Eksperci: Radioterapia onkologiczna coraz bardziej bezpieczna :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Trzy innowacyjne urządzenia do radioterapii powstaną w Świerku

Ośrodek radioterapii protonowej powstanie w Poznaniu

Pierwsze w Polsce zabiegi radioterapii protonowej

W Krakowie rozpoczęła się budowa centrum radioterapii protonowej

Otwarto pierwszą w Polsce Pracownię Radioterapii Protonowej

Złote znaczniki w radioterapii raka prostaty

Rozwój metod napromieniania i technik obrazowania narządów pozwala coraz lepiej planować radioterapię i ograniczać jej działanie głównie do zmian nowotworowych. Dzięki temu, jest ona coraz bardziej efektywna i bezpieczna dla pacjentów - uważają radioterapeuci.

O najnowszych osiągnięciach na tym polu eksperci dyskutowali w dniach 8-12 maja w Londynie podczas obchodów 30. rocznicy powstania Europejskiego Towarzystwa Radioterapii i Onkologii (ESTRO). Wydarzenie zgromadziło około 4 tys. specjalistów - m.in. radioonkologów, fizyków medycznych, biologów i techników radioterapii, a także producentów sprzętu do radioterapii i obrazowania.

"Napromienianie tkanek zdrowych podczas radioterapii jest nieuchronne, bo guz nowotworowy leży w ich bezpośrednim sąsiedztwie. A faktem jest, że promieniowanie jonizujące, którego używamy do zniszczenia komórek nowotworowych niszczy również komórki zdrowe. Cała sztuka w planowaniu radioterapii polega więc na tym, by dostarczyć dawkę promieniowania do guza nowotworowego, a jednocześnie ochronić przed nią w jak największym stopniu zdrowe narządy" - powiedział w rozmowie z PAP prof. Julian Malicki, Dyrektor Wielkopolskiego Centrum Onkologii i profesor Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Specjalista przewodniczył jednej z trzech konferencji, które towarzyszyły obchodom 30. rocznicy powstania ESTRO - 11. Konferencji nt. Fizyki i Technologii Radiacyjnych w Radioterapii.

Jak przypomniał prof. Malicki, radioterapia zaczęła się rozwijać ok. 100 lat temu, ale przez ostatnie trzy dekady nastąpił ogromny postęp w zakresie metod napromieniania pacjentów. Powstały nowoczesne urządzenia, które umożliwiają nie tylko wytworzenie wiązki promieniowania, ale też dostarczenie jej dokładnie do tego miejsca w ciele, gdzie występuje guz, a ominięcie narządów zdrowych. Stało się to możliwe również dzięki nowym metodom obrazowania organizmu, które pozwalają zlokalizować tak zdrowe organy, jak i nowotwór.

Obecnie w procesie planowania leczenia wykorzystuje się obrazy wnętrza ciała uzyskane przy pomocy tomografii komputerowej rezonansu magnetycznego a także pozytonowej tomografii emisyjnej. Dzięki temu, radioterapia powoduje dziś mniej efektów niepożądanych (powikłań) i pozwala osiągać lepsze wyniki leczenia, a pacjentom daje lepszą jakość życia.

Urządzenia, które pojawiły się w ostatnich latach pozwalają obserwować, co zachodzi w organizmie w trakcie radioterapii. Jest to tzw. obrazowanie trójwymiarowe w czasie rzeczywistym, inaczej - obrazowanie w 4D. Wiadomo, że pacjent poddawany radioterapii oddycha, co powoduje przemieszczanie się narządów i guza. "Musimy się więc nauczyć, jak nadążyć za tymi zmianami, by nie niszczyć tkanek zdrowych, a jeśli nie potrafimy nadążyć to, musimy chociaż przerywać napromienianie w odpowiednich momentach. Jest to tzw. radioterapia adaptatywna i bramkowana" - wyjaśnił prof. Malicki.

Podczas inauguracji obchodów 30-lecia ESTRO prezydent towarzystwa prof. Jean Bourhis podkreślił, że "wszystkie te nowe osiągnięcia w dziedzinie biologii i technologii bez wątpienia pozwolą wyleczyć z choroby nowotworowej większy odsetek pacjentów, jednocześnie powodując mniej działań niepożądanych po napromienianiu". Jego zdaniem, radioterapia pozostanie jedną z głównych metod walki z rakiem, umożliwiającą - w skojarzeniu z innymi metodami terapeutycznymi - wyleczenie pacjenta z nowotworu.

Jak przewidują naukowcy, w przyszłości rozwój tej terapii będzie zmierzał m.in. w kierunku szerszego wykorzystania promieniowania protonowego oraz jonowego, które pozwalają w jeszcze większym stopniu oszczędzać zdrowe tkanki podczas naświetlania. Wiązka protonowa, podobnie jak jonowa wytraca energię na określonej głębokości, dzięki temu można ograniczyć zniszczenie zdrowej tkanki.

Postęp w radioterapii jest szczególnie ważny w obliczu statystyk, zgodnie z którymi w Europie co roku u 3 mln osób diagnozuje się nowotwór złośliwy, a ponad 1,2 mln umiera z jego powodu. A w związku ze starzeniem się populacji i niezdrowym stylem życia liczba chorych na nowotwory może się nawet potroić do roku 2030.

Nauka w Polsce, Joanna Morga

agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Teleradioterapia - jedna z technik leczenia w radioterapii za pomocą promieniowania jonizującego, w metodzie tej źródło promieniowania umieszczone jest w pewnej odległości od tkanek. Polega na napromienianiu wiązkami zewnętrznymi określonej objętości tkanek, obejmującej guz nowotworowy z adekwatnym marginesem tkanek oraz, w razie potrzeby, regionalne węzły chłonne. Objętość napromieniania powinna być określona jak najbardziej precyzyjnie, tak aby możliwe było podanie jednorazowej dużej dawki przy maksymalnej ochronie tkanek prawidłowych, zwłaszcza tzw. narządów krytycznych. Służy temu proces planowania leczenia przy użyciu TK lub MRI. Stosowana jest w onkologii do leczenia chorób nowotworowych oraz łagodzenia bólu związanego z rozsianym procesem nowotworowym, np. w przerzutach nowotworowych do kości. pełny tekst

Brachyterapia (curieterapia) nazywana też terapią kontaktową jest jedną z technik leczenia w radioterapii. Metoda ta polega na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii takich chorób jak toczeń czy keloid. pełny tekst

SSD (ang. Source Skin Distance lub Source Surface Distance) w radioterapii (zwłaszcza teleterapii) odległość od źródła promieniowania jonizującego do punktu wejścia wiązki w napromieniany obszar (najczęściej skóra pacjenta). W zależności od techniki napromieniania różna jest odległość SSD. W technice SSD odległość ta jest stała i wynosi najczęściej 100 cm. W technice izocentrycznej odległość ta jest zmienna, w zależności od grubości tkanek znajdujących się na drodze pomiędzy źródłem i napromienianym obszarem. W technikach specjalnych (np. TBI) stosuje się odległości SSD dużo większe od 100 cm, w celu uzyskania większego pola napromieniania. pełny tekst

Adjuwant (łac. adiuvare - pomagać) i neoadjuwant to określenia mające specyficzne znaczenie w onkologii, gdzie oznacza terapię uzupełniającą, stosowaną jako leczenie skojarzone po lub przed radykalnym zabiegu operacyjnym lub radykalnej radioterapii chorób nowotworowych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".