Łąki Bratiańskie - Polski Serwis Naukowy

Łąki Bratiańskie – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie, znana głównie z istniejącego tu od XVII do XIX wieku klasztoru franciszkanów reformatów i sanktuarium maryjnego. Obecnie osada składa się z terenów poklasztornych, administracyjnie podległych miastu Nowe Miasto Lubawskie, pozostała część osady podlega administracyjnie gminie Nowe Miasto Lubawskie.

Kazimierz Jan z Bnina Opaliński (ur. 1639, zm. 21 lipca 1693 w Turowie – biskup chełmiński, (cysters), kanclerz poznański i opat bledziewski, a od 1679 koadiutor biskupa poznańskiego. Nominowany przez papieża Innocentego XI na biskupa 18 listopada 1681.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Historia

Zdaniem abp Edmunda Piszcza (zajmującego się historią Łąk), we wczesnym średniowieczu istniał tu święty gaj pogańskiej bogini wiosny Majumy. Jeszcze na początku XIII w. poganie na Ziemi Lubawskiej składali w dwóch miejscach swoje ofiary: w Lobnic (dzisiejsze Łąki) oraz w Lipach Lubawskich. Ofiary składano dwa razy w roku: wiosną i w czasie żniwnym.

Michał Działyński herbu Ogończyk (zm.1687). Syn Mikołaja zm.1638 / 1648), brat Jana Dominika i Stanisława. Miecznik ziem pruskich od 1669, kasztelan gdański 1675 - 1677, chełmiński od 1677, wojewoda chełmiński od 1681. Był także starostą kiszewskim oraz dziedzicem Tyczyna. W latach 1608-1618 starosta gniewski.
Gmina Nowe Miasto Lubawskie (dawn. gmina Nowemiasto / Nowe Miasto) – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie toruńskim.

Około 1257 r. wzniósł tu drewniany kościółek Gerhard von Hirzberg. Około 1400 r. w Łąkach powstała kaplica murowana, którą polecił zbudować wójt bratiański Filip von Cleeberg. Po zniszczeniu klasztoru franciszkanów reformatów w Nowym Mieście Lubawskim (istniejącego tam od 1624 r.) Paweł Działyński z żoną funduje najpierw drewniany (1631), a później murowany klasztor (1639), do którego zostali przeniesieni franciszkanie-reformaci z miasta.

Klasztor franciszkanów w Łąkach Bratiańskich – nieistniejący klasztor franciszkanów, który wchodził w skład reformackiej Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP w Prusach i w Wielkim Księstwie Poznańskim, znajdował się na terenie diecezji chełmińskiej, w Łąkach Bratiańskich (obecnie województwo warmińsko-mazurskie).
Gietrzwałd (niem. Dietrichswalde) – duża wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy Gietrzwałd przy drodze krajowej nr 16 Olsztyn - Ostróda, 20 km na południowy zachód od Olsztyna.

Szybko rozwijający się kult tego miejsca sprawił, że nazwano go "pruską Częstochową". W dniu 4 czerwca 1752 aktu koronacji wizerunku Matki Boskiej Łąkowskiej w klasztorze w Łąkach, dokonał biskup Wojciech Stanisław Leski, koronami papieskimi (poświęconymi przez papieża Benedykta XIV).

W 1693 r. pochowano tu biskupa Kazimierza Opalińskiego, a w 1714 r. Tomasza Działyńskiego.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Mimo trudności, w 1785 r. zakonnicy zaczęli budowę nowego, większego kościoła w stylu barokowym. Budowę zakończono w 1790 r. Ustawa z 1810 roku, znosząca klasztory w całej monarchii pruskiej, objęła również Łąki, lecz dzięki interwencji wpływowych wpływowych osób - konwent w Łąkach ocalał.

Około 1856 r. powstało tu studium teologiczne dla kończących nowicjat zakonników w Wejherowie. 27 września 1875 r. po kasacie reformatów zamknięto klasztor w Łąkach. W klasztorze znajdowało się wówczas 22 zakonników. Wszystkie zabudowania klasztorne przeszły na własność państwa. 5 sierpnia 1877 r. podczas objawień w Gietrzwałdzie dzieci zapytały o klasztor w Łąkach Bratiańskich, czy będzie otwarty i otrzymały odpowiedź: "Jeśli gorliwie będziecie się modlić, będzie znowu otwarty".

Adam Działyński herbu Ogończyk - (ur.1614, zm. w bitwie pod Cudnowem - 1 listopada lub 15 października 1660 r.), starosta bratiański, rotmistrz usarski.
Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

5 i 6 maja 1882 dwukrotnie spłonął kościół w Łąkach, zaś cudowny obraz i część wyposażenia przeniesiono do kościoła nowomiejskiego. W lipcu 1925 r. powstało Towarzystwo Zwolenników Odbudowy Klasztoru w Łąkach. Komitet działał aż do wybuchu II wojny światowej, lecz nie udało się doprowadzić do odbudowy klasztoru.

Powiat nowomiejski – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), istniał w latach 1948 – 1975 (jako następca powiatu lubawskiego, a ponownie utworzony w roku 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nowe Miasto Lubawskie.
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim - kościół gotycki pochodzący z XIII-XV wieku. Wśród wyposażenia tryptyk późnogotycki 1 połowa XVI wieku i ołtarz główny wykonany około 1630. Nagrobek gotycki Kunona von Liebensteina (zmarłego 1391) i renesansowy nagrobek Mikołaja Działyńskiego (zmarłego 1604), wojewody chełmińskiego. Wielką rzadkością jest chorągiew żałobna Pawła Jana Działyńskiego (zmarłego 1643), wojewody chełmińskiego, ślad po rozpowszechnionym ongiś obyczaju staropolskim (obecnie w renowacji). Od 1971 kościół posiada status bazyliki mniejszej. Leży na Polskim Szlaku Drogi św. Jakuba

W 1944 r. z inicjatywy ks. Jana Manthey'a reaktywowano odpust maryjny. 31 grudnia 1999 r. powstało Bractwo Łąkowskie, które za swój cel przyjęło odtworzenie sakralnego charakteru tego miejsca. Dzięki Bractwu udało się uporządkować teren poklasztorny, a w 2002 r. uroczyście obchodzić 250 rocznicę koronacji figury Matki Boskiej Łąkowskiej.

Gniew (kasz. Gniéw, niem. Mewe) – miasto w woj. pomorskim, nad ujściem Wierzycy do Wisły, w powiecie tczewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gniew. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego.
Nowe Miasto Lubawskie (niem. Neumark in Westpreussen) to gmina miejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim. Położone jest między Garbem Lubawskim a Pojezierzem Iławskim, nad rzeką Drwęcą. Według danych GUS z 2008, miasto miało 11 077 mieszkańców.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Obecnie ruiny klasztoru znajdują się w gestii administracyjnej władz Nowego Miasto Lubawskiego jako tzw. Łąki Miejskie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)