Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Ruszyła II edycja konkursu "Zdrowa Gmina"
Do 28 lutego gminy z sześciu województw - mazowieckiego, łódzkiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego i opolskiego - mogą zgłaszać swój udział w II edycji konkursu "Zdrowa Gmina", dotyczącego profilaktyki przeciwnowotwo...
 
Historyk: Polska była zaangażowana w przygotowanie III Powstania Śląskiego
Polskie społeczeństwo, a przede wszystkim struktury wojskowe Państwa Polskiego, były zdecydowanie zaangażowane w przygotowanie i przeprowadzenie III Powstania Śląskiego - mówi PAP dyrektor Centralnego Archiwum Wojskowego dr Andrzej Żak. Powstanie wybuchło w nocy z 2 na 3 ma...
 
Ekoinnowacje to wciąż dziewiczy obszar dla polskiego biznesu
Polska w europejskim rankingu ekoinnowacyjności znajduje się na czwartym miejscu od końca. Oznacza to, że polskie firmy, ale również instytucje badawcze mają wielki potencjał dla zdroworozsądkowych i materiałooszczędnych strategii biznesowych - uważa Michał Mi...
 
Śląskie Centrum Chorób Serca apeluje do Polaków o zdrowy styl życia
W niedzielę po raz ósmy będzie obchodzony w Polsce Światowy Dzień Serca. Z tej okazji Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu zaapelowało w piątek do Polaków o zdrowy i aktywny styl życia oraz o udział w badaniach profilaktycznych. Tegoroczny Światowy Dzień Ser...
 
CERN: wykryto ciekawe zjawisko; pomogła polska instalacja pomiarowa
Nietypowa cząstka elementarna - mion - została zarejestrowana przez aparaturę pomiarową działającą przy akceleratorze LHC w ośrodku badawczym CERN pod Genewą. Współtwórcami aparatury są warszawscy fizycy. Jak poinformował PAP rzecznik Instytutu Problemów Jądrowyc...

Reklama:


Łaziska Górne

To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Styl międzynarodowy – prąd architektury modernistycznej, z którym często jest ona utożsamiana, rozwijający się od około 1922 w Europie, a później na całym świecie.

Łaziska Dolne (niem. Nieder Lazisk, sporadycznie Niederlazisk) - dzielnica miasta Łaziska Górne, dawniej wieś gminna. Położone są w północno-wschodniej części Łazisk Górnych.
Łaziska Górne, cmentarz parafialny
Centrum miasta (dzielnica Łaziska Górne)
Rondo w centrum. Po lewej Miejski Ośrodek Kultury
Rondo w centrum. Po lewej Miejski Ośrodek Kultury
 
Wieża ciśnień w Łaziskach Dolnych
Pomniki w Łaziskach Górnych
Pomnik poświęcony "bohaterom walk o wyzwolenie społeczne i narodowe", odsłonięty w 1965
Pomnik poświęcony "bohaterom walk o wyzwolenie społeczne i narodowe", odsłonięty w 1965
 

Łaziska Górne (śl. Gůrne Łaźiska, niem. Ober Lazisk, łac. Lazyska Superiori, czes. hist. Horní Lazyska) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, w południowej części Wyżyny Katowickiej oraz na południowym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Tor - dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.
Alfabet śląski Steuera, ortografia Steuera (śl.: Steuerowy szrajbůnek) – zmodyfikowany alfabet łaciński stworzony w okresie międzywojennym przez doktora Feliksa Steuera, służący początkowo do zapisu dialektu sułkowskiego, obecnie w swej zmodyfikowanej wersji stanowi propozycję ortografii skodyfikowanego języka śląskiego. Alfabet ten składa się z 30 znaków:

Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto miało 21 983 mieszkańców.

W latach 1945-50 siedziba gminy Łaziska Górne. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Sąsiaduje z miastami: Mikołów i Orzesze oraz gminą Wyry.

Łaziska leżą 18 kilometrów na południe od stolicy województwa - Katowic, w powiecie mikołowskim. Na terenie dzisiejszego miasta dawniej istniały trzy odrębne wsie - Łaziska Górne, Łaziska Średnie i Łaziska Dolne. W XVIII wieku odkryto bogate złoża węgla, w XIX wieku szybki rozwój górnictwa i hutnictwa; pierwsze linie kolejowe. Na początku XX wieku pierwsza elektryfikacja i wodociągi. Od 1922 roku w granicach Polski.

Wyżyna Katowicka (341.13) - wyżyna zajmująca centralną część Wyżyny Śląskiej. Od północy i północnego wschodu graniczy z Garbem Tarnogórskim, od południowego wschodu z Pagórami Jaworznickimi, od południowego zachodu z Płaskowyżem Rybnickim i od zachodu z Kotliną Raciborską.
Województwo śląskie – jedno z 16 województw, jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski, obejmująca wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska, polską część Śląska Cieszyńskiego i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie i Zagłębie Krakowskie.

Toponimia

Nazwa Łaziska nawiązuje do przeszłości tych terenów. W Polsce istnieje wiele miejscowości, które noszą nazwę Łazisk. Wywodzi się ona ze starych łazów, łysin, czyli terenów, na których wypalano lasy pod uprawę.

Takimi łazami była okolica Mikołowa, gdzie ludzie osiedlili się na stałe. Tak powstała wieś Łaziska.. Pierwsza wzmianka o "villa Lasiszka" pochodzi z 1287 roku, kiedy to właścicielem tych ziem był rycerz Borko (Bolko) z Łazisk.

Historia

Pierwsza osada na tych terenach to obecna stara niemiecka dzielnica Łaziska Średnie, dopiero później powstały niemieckie Dolne, a najpóźniej na okolicznych wzgórzach zasiedlono obszar, który nazwano Łaziskami Górnymi. O Łaziskach Dolnych wiadomo, że jako "Nowe Pole" były przekazane w formie darowizny dla kościoła św. Wojciecha w Mikołowie przez "Księcia Opolskiego i Pana na Raciborzu".

Wieża ciśnień (wieża wodna) – budynek w formie wieży, na którego szczycie znajduje się zbiornik wody, służący do zapewnienia stabilnego ciśnienia w wodociągu. Pokrywa chwilowy wzrost zapotrzebowania. Zbiornik musi być umieszczony powyżej odbiorców, ponieważ działa poprzez zasadę naczyń połączonych. Umieszczony jest zwykle na szczycie wieży, góry, a czasem nawet wieży na wzniesieniu. Na stacjach kolejowych była używana do zasilania parowozów.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1517 roku Kazimierz II cieszyński sprzedał ziemię pszczyńską - w tym Łaziska Dolne i Górne - węgierskiemu szlachcicowi Aleksemu z rodu Turzonów. Z tych terytoriów, które od 1327 roku było lennem królów czeskich, utworzono tzw. państwo stanowe.

Łaziska Dolne i Górne były od początku własnością panów na Pszczynie - najpierw Piastów, a następnie innych rodów. Natomiast Łaziska Średnie były własnością rodzin szlacheckich do 1814 r., aby następnie przejść w ręce właścicieli stanowego państwa pszczyńskiego.

W 2. połowie XIX wieku do wsi dotarła industrializacja - oprócz kilku działających tutaj kopalń (pierwszą otwarto w 1839 r., ale złoża węgla odkryto w 1779 r.) otwarto hutę oraz połączenia kolejowe (na liniach Mikołów-Orzesze oraz Tychy-Orzesze).

Mokre (niem. Mokrau) – sołectwo w obszarze miejskim Mikołowa. W latach 1973-1975 miejscowość była siedzibą gminy Mokre. W miejscowości znajduje się tablica upamiętniająca Bohaterskich Obrońców Ojczyzny w 1939 roku.
Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między ludnością polską i niemiecką, a przede wszystkim między polskimi lub niemieckimi Ślązakami. Odbyły się one w okresie formowania się państwa polskiego po zakończeniu I wojny światowej.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wymieniał w 1884 r. 7 działających kopalni: Augustenfreude, Brade w Łaziskach Górnych, Martha-Valesca (Waleska), Herzogin-Auguste, Gottmituns, Trautscholtsegen i Bonaparte w Łaziskach Średnich oraz 1 nieczynną od 1845 r. - Heinrichsglück (Szczęście Henryka) w Łaziskach Dolnych. W Łaziskach Górnych istniało wówczas 119 budynków, w tym 104 domy i szkoła. W 1910 r. w gminie wiejskiej Łaziska Górne mieszkało 2268 osób, w obszarze dworskim (Gutsbezirk Ober Lazisk) 920 osób, w gminie Łaziska Średnie 1406 mieszkańców, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk Mittel Lazisk) 373, natomiast w gminie Łaziska Dolne 1227 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk Nieder Lazisk) 6.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Mikołów (niem. Nikolai / Nicolai, czes. i słow.: Mikulov) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w południowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Jest siedzibą powiatu mikołowskiego. Graniczy bezpośrednio ze stolicą województwa - Katowicami oraz Łaziskami Górnymi, Ornontowicami, Orzeszem, Paniówkami, Rudą Śląską, Tychami, Wyrami. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

W 1908 w Łaziskach Górnych powstała osobna parafia. Na początku XX wieku Łaziska zostały częściowo zelektryfikowane, w 1917 r. zaczęła pracę Elektrownia Łaziska (wówczas "Elektro"), wybudowana wraz z fabryką karbidu, a należąca do księcia pszczyńskiego i zaczęły pracę pierwsze wodociągi.

Kiedy zakończyła się I wojna światowa mieszkańcy Łazisk brali udział w powstaniach śląskich. Podczas plebiscytu w marcu 1921 r. większość łaziszczan opowiedziała się za przyłączeniem do Polski - w Górnych 1165 do 212, w Średnich 580 do 166, a w Dolnych 659 do 59; w obszarach dworskich wyniki plebiscytu również były korzystne dla Polski - 433 do 87 (Łaziska Górne) i 269 do 171 (Łaziska Średnie). Jednak według pierwotnych planów podziału Górnego Śląska teren Łazisk Górnych miał zostać w Niemczech (tzw. Linia Percival - de Marinis); byłby to niewielki "cypel" terytorium poniżej granicy, którą projektowano na północ od miejscowości) z powodów ekonomicznych (kopalnie, huta i elektrownia). Ostatecznie, po III powstaniu śląskim, Rada Ambasadorów zatwierdziła inny plan podziału obszaru plebiscytowego i Łaziska Górne zostały przyłączone do Polski. Nadal pozostały ważnym ośrodkiem górniczym - mapa z okresu międzywojennego pokazuje na terenie dzisiejszego miasta pięć kopalń (część już nieczynnych) - Brada, Princen, Kamieraca (?), Waleska i Szczęście Henryka. Na niemieckiej mapie z 1943 na terenie dzisiejszych Łazisk Górnych zaznaczono te same kopalnie, tylko pod niemieckimi nazwami: Brade-grube, Prinzen-grube, Trautscholtsegen, Valeska i Heinrichsglück.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polskapaństwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Parafia Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Łaziskach Średnich należy do archidiecezja katowickiej i dekanatu Łaziska. Powstała 1 września 1932 roku.

W 1927 r. zakończono budowę jednego z najbardziej charakterystycznych obiektów w ówczesnej gminie - ratusza (choć Łaziska nie posiadały jeszcze praw miejskich).

II wojna światowa

Podczas II wojny światowej Łaziska już 1 września zostały zajęte przez jednostki Wehrmachtu i Freikorpsu (granica z III Rzeszą biegła zaledwie kilkanaście kilometrów od wsi, a wśród atakujących mogli znajdować się też niemieccy mieszkańcy Łazisk), wkraczające od strony Orzesza. Nie obyło się bez rozlewu krwi. Zakładów "Elektro" bronili m.in. studenci odbywający tam praktyki (wszyscy zostali zabici w walce), kilku żołnierzy Wojska Polskiego zginęło przy zakładach chemicznych, kilku również w Łaziskach Średnich. W dzielnicy Brada spłonęło ponad 20 domów; ogień strawił także kościół w Łaziskach Górnych, na którego wieży polskie wojsko umieściło punkt obserwacyjny (według innych źródeł punkt ten mieścił się na wieży wodociągowej). Polscy żołnierze bronili się też w schronach - umocnieniach Obszaru Warownego Śląsk w Łaziskach Dolnych i Średnich, ale szybko się z nich wycofali wobec przeważających sił wroga. Niemieckie samoloty zrzuciły także kilka bomb, zabijając m.in. jednego z robotników pracujących przy budowie nawierzchni dzisiejszej ulicy Mikołowskiej.

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym. W Polsce górnictwo jest najlepiej rozwinięte na Śląsku.
Elektryfikacja - proces, mający na celu rozprzestrzenić sieć elektroenergetyczną. Elektryfikuje się miejscowości lub fabryki, doprowadzając linie elektryczne ze stacji transformatorowych. Elektryfikacją nazywa się również zakładanie sieci trakcyjnej nad torami kolejowymi lub stawianie słupów podtrzymujących linię energetyczną i odprowadzanie przewodów elektrycznych ze słupów do domów.

2 września Niemcy aresztowali wójta Łazisk Dolnych - dalsze jego losy są nieznane. Tego i w ciągu następnych dni oddziały Wehrmachtu i Freikorpsu rozstrzelali w Łaziskach kilkadziesiąt osób - w Górnych 20, w Średnich 17, a w Dolnych 11. Część z nich była dawnymi powstańcami śląskimi, innych aresztowano pod zarzutem posiadania broni i otwierania ognia do niemieckiego wojska. Niektórych byłych powstańców wydali ich sąsiedzi.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.
Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi na półlegendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Syn Piasta, Siemowit, (IX wiek) został księciem Polan. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I (zm. 992), prawnuk Siemowita.

Podczas wojny mieszkańcy walczyli i ginęli na frontach w mundurach armii zarówno niemieckiej, jak i alianckich. Władze niemieckie planowały zmienić niemiecką nazwę Łazisk Górnych z Ober Lazisk (kojarzyła się zbyt słowiańsko) na Prinzengrube, ale ostatecznie do tego nie doszło, choć na niemieckich mapach z okresu wojny zamiast nazwy Kopanina pojawia się Prinzenkolonie.

Etnolekt (język, dialekt) śląski – zespół gwar śląskich, być może łączących się w kilka dialektów, którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląska oraz reliktowo część ludności Dolnego Śląska. Na kształtowanie się słownictwa etnolektu miały wpływ zapożyczenia z języków: polskiego, czeskiego (a raczej morawskiego, funkcjonującego dawniej jako odrębny język), niemieckiego (częściej z germańskiego dialektu śląskiego, niż standardowego niemieckiego) oraz częściowo słowackiego. W mowie tej przeważa źródłosłów słowiański. Znaczna część wyrażeń bliższa jest raczej językowi staropolskiemu niż współczesnej polszczyźnie.
I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W styczniu 1945 r. miejscowość została zdobyta przez Armię Czerwoną - pozostałością po działaniach wojennych są 4 zbiorowe mogiły niemieckich żołnierzy, w których pochowano kilkudziesięciu zabitych.

Polska Rzeczpospolita Ludowa i III Rzeczpospolita

Rządy nowej władzy ludowej, oprócz nowego totalitaryzmu, przyniósły prawa miejskie (1951 r.), status osiedla dla Łazisk Średnich (do których w 1945 r. wcielono Łaziska Dolne), a ostatecznie połączenie wszystkich łaziskich dzielnic w jeden organizm miejski (1973 r.). W okresie Polski Ludowej przyłączono też do miejscowości fragmenty gromady Mokre (w latach 50. stację kolejową wraz z osiedlem Ameryka, w latach 70. - kolejne niewielkie osiedle). Niestety, Łaziska, jako teren wysoce uprzemysłowiony, były przez kilkadziesiąt lat narażone na zagrożenia ekologiczne, płynące z miejscowych zakładów. Dopiero po 1989 r. powietrze zostało oczyszczone z zanieczyszczeń.

Kopanina (dawniej Łaziskie Kopaniny, niem. Lazisker Kopaninen) - dzielnica Łaziska Górnych położona w południowej części miasta, poniżej kościoła parafialnego MB. Różańcowej. Jest to granica umowna, gdyż część mieszkańców zalicza do Kopaniny osiedle Kąty, natomiast niektórzy uważają je za osobną "dzielnicę". Nazwa pochodzi od słowa "kopać", "kopanie" - jest pamiątką po górniczej przeszłości.
Park – teren rekreacyjny, przeważnie z dużą ilością flory, w tym często zadrzewiony. W miastach ma charakter dużego, swobodnie ukształtowanego ogrodu z alejami spacerowymi.

Okres PRL-u to także największe sukcesy najstarszego łaziskiego chóru - Echo (założony w 1913 r.). Reaktywowany po II wojnie światowej, wybudował własnym wysiłkiem budynek przeznaczony na występy i próby. W latach 40. i 50. był w ścisłej czołówce polskich chórów amatorskich - kilkukrotnie występował na przeglądach piosenki w Warszawie, a występy chóru transmitowało Polskie Radio. Chór istnieje do dnia dzisiejszego i jest jednym z najstarszych na Śląsku.

Obszar Warowny Śląsk - polska umocniona pozycja obronna przecinająca obszar Górnego Śląska, stanowiąca niegdyś potężne pasmo warowne, broniące podstawowego rejonu przemysłowego II RP przed agresją III Rzeszy. Rozciąga się na odcinku kilkudziesięciu kilometrów, od miejscowości Przeczyce na północy po miejscowość Wyry na południu. Była to linia umocnień stałych i polowych dodatkowo uzupełniona szeregiem obiektów towarzyszących lub zabezpieczających (w sumie ok. 180 budowli). Dziś stanowi wyjątkowy w skali kraju zabytek polskiej myśli fortyfikacyjnej z okresu międzywojennego.
Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Z kolei w 1948 r. otwarto pierwszą w miejscowości bibliotekę publiczną - mieściła się w ratuszu. Później przeniesiono ją do pomieszczeń w nowo wybudowanym okazałym Miejskim Domu Kultury (do tej pory jest największym w powiecie mikołowskim), a na początku lat 90. XX wieku do dawnego budynku mieszkalnego - tzw. Schlafhausu.

Droga krajowa nr 81 (zwyczajowo nazywana wiślanką) – droga krajowa o długości ok. 60 km, prowadząca z Katowic (od autostrady A4) do skrzyżowania z drogą ekspresową S1) w Harbutowicach koło Skoczowa. Trasa w prawie całości dwujezdniowa czteropasmowa (po dwa pasy ruchu w każdą stronę, prócz fragmentu w Brynowie). W granicach Żor (ok. 6 km) nawierzchnia betonowa. Jej kontynuacją w kierunku Ustronia i Wisły jest droga wojewódzka nr 941. Jest najkrótszym połączeniem GOP z Beskidem Śląskim. Cała trasa znajduje się w województwie śląskim.
Instalacja wodna lub instalacja wodociągowa (wodociąg) - układ połączonych przewodów, armatury i urządzeń, służący do zaopatrywania budynku w zimną i ciepłą wodę, spełniający wymagania jakościowe (określone w przepisach) warunków, jakim powinna odpowiadać woda do spożycia przez ludzi.

Obiekty zabytkowe

Na terenie miasta znajduje się 8 obiektów wpisanych na listę zabytków (wszystkie, poza jednym, zostały na nią wpisane w 2005 r.):

  • pozostałości parku przy ulicy Stefana Wyszyńskiego (wpisane na listę w 1981 r.),
  • budynek kościoła parafialnego w Łaziskach Górnych, wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w style eklektycznym, z elementami neogotyckimi i neoromańskimi,
  • plebania w Łaziskach Górnych, z lat 1902-1903, wybudowana według projektu Gregerackiego z Żor w stylu górnośląskiego domu robotniczego,
  • ratusz z 1927 r., wybudowany w stylu funkcjonalistycznym,
  • budynek szkoły podstawowej nr 1 z 1915 r., wybudowanej w stylu modernistycznym,
  • Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna z 1913, bez wyraźnych znak stylowych, dawny tzw. Schlafhaus,
  • kościół parafialny w Łaziskach Średnich z lat 1937-1940 w stylu modernistycznym, według projektu architekta Gambca,
  • budynek gimnazjum nr 3 w Łaziskach Średnich z lat 1928-1930, wybudowanego w stylu funkcjonalistycznym według projektu inżyniera Krzyżanowskiego.
  • Najstarszym obiektem jest krzyż dziękczynny z 1738 r., ustawiony przez mistrza szklarskiego Szymona Mendeckiego z książęcej huty szkła w podzięce za jej ocalenie podczas wielkiego huraganu, który przeszedł w tym roku nad Łaziskami. Został odnowiony w 1834 r. po uszkodzeniach dokonanych przez poszukiwaczy skarbów. Krzyż stoi w dzielnicy Brada, na terenie prywatnym.

    Węgiel kamiennyskała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.
    System żarowy, system ogniowy, gospodarka żarowa, gospodarka łazowa, trzebież żarowa - jeden z pierwszych, rolniczych systemów użytkowania roli, wywodzący się z kopieniactwa i stosowany na terenach zalesionych. Polegał na tym, że las wypalano i w jego miejscu uprawiano przy pomocy prymitywnych narzędzi, np. kopaczki, zboża nawet przez kilkanaście lat stosując jednopolówkę, aż do wyczerpania gleby.

    Inne wiekowe budynki to m.in.:

  • w Łaziskach Górnych - osiedle robotnicze przy ulicy Świerczewskiego, domy mieszkalne przy ulicy Dworcowej z początku XX wieku,
  • w Łaziskach Średnich - osiedle robotnicze przy ulicy Sikorskiego, Zakładowy Dom Kultury przy kopalni "Bolesław Śmiały" z początku XX wieku,
  • w Łaziskach Dolnych - wieża wodna z okresu międzywojennego, kapliczka na tzw. Wierzysku z początku XIX wieku, siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej (dawna szkoła) z końca XIX wieku.
  • Gmina Łaziska Górne – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1950 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była wieś Łaziska Górne (od 1951 miasto).
    Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.


    czytaj dalej: [2], [3]




    Czy wiesz że...? beta

    Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) jest największym okręgiem przemysłowym Polski. Obejmuje jednostki przemysłowe w środkowo-wschodniej części województwa śląskiego.
    Orzesze (śl. Orzesze, Uorzesze, niem. Orzesche) – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
    Freikorps Ebbinghaus, zwany także batalionem Ebbinghaus lub Sonderformation Ebbinghaus – niemiecka jednostka dywersyjna biorąca udział w walkach na Górnym Śląsku w pierwszych dniach Wojny Obronnej Polski 1939. Protoplasta niemieckich jednostek specjalnych. Jednostka wzorowała się na freikorpsach – pruskich jednostkach samoobrony z czasów wojen napoleońskich. Jej nazwa pochodzi od nazwiska dowódcy hauptmanna (kpt.) Ernsta Ebbinghausa.
    Województwo w latach 1950-1998. Początkowo funkcjonowało jako województwo śląskie, następnie nieoficjalnie nazywane było województwem śląsko-dąbrowskim, a od 1950 r. województwem katowickim. W latach 1953-1956 przemianowane przez władze komunistyczne na województwo stalinogrodzkie. W wyniku reformy administracyjnej w 1975 r. znacznie zmniejszono jego terytorium. Od 1999 roku stanowi - z wyłączeniem rejonu Olkusza i Chrzanowa - trzon województwa śląskiego.
    Prawa miejskie - zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 18801902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.