Łoździeje - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 54°14′N 23°31′E / 54.233, 23.517

Łoździeje (lit. Lazdijai) – miasto na Litwie, na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, nad Kirsną, w okręgu olickim, siedziba gminy rejonowej Łoździeje.

Nazwa miasta wywodzi się od rzeki Lazda (dzisiejszej Raišupis).

Historia

Tereny te do 2 połowy XIII wieku należały do Jaćwięgów, następnie, po zagładzie plemienia dokonanej przez Krzyżaków obszary te pokryły się puszczą. W XV wieku nastąpił ponowny napływ ludności. W 1560 roku król Zygmunt II August założył miasto. W 1597 roku Zygmunt III Waza nadał miastu prawo magdeburskie, oraz herb przestawiający złotego łosia na czerwonym polu z trzema skrzyżowanymi kluczami. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku miasto znalazło się w zaborze pruskim, w 1807 w Księstwie Warszawskim, a w 1815 w Królestwie Polskim.

Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

W latach 1857, 1879, 1922 i 1923 roku miasto było niszczone przez pożary. Podczas II wojny światowej zostało zburzone.

Za Królestwa Polskiego istniała wiejska gmina Łoździeje.

W okresie międzywojennym Łoździeje były centrum oświatowym regionu Dzukia. W latach 1928 - 1931 w mieście pracowała jako nauczycielka poetka litewska Salomėja Nėris.

Zabytki

Kościół katolicki pw. św. Anny. Obecny kościół został zbudowany w latach 1894 - 1895 według projektu architekta Feliks Lipski. Kościół został konsekrowany w 1898 roku przez biskupa sejeneńskiego Antanasa Baranauskasa (Antoniego Baranowskiego). Kościół zbudowano w stylu romantycznym, łączącym w sobie cechy klasycystyczne i barokowe. We wnętrzu kościoła znajduje się zdobiona ambona. Ołtarze pochodzą z pracowni warszawskich.

Pomnik poświęcony poległym za niepodległość Litwy w latach 1918 - 1920, przy placu Nepriklausomybės (Niepodległości).

Komunikacja

Łoździeje nie posiadają stacji kolejowej ( najbliższa znajduje się w miejscowości Szostaków) natomiast funkcjonuje tu komunikacja autobusowa obsługiwana przez takie firmy jak Lazdiju AP, Vilkaviskio AP, Kautra i TOKS. Miasto posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Wilnem, Kownem, Olitą, Mariampolem, Wiejsiejami, Druskienikami, Kalwarią, Simnem i Wyłkowyszkami.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

Jaćwingowie lub Jaćwięgowie – wymarły w XVI wieku lud bałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami (czasem uważany za jedno z plemion pruskich), zamieszkujący Jaćwież (Sudowię). Posługiwali się językiem jaćwińskim (jaćwieskim) lub dialektem języka pruskiego.

Przypisy

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami Polski: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. 11: Europa, część I. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2009, s. 120. ISBN 978-83-254-0463-5.

Bibliografia

Litwa. Piękna nieznajoma. Wilno: Margi raštai, 2005. ISBN 9986-09-291-4.

Linki zewnętrzne

Łoździeje w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r. (1884)