Porównanie (1) ij (dwie litery), (2) ij (ligatura), (3) y z tremą (4) y w kroju pisma Garamond. Patrząc na kursywę, widać z jednej strony, że jest to ligatura liter i oraz j, z drugiej strony staje się zrozumiałe, dlaczego ij na obszarach francuskojęzycznych jest mylone z literą ÿ.

Na szyldzie zamieszczonym powyżej, „IJ“ zajmuje tyle miejsca, co pojedyncze litery. Litera „I“ jest wkomponowana dolną część litery „J“; takie rozwiązanie graficzne nie jest jednak jedyne, na innych szyldach można zobaczyć, że litery „I“ oraz „J“ są rozdzielane.

Stacja kolejowa Rijssen, po lewej starsza forma, po prawej nowoczesna pisownia.

IJ, ij - ligatura liter i oraz j używana w języku niderlandzkim. Ligatura liter „I“ oraz „J“ zajmuje pośrednie stanowisko między samodzielną literą a dwoma odrębnymi znakami znajdującymi się ze względów np. estetycznych blisko siebie. Nederlandse Taalunie, międzynarodowa organizacja czuwająca nad językiem niderlandzkim, nie traktuje wprawdzie „IJ“ jako samodzielnej litery, ale uznaje ją za ligaturę. We Flandrii, a więc w niderlandzkojęzycznej części Belgii, „IJ“ nie jest uznawane za osobną literę. W Niderlandach dość powszechne jest natomiast stanowisko, że „IJ“ jest 27. literą niderlandzkiego alfabetu, wielu wstawia też „IJ“ na miejsce „Y“ (patrz niżej).

Zasady używania i wymowy

Znak ij jest wymawiany jako [eɪ] lub [ɛɪ]. W druku, gdy nie ma odpowiednich czcionek (również często przy korzystaniu z komputera) zapisuje się ją rozdzielając składowe glify "ij" (mała) / "IJ" (wielka litera). Pisana ręcznie podobna jest do "y" z dwiema kropkami (tremą) lub poziomą kreską nad literą (makron). Wyjątkiem jest holenderska książka telefoniczna, w której umieszcza się drukowane "y" z dwiema kropkami.

Jeśli zachodzi konieczność użycia formy wersalikowej, to oba znaki składające się na ligaturę są pisane majuskułami (a więc „IJ“).W szczególności na początku wyrazu nie pisze się więc np. Ijmuiden, lecz IJmuiden.

czytaj dalej: [2], [3]