Łożysko toczne - Polski Serwis Naukowy

łożyska toczne różnej wielkości i konstrukcji

łożyska toczne: a) kulkowe zwykłe; b) baryłkowe wzdłużne; c) wzdłużne jednokierunkowe

Łożysko toczne – łożysko, w którym pomiędzy dwoma pierścieniami łożyska znajdują się elementy toczne. Pierścień wewnętrzny (1) osadzony jest na czopie wału lub innym elemencie. Pierścień zewnętrzny (2) umieszczony jest także nieruchomo w oprawie lub w innym elemencie nośnym. Elementy toczne (3) umieszczone są pomiędzy pierścieniami i stykają się z ich bieżniami zapewniając obrót pierścieni względem siebie. Dodatkowymi elementami łożyska tocznego mogą być koszyczki utrzymujące elementy toczne w stałym do siebie oddaleniu, uszczelnienia itp.

Łożysko – część urządzenia technicznego np. maszyny lub mechanizmu, podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy (np. wał, oś). Cechy materiału łożyskowego: dobra odkształcalność, odporność na zatarcie, mały współczynnik tarcia suchego, odporność na zużycie, odporność na korozję, wytrzymałość na nacisk w temperaturze pracy, wytrzymałość zmęczeniowa, dobre przewodnictwo cieplne, stabilność geometryczna, dobra obrabialność.

Łożysko igiełkowe - to łożysko walcowe o cienkich pierścieniach i z dużą liczbą długich wałeczków, których średnica nie przekracza zwykle 5 mm. Wałeczki takie nazywa się igiełkami. Łożyska te mają największy moment tarcia spośród wszystkich łożysk. Przy ciągłej pracy i dużych prędkościach stosuje się łożyska z koszykami.

Ze względu na kształt elementu tocznego łożyska toczne dzielą się:

Ze względu na rodzaj obciążeń przenoszonych przez łożysko:

łożysko poprzeczne

łożysko skośne (przenoszące obciążenia wzdłużne i poprzeczne)

łożysko wzdłużne

Ze względu na możliwości wychylenia się pierścienia zewnętrznego:

łożyska zwykłe

łożyska wahliwe

Ze względu na ilość rzędów elementów tocznych:

Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.

Smar – substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów, które stykając się ze sobą tymi powierzchniami, poruszają się względem siebie. Smar działa na zasadzie wniknięcia w szczelinę pomiędzy tymi powierzchniami i utworzenia tam warstwy poślizgowej poprzez całkowite odseparowanie od siebie tych powierzchni.

łożysko jednorzędowe

łożysko dwurzędowe

łożysko wielorzędowe

Dobór łożysk odbywa się według algorytmu, który uwzględnia takie parametry pracy jak obciążenie statyczne, prędkość obrotowa, intensywność użytkowania, sposób smarowania i chłodzenia itp.