Ekspert: nadzieja na powodzenie misji Fobos-Grunt coraz mniejsza :: Wydarzenia / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Rosyjska sonda na Marsa ma usterkę silnika

Polski "Chomik" w listopadzie wyruszy w kierunku Marsa

Rosjanie wystrzelili sondę w kierunku jednego z księżyców Marsa

Polski CHOMIK pobierze glebę z księżyca Marsa

Nowy sondaż ujawnia poglądy Europejczyków na temat badań naukowych w mediach

Dr Jaromir Przybyło o rzeczywistości rozszerzonej

Uczeni nadal nie mogą połączyć się z rosyjską sondą Fobos-Grunt, na pokładzie której znajduje się polski penetrator geologiczny "Chomik". ,,Nadzieja cały czas jest, ale coraz mniejsza" - powiedział PAP Rafał Przybyła z Centrum Badań Kosmicznych PAN (CBK PAN).

Sonda Fobos-Grunt została wystrzelona 8 listopada z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie w kierunku jednego z księżyców Marsa - Fobosa. Gdy dotarła do orbity okołoziemskiej, nie zadziałały jednak silniki służące do skierowania jej na trajektorię w kierunku Marsa. Tym samym cała misja stanęła pod znakiem zapytania. Eksperci z rosyjskiej agencji kosmicznej Roskosmos wciąż próbują odzyskać kontrolę nad sondą i skierować ją w stronę Marsa.

Polski ,,Chomik", który znajduje się na pokładzie sondy, miał przywieźć z kosmosu próbkę gruntu z marsjańskiego księżyca Fobosa.

"Nadzieja cały czas jest. Póki jest taka możliwość wierzymy, że sonda poleci. Jednak realnie patrząc ma mniej niż 50 proc. na dotarcie na Fobosa" - przyznał w rozmowie z PAP Rafał Przybyła z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Jak wyjaśnił, sonda zajmuje się nisko w atmosferze - w obszarze 200-400 kilometrów nad Ziemią. ,,Jest poddawana procesowi deorbitacji, który polega na tym, że w wyniku tarcia o atmosferę obiekt zaczyna zwalniać. W pewnym momencie opada coraz niżej, do tego stopnia, że płonie" - opisał.

Przybyła dodał, że Rosjanie przygotowali jedną stację nadawczo-odbiorczą, za pomocą której mieli komunikować się z sondą. ,,Jest to rozsądna decyzja, pod warunkiem, że sonda znajduje się daleko od Ziemi - okno komunikacyjne jest wtedy dość długie" - zaznaczył. Gdy sonda tkwi na orbicie okołoziemskiej, okno komunikacyjne - podczas którego można dowiedzieć się, czy sonda cokolwiek nadaje i ewentualnie wysłać coś do niej - to zaledwie dwie minuty na kilka przelotów.

,,Na podstawie obserwacji sondy wiadomo, że silniki korekcyjne, komputer pokładowy działają poprawnie. Gdyby cała aparatura nie działała, wiedzielibyśmy, że sonda zaczyna obracać się i rotować wokół własnej osi w sposób dowolny, a widzimy, że cały czas jest ustawiona w odpowiedniej pozycji" - zaznaczył naukowiec.

Nie wiadomo dokładnie, jak dużo czasu uczeni mogą naprawiać usterkę, by zakończyć misję sukcesem. Rosjanie twierdzą - powiedział Przybyła - że mają go nawet do stycznia 2012. ,,Projektując misję zakłada się taką ilość paliwa, by dolecieć na Marsa właśnie przy tej ilości. Gdyby sonda ruszyła w stronę Marsa w grudniu, to mogłoby się okazać, że odległość między planetami jest już zbyt duża i nie starczy paliwa" - opisał.

Jak mówił PAP kierownik projektu ,,Chomik" dr Jerzy Grygorczuk, w przypadku niepowodzenia jednej misji agencje kosmiczne często wysyłają następną. ,,Jeśli ta misja nie powiodłaby się, to następna na Fobosa mogłaby wystartować najwcześniej dopiero za dwa lata. Właśnie wtedy otwarte zostanie okno startowe na Marsa" - sprecyzował Przybyła.

Podkreślił, że uczeni mieliby bardzo dużo czasu na przygotowanie kolejnego ,,Chomika", chociaż już teraz istnieją dwa egzemplarze, wykonane w technologii kosmicznej, które przeszły bardzo rygorystyczne testy i działają. ,,Są to modele wykonane identycznie jak ten, który poleciał w kosmos. Obydwa poddawano testom, które pomogły sprawdzić, czy urządzenie spełnia marginesy bezpieczeństwa. Gdyby była taka misja i ktoś zgłosiłby się do nas, to mamy dwa urządzenia, których można byłoby użyć" - zaznaczył.

Choć naukowcy z CBK PAN mają już ogromne doświadczenie w budowaniu penetratorów geologicznych, to ,,Chomik" spowodował, że - jak zapewnił Przybyła - mogli zastosować nowe materiały i mieli okazję by nauczyć się czegoś nowego. ,,Teraz opracowujemy +Kreta+, który może zagłębić się w ziemię nawet do pięciu metrów" - dodał.

Podkreślił, że każdy uczony zdaje sobie sprawę z tego, że raz na jakiś czas start się nie powiedzie. ,,Tylko, że najczęściej po prostu rakieta eksploduje na platformie startowej, albo tuż po starcie i to jest ewidentny moment, w którym człowiek zdaje sobie sprawę, że nic z tego nie będzie. W tym przypadku nikt nie powiedział jeszcze, że się nie udało, ale teraz jest moment, że można się do tego psychicznie przygotować" - powiedział Przybyła.

PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

ekr/ agt/ bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Yinghuo-1 chińska sonda marsjańska, której misja była realizowana we współpracy z rosyjską agencją kosmiczną. Sonda miała zostać przetransportowana na orbitę wokółmarsjańską przez rosyjską sondę Fobos-Grunt. Z powodu awarii po starcie, Fobos-Grunt wraz Yinghuo-1 pozostały na niskiej orbicie wokółziemskiej i 15 stycznia 2012 roku spłonęły w atmosferze Ziemi. pełny tekst

Phobos-Grunt sonda przygotowywana przez Rosyjską Federalną Agencję Kosmiczną (Roskosmos). W listopadzie 2011 roku ma zostać wystrzelona w kierunku Phobosa (większego księżyca Marsa) w celu pobrania próbek gruntu i dostarczenie ich na Ziemię. Do zatknięcia sondy w słabym polu grawitacyjnym Phobosa użyje się świdrów. pełny tekst

Program Fobos (ros. ) - program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".