Rozkaz Korniłowa z 29.08.1917

Ławr Gieorgijewicz Korniłow, ros. Лавр Гео́ргиевич Корни́лов (ur. 30 sierpnia 1870 w Ust-Kamienogorsku, zm. 13 kwietnia 1918 pod Jekaterynodarem) – rosyjski generał, głównodowodzący wojskami armii rosyjskiej w roku 1917, twórca i pierwszy dowódca Armii Ochotniczej – pierwszej formacji Białej Armii.

Życiorys

Pochodził z rodziny kozackiego chłopa. Absolwent Syberyjskiego Korpusu Kadetów w Omsku. Po wybuchu I wojny światowej dowódca dywizji, w maju 1915 , w czasie ofensywy wojsk Państw Centralnych w Karpatach dostał się do niewoli austro-węgierskiej, z której w lipcu 1916 zbiegł i przez front przedostał się do kraju. W czasie rewolucji lutowej, na żądanie Michaiła Rodzianki, mianowany przez Mikołaja II (na krótko przed abdykacją cara) dowódcą piotrogrodzkiego okręgu wojskowego i garnizonu Piotrogrodu. W końcu kwietnia 1917, na krótko przed dymisją pierwszego rządu Gieorgija Lwowa usunięty z obu stanowisk i mianowany dowódcą 8 Armii na Froncie Południowo-Zachodnim. W czasie ostatniej ofensywy rosyjskiej przeciw państwom centralnym latem 1917 roku jako dowódca 8 armii na froncie galicyjskim, wyróżnił się dowodzeniem , choć ofensywa rozpoczęta 1 lipca pod Tarnopolem skończyła się ostatecznie klęską wojsk rosyjskich.

19 lipca 1917 został mianowany przez Kiereńskiego, ministra wojny Rządu Tymczasowego, głównodowodzącym armii rosyjskiej, w miejsce gen. Aleksieja Brusiłowa. Po nominacji zażądał wprowadzenia zniesionej po rewolucji lutowej kary śmierci za dezercję z pola bitwy (co stawało się plagą demoralizującą armię rosyjską na froncie), również na zapleczu frontu. Premier i minister wojny odmówił, choć uprzednio 12 lipca przywrócił zniesioną w marcu 1917 karę śmierci na samej linii frontu, co według Korniłowa było niewystarczające dla przywrócenia dyscypliny wojskowej. Niedługo po odmowie do Kiereńskiego doszedł sfałszowany telegram o próbie zamachu stanu Korniłowa. Premier odebrał mu stanowisko głównodowodzącego. Korniłow przekonany, że Kiereński jest zakładnikiem bolszewików w Piotrogrodzie, wyruszył z korpusem kozackim na stolicę. Gdy okazało się, że Kiereński zgodził się na uzbrojenie bolszewickiej Czerwonej Gwardii i wysłał wojska z Piotrogrodu przeciw korpusowi kozackiemu, jego dowódca (gen. Aleksander Krymow) wstrzymał bez walki marsz, a następnie popełnił samobójstwo. Kiereński odebrał Korniłowowi dowództwo i aresztował go w twierdzy w Bychowie. Dwuznaczne postępowanie Kiereńskiego i jego odwołanie się do bolszewików przeciwko armii spowodowało lawinową utratę poparcia dla Rządu Tymczasowego i w konsekwencji utorowało drogę do przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików, w niecałe dwa miesiące od tzw. puczu Korniłowa.

Po przewrocie bolszewickim i zamordowaniu w kwaterze Naczelnego Dowództwa w dniu 3 grudnia 1917 ostatniego dowódcy armii rosyjskiej, gen. Nikołaja Duchonina przez przybyłe komando bolszewickie na czele z Nikołajem Krylenką, Korniłow zbiegł z twierdzy w Bychowie i udał się na terytorium Obwodu Wojska Dońskiego, gdzie rozpoczął organizację wojskowych oddziałów antybolszewickich, znanych później jako Armia Ochotnicza. Zginął w bitwie o Jekaterynodar z wojskami Armii Czerwonej. Po jego śmierci dowództwo nad Armią Ochotniczą objął generał Anton Denikin.