Łoźna - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 55°01′N 30°48′E / 55.017, 30.8

Łoźna (biał. Лё́зна, Lozna) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu łoźnieńskiego, 40 km na wschód od Witebska, przy granicy z Rosją, 6,8 tys. mieszkańców (2010).

W 1887 w Łoźnie urodził się Marc Chagall.

Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhorawicz Łukaszenka (biał. Алякса́ндр (Алякса́ндар[1]) Рыго́равіч Лукашэ́нка, Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhoravič Łukašenka[2], [alʲaˈksandr rɨˈɣoravʲɪtʃ ɫukaˈʂɛnka]; ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko, [alʲɪˈksandr ɡrʲiˈɡorjɪvʲɪtɕ ɫukaˈʂɛnkə]; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku[3]. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997.

Wojewodowie smoleńscy zarządzali całą obroną Smoleńszczyzny, łącznie z pospolitym ruszeniem. Byli oni szefami służby wywiadowczej całego północno-wschodniego pogranicza Rzeczypospolitej, a wiadomości zbierali przez szpiegów (tzw. raskunów), których wysyłali do Moskwy oraz od starostów i dowódców garnizonów twierdz. Zgromadzoną wiedzę przesyłali hetmanom litewskim (wielkiemu i polnemu) i królowi.

Historia

Łoźna powstała na obszarze włości mikulińskiej położonej na wschodnim pograniczu Wielkiego Księstwa Litewskiego i Księstwa Smoleńskiego. Dobra te pozostawały od końca XV wieku we władaniu kniazia Iwana Osowickiego

W 1526 r. Iwan podarował Mikulino swemu synowi, Michałowi Iwanowiczowi kniaziowi Osowickiemu. Po jego śmierci w 1550 dobra przeszły na jego żonę Agrafenę z rodu kniaziów Łukomskich. Pięć lat później król Zygmunt II August nadał je Grzegorzowi Wołłowiczowi, staroście mereckiemu i później wojewodzie smoleńskiemu. Jego córka, Regina, wniosła Mikulino w posagu Bohdanowi kniaziowi Ogińskiemu. Najprawdopodobniej to właśnie Bohdan założył wieś Łoźna, ponieważ po raz pierwszy pojawia się wzmianka o niej w 1625 roku, kiedy otrzymuje ją w spadku razem z Mikulinem Samuel Ogiński, syn Bohdana.

Chasydyzm (hebr. חסידות Chasidut, liczba mnoga chasidim – pobożni, bogobojni, czyści, uczniowie cadyków) – żydowski ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym, powstały w łonie judaizmu. Występował w historii w trzech odmianach, a mianowicie:

Chabad-Lubavitch (Chabad-Lubawicz) – grupa chasydów powstała przed 250 laty, pod koniec XVIII wieku w rosyjskiej miejscowości Lubawicze (Любавичи, Lubawiczi na terenie obecnego rejonu rudniańskiego obwodu smoleńskiego), założona przez rabiego Szneura Zalmana Baruchowicza. W swej historii Chabad-Lubavitch miało 7 głównych rabinów wywodzących się z jednej dynastii. Ostatni i uważany dość powszechnie za najwybitniejszego Menachem Mendel Schneerson zaniechał wyboru następcy i od jego śmierci w 1994 grupa nie posiada głównego rabina. Obecnie jest najszybciej rozwijającą się grupą chasydzką - liczącą niemal 250 tysięcy wyznawców na całym świecie. Znana jest z licznych akcji misyjnych wśród Żydów. Zajmuje się studiowaniem Tory, filozofią religii i edukacją. Chabad-Lubavitch był początkowo wrogo nastawiony do Izraela, później zaakceptował jego istnienie, a część dostrzega nawet w jego istnieniu sens mesjański.

W 1654 r. Łoźna nazywana jest miasteczkiem. Po śmierci Samuela w 1657 dobra mikulińskie zostały podzielone pomiędzy synów: Szymon Karol, późniejszy wojewoda mścisławski otrzymał Łoźnę, a młodszy Jan - Mikulino. Łoźna pozostawała w rękach Ogińskich do 1770 roku, po czym przeszła do Chrapowickich i potem Szebeków.

Rejon łoźnieński (alt. rejon łozieński, biał. Лё́зьненскі раё́н) - rejon w północnej Białorusi, w obwodzie witebskim. Leży na terenie dawnego powiatu orszańskiego.

Gubernia mohylewska (ros. Могилёвская губерния; biał. Магілёўская губэрня; jid. מאָהילאָווער גובערניע) – gubernia Imperium Rosyjskiego utworzona w wyniku I rozbioru Polski.

Po pierwszym rozbiorze Łoźna znalazła się w granicach Imperium Rosyjskiego. Stała się ośrodkiem gromady powiatu orszańskiego gubernii mohylewskiej. W 1786 r. zbudowano tu murowaną cerkiew.

W 1812 r. stacjonowały tu wojska napoleońskie III korpusu marszałka Neya w trakcie wyprawy moskiewskiej.

Z Łoźnej pochodzą też pierwsi rabini dynastii Chabad-Lubavitch - jednego z najczliczniejszych grup chasydyzmu: Szneur Zalman (1745-1812), Dowber Szneuri (1773-1827), Menachem Mendel Schneersohn (1789-1866).

Michel Ney (ur. 10 stycznia 1769 w Saarlouis, zm. 7 grudnia 1815 w Paryżu) – marszałek armii francuskiej. Walczył w obronie rewolucji francuskiej oraz wojnach napoleońskich.

Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, białorus. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.

Flaga i herb

Flaga i herb Łoźny zostały ustanowione 20 stycznia 2006 ukazem prezydenta Białorusi nr 36.

Przypisy

Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
↑ Лёзна. Старонкі мінулага. [1] (2010.12.29)
Alaksandr Łukaszenka: УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ - 20 января 2006 г. № 36 (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-01-20. [dostęp 2010-04-04].

Linki zewnętrzne

Łoźna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.