Łożysko ślizgowe - Polski Serwis Naukowy

Jedna z dwóch panewek łożyska ślizgowego

Łożysko ślizgowe – łożysko nie posiadające ruchomych elementów pośredniczących. Czop wału lub inny obrotowy element jest umieszczony w cylindrycznej panewce z pasowaniem luźnym.

Panewka (niekiedy zwana panwią) - część łożyska ślizgowego, w której obraca się czop wału. Panewka ma kształt pierścienia. Zwykle wykonana jest z materiału takiego jak brąz, żeliwo szare lub tworzywa sztuczne np. teflon lub tekstolit. Panewka może mieć na powierzchni styku z wałem nacięte rowki, których zadaniem jest rozprowadzanie środka smarującego.

Hydromechanika - dział mechaniki płynów zajmujący się prawami stanu równowagi i ruchu cieczy oraz mechanicznym oddziaływaniem cieczy na ciała stałe (ścianki ciała opływane przez ciecz). Hydromechanika obejmuje hydrostatykę, hydrodynamikę, hydraulikę i hydrometrię.

Łożyska ślizgowe dzielą się na:

Stop łożyskowy gdy mowa o konkretnym, w sensie ogólnym częściej stopy łożyskowe - to stopy metali wykorzystywane do wylewania panewek łożysk ślizgowych charakteryzujące się zazwyczaj następującymi cechami:

suche – okresowo smarowane smarem stałym lub niesmarowane w ogóle. Panewki takich łożysk wykonane są ze stopów łożyskowych lub z tworzyw sztucznych takich jak teflon. Używane są do połączeń słabo obciążonych i mniej odpowiedzialnych.

powietrzne – w których dystans między wałem a panewką utrzymywany jest przez poduszkę powietrzną wytworzoną przez sprężone powietrze dostarczane do panewki. Łożyska tego typu stosuje się w urządzeniach precyzyjnych, w których na wałach występują niewielkie siły promieniowe.

olejowe – część korpusu łożyska wypełniona jest olejem. W czasie ruchu wału, pomiędzy powierzchnią wału a panewką tworzy się cienka warstwa oleju (film olejowy), która jest wystarczająca do podtrzymania wału.

hydrodynamiczne – w których film olejowy tworzy się samoczynnie wskutek zjawisk hydrodynamicznych powstających w szczelinie. Aby można było zastosować ten typ smarowania, w łożysku ślizgowym musi istnieć kieszeń smarna. Smarowaniem hydrodynamicznym jest smarowanie tzw. pierścieniem luźnym.

hydrostatyczne – w tego typu łożyskach dodatkowo do panewki dostarczany jest olej pod ciśnieniem.