Łaszowate - Polski Serwis Naukowy

Łaszowate, łasze (Viverridae) – rodzina ssaków z rzędu drapieżnych, występująca głównie w leśnych ekosystemach południowej i południowo-wschodniej Azji, w Afryce i w południowo-zachodniej Europie, głównie poprzez lasy tropikalne, aż do RPA. Genetta servalina zamieszkuje wyspę Zanzibar. Spokrewnione z łaszowatymi gatunki z rodziny Eupleridae występują na Madagaskarze, a Nandiniidae w Afryce. Łaszowate są blisko spokrewnione z hienowatymi, mangustowatymi i kotowatymi.

Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

Eupleridae – rodzina ssaków drapieżnych wyłoniona z łaszowatych (Viverridae). Zaliczane do niej obecnie galidie (Galidiinae) były wcześniej klasyfikowane w rodzinie mangustowatych (Herpestidae). Rodzina obejmuje endemiczne gatunki Madagaskaru. Przeprowadzone badania molekularne, m.in. cytochromu b, sugerowały, że wszystkie współcześnie żyjące gatunki zaliczone do tej rodziny pochodzą od wspólnego przodka (takson monofiletyczny). Dokładniejsze badania nie potwierdziły jednak pozycji Cryptoprocta i Galidia, co może oznaczać dalsze zmiany w systematyce rodziny.

Łaszowate charakteryzują się wydłużonym ciałem z relatywnie krótkimi kończynami. Cechą wyróżniającą od innych Carnivora jest proporcja pomiędzy kośćmi puszki bębenkowej - tympanicum jest wyraźnie mniejsza od entotympanicum. Osiągają długość od 33 cm do 1 m przy wadze od 650 g do 25 kg. Prowadzą głównie nocny tryb życia. Ich pożywienie stanowią drobne zwierzęta, niekiedy jaja i rośliny.

Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, obecnością owłosienia (włosy lub futro) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

W Polsce zwierzęta z tej rodziny nie występują w stanie dzikim.

Systematyka

Klasyfikacja Viverridae zmieniała się wielokrotnie. Gatunki, rodzaje i podrodziny zaliczane do Viverridae były klasyfikowane i dyskutowane przez różnych autorów bez ogólnej akceptacji. Rodzina jest uważana za jedną z najbardziej problematycznych rodzin wśród ssaków drapieżnych (Carnivora). Na podstawie badań genetycznych przyjmuje się obecnie podział na podrodziny:

Łaskuny (Paradoxurinae) – podrodzina niewielkich ssaków drapieżnych w rodzinie łaszowatych. Występują w Azji południowej i południowo-wschodniej. Prowadzą nocny tryb życia.

Nandiniidae – monotypowa rodzina ssaków drapieżnych wyłoniona z łaszowatych, gdzie była klasyfikowana jako podrodzina Nandiniinae. Obejmuje jeden rodzaj Nandinia Gray, 1843 z jednym gatunkiem występującym w Afryce:

Paradoxurinae – łaskuny

Hemigalinae – kunołazy

Prionodontinae – linzangi

Viverrinae – wiwerowate

Pozycja Prionodontinae nie jest pewna. Badania wskazują na bliskie pokrewieństwo linzangów i kotowatych, co skłania autorów do utworzenia rodziny Prionodontidae.

Przypisy

Viverridae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Zobacz ilustrację na stronie Animal Diversity Web

Bibliografia

Kowalski Kazimierz: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
Myers, P.: Viverridae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 26 grudnia 2007].
Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Viverridae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 stycznia 2009]