nie widzą numeru autobusu, nie mogą też prowadzić samochodu, czytać książek i 10 razy częściej doznają złamań kończyn z powodu upadków" - wymieniał okulista.

Pogarsza się również rozróżnianie barw i dochodzi do zniekształcenia obrazu. Dlatego, w wykrywaniu AMD bardzo ważną rolę odgrywa prosty test Amslera, który każdy z nas może wykonywać sam. Jest to pokratkowana kartka papieru z zaznaczoną w środku kropką. Należy się jej przyglądać jednym okiem, po zakryciu drugiego. Jeśli okaże się, że linie na kartce falują konieczne jest zgłoszenie się do okulisty.

Konieczne jest też regularne badanie dna oka, które pozwala wykryć patologiczne zmiany w plamce. Osoby, po 50. roku życia powinny je wykonywać przynajmniej raz w roku. Wiek, jest bowiem jednym z czynników ryzyka AMD. Do innych zalicza się, płeć - kobiety chorują częściej, rasę białą, jasny kolor oczu (bo są one bardziej narażone na szkodliwy wpływ UV), nadmierną ekspozycję na UV, palenie papierosów, otyłość, nadciśnienie tętnicze, dietę ubogą w tzw. przeciwutleniacze, jak luteina i zeaksantyna, niektóre witaminy - wyliczał okulista Robert Matusik z Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego w Siedlcach.

U 80 proc. pacjentów, którzy cierpią na tzw. suchą postać AMD choroba rozwija się stopniowo i po wielu latach prowadzi do praktycznej ślepoty - bo choć pacjenci zachowują resztki wzroku to nie są samodzielni. Ta odmiana AMD zwiększa jednak ryzyko pojawienia się groźnej postaci choroby, tzw. wysiękowej. Występuje ona u ok. 20 proc. chorych na AMD i może prowadzić do utraty wzroku już po kilku miesiącach. "W mojej praktyce spotkałem pacjentów, którzy już po dwóch miesiącach tracili zdolność widzenia" - podkreślił prof. Stankiewicz.

W przypadku tej ciężkiej odmiany choroby można jednak zastosować leczenie, które nie tylko powstrzymuje jej rozwój, ale u części pacjentów poprawia widzenie. Jest to przeciwciało o nazwie ranibizumab, które wstrzykuje się do ciała szklistego od 6 do 8 razy w roku. Terapia daje efekty tylko wówczas, gdy AMD zostanie zdiagnozowana odpowiednio wcześnie.

Na postać suchą, która postępuje znacznie wolniej, nie ma skutecznego leku. Jednak wczesne jej wykrycie pozwala tak zmodyfikować styl życia, by spowolnić postępy choroby. Chodzi m.in. o rzucenie palenia oraz wzbogacenie diety w przeciwutleniacze, z których najważniejszymi są luteina i zeaksantyna. Te naturalne barwniki plamki chronią ją przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. U pacjentów z AMD stężenie luteiny i zeaksantyny w plamce i we krwi jest obniżone, powiedział Matusik.

Występują one np. w takich warzywach, jak brokuły, zielony groszek, kapusta włoska, jarmuż, szpinak, dynia, cukinia, papryka, pomidory, zielone oliwki, a także w żółtkach jaj. "Gdy nie mamy dostępu do różnorodnej diety można zastosować preparaty, które zawierają obydwa te związki" - zaznaczył okulista. Ważne jest, by obydwa związki dostarczać równomiernie, ponieważ to warunkuje ich odpowiednie proporcje w plamce.

Ważne jest też spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3, w które obfitują tłuste ryby morskie, jak makrela, śledź, dorsz, łosoś. Związki te wchodzą w skład błon komórkowych światłoczułych komórek plamki.

PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

krf/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Zwyrodnienie plamki żółtej, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) - przewlekła, postępująca choroba oczu, występująca u osób po 50 roku życia. W wyniku tej choroby dochodzi do uszkodzenia siatkówki (a szczególnie jej części centralnej - plamki żółtej), co prowadzi do pogorszenia, ubytków, a niejednokrotnie całkowitej utraty widzenia centralnego, a w konsekwencji do ślepoty. Rozróżnia się postać suchą i wysiękową, która może dotknąć także ludzi młodych. pełny tekst

Ruch Nowego Życia antykomunistyczna kampania społeczna w międzywojennych w Chinach, mająca na celu promowanie tradycyjnych chińskich wartości, zapoczątkowana w lutym 1934 roku przez Czang Kaj-szeka i jego żonę Song Meiling. pełny tekst

Węgierska Partia Sprawiedliwości i Życia (węg. Magyar Igazság és Élet Pártja, skrót MIÉP), w niektórych opracowaniach jako Węgierska Droga węgierska skrajnoprawicowa partia polityczna, założona w 1993 roku przez Istvána Csurkę. pełny tekst

Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) - współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".