Na mapach: 50°39′N 14°02′E / 50.65, 14.033

Stacja kolejowa Uście nad Łabą-Střekov

Panorama miasta

Łaba oraz Mariańska Skała

Větruše

Uście nad Łabą (czes. Ústí nad Labem, niem. Aussig an der Elbe) - miasto w Czechach, stolica kraju usteckiego, okręgu terytorialnego kraj północnoczeski i powiatu Uście nad Łabą. Według danych z 31 grudnia 2004 powierzchnia miasta wynosiła 9 395 ha, a liczba jego mieszkańców 93 859 osób.

W języku czeskim słowo ústí oznacza ujście rzeki. W tym przypadku odnosi się do ujścia rzeki Bíliny do Łaby, które znajduje się nieopodal centrum miasta.

Położenie i komunikacja

Uście nad Łabą leży u podnóża Rudaw. Od południa i wschodu miasto otaczają České středohoří (wysokość do 836 m n.p.m.). Obecnie przez miasto przebiegają znaczące korytarze komunikacyjne drogowe, kolejowe i rzeczne.

Historia

Najstarsze ślady człowieka u ujścia Bíliny do Łaby datowane są na okres neolitu. Pierwsi Słowianie pojawili się na przełomie VIII i IX wieku. Pierwsze wzmianki o Uściu nad Łabą jako o ośrodku handlu pochodzą z 993 roku. Po raz kolejny miasto jest wymieniane w liście litomierzyckiego biskupa w roku 1056. Miasto otrzymało prawa miejskie z rąk Przemysła Ottokara II Wielkiego w XIII wieku, razem z Litomierzycami i Žatecem - co czyni je jednym z najstarszych miast północnych Czech. W 1423 roku król niemiecki i czeski Zygmunt Luksemburski oddał miasto w zastaw Fryderykowi I Miśnieńskiemu. W 1426 roku miasto zostało oblężone i zdobyte przez Husytów. Przez trzy lata stało w ruinie, po czym odbudowano je w roku 1429. Znacznie ucierpiało podczas wojen: trzydziesto- i siedmioletniej. Kolejne zniszczenia pochodzą z okresu wojen napoleońskich. W lecie 1813 roku w Přestanovie i Varvažovie miały miejsce dwie duże bitwy. Wyniszczone wojnami Uście nad Łabą w roku 1830 liczyło zaledwie 2000 obywateli. Miasto zachowało średniowieczny charakter do połowy XIX wieku. W późniejszym okresie przeszło gwałtowną transformację. Odkrycie złóż węgla brunatnego spowodowało jego wydobycie na dużą skalę. W Uściu nad Łabą zaczął rozwijać się przemysł chemiczny, tekstylny, garbarski, papierniczy i szklarski. W celu usprawnienia transportu średniowieczne bramy miejskie zostały zniszczone. W 1851 roku ukończono budowę linii kolejowej łączącej Pragę z Dreznem. W 1867 roku powstał działający do dziś browar w dzielnicy Krásné Březno, produkujący piwo Zlatopramen. Od 1900 r. (do 1970) miasto posiadało sieć tramwajową, która w latach 30.i 40. była trzecią co do wielkości w Czechosłowacji. Rozwój przemysłu spowodował wzrost ludności - w 1910 Uście nad Łabą z liczbą mieszkańców przekraczającą 40000 było piątym co do wielkości miastem Czech. 9 października 1938 miasto, tak jak cały Kraj Sudecki zajęli Niemcy. W dniach 17 - 19 kwietnia 1945 roku miasto zostało zbombardowane przez amerykańskie samoloty. Nalot zniszczył 572 domy i kosztował życie ponad 500 ludzi. W tym samym roku, 31 lipca miał miejsce samosąd ludności niemieckej - śmierć poniosło około 100 Niemców.