ŁotwaArtykuł - Łotwa - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)Suplement Łatgalia Łatgalia (łot. Latgale, od nazwy plemienia Łatgalów) – jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leży we wschodniej części kraju. Dawne Inflanty Polskie.Łotewskie tablice rejestracyjne Nowe tablice rejestracyjne na Łotwie składają się z niebieskiego paska z lewej strony (Eurobandu), na którym znajduje się flaga UE, a niżej kod samochodowy Łotwy "LV". Reszta to dwie czarne litery oznaczające serię tablicy rejestracyjnej, myślnik i cztery cyfry.Światowa Organizacja Handlu Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.Akces Akces (łac. accessus) – dawniej procedura stosowana podczas wyboru papieża na konklawe. Jeśli w pisemnym głosowaniu (scrutinium) żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości 2/3 (ewentualnie jeśli kardynałowie chcieli uczynić dokonany już wybór jednomyślnym), dopuszczano zmianę preferencji wyborczych przez głosujących kardynałów poprzez „przejście” (accessus) na innego kandydata, niż głosowali (najczęściej na tego, który uzyskał najwięcej głosów). Wyniki takiego kandydata ze scrutinium i akcesu się sumowało. Do XVII wieku akces przeprowadzano ustnie, poprzez publiczną deklarację kardynała „accedo domino Cardinali ....”, jednak w 1621 Grzegorz XV zarządził, że procedura akcesu także powinna być pisemna.Albania Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.Algieria (francuska) Algieria - byłe terytorium na północy kontynentu afrykańskiego i południu basenu Morza Śródziemnego, które w 1830 zostało zajęte przez Francję i następnie stopniowo kolonizowane przez jej osadników. W roku 1848 Algieria została de iure włączona do Francji i pozostawała jej częścią aż do 1962 roku (de facto stanowiła terytorium zależne z osobnymi władzami i prawodawstwem), kiedy to w wyniku wojny algierskiej ostatecznie przyznano Algierii niepodległość.Andora Andora, Księstwo Andory (katal. Principat d'Andorra [prinsiˈpat dənˈdorə], hiszp. Principado de Andorra, franc. Principauté d'Andorre), nazwa historyczna (tradycyjna): Doliny Andory (katal. Les Valls d'Andorra)[2] – małe państwo w południowo-zachodniej Europie, bez dostępu do morza. Leży w Pirenejach granicząc od północy z Francją, a od południa z Hiszpanią.Angola Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.Antigua i Barbuda Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda. Apatryda Apatryda (gr. ápatris pozbawiony ojczyzny), bezpaństwowiec - osoba, której żadne państwo nie uznaje za swojego obywatela, czyli osoba nie posiadająca żadnego obywatelstwa.Argentyna Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.Armenia Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.Armia Czerwona Armia Czerwona[1], ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona[2] Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 r. Armia Radziecka[3] (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne[4] Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).Azory Azory (Açores) – archipelag dziewięciu wysp wulkanicznych należących do Portugalii, położony ok. 1500 km od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego. Na przestrzeni 650 km rozciągają się trzy główne grupy wysp (grupa zachodnia: Flores i Corvo, grupa centralna: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira, grupa wschodnia: São Miguel i Santa Maria). Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi to świadectwo wulkanicznego pochodzenia wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie.Bóg Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.Büsingen am Hochrhein Büsingen am Hochrhein – eksklawa, niemiecka gmina leżąca na terenie Szwajcarii, należy do Badenii-Wirtembergii, rejencji Fryburg, powiatu Konstancja, 6 km od Szafuzy w Szwajcarii, nad Renem. Gmina jest otoczona na lądzie przez kanton Szafuza.Bałtowie Bałtowie – indoeuropejska grupa ludnościowa, zamieszkująca obszar Europy Środkowej, głównie południowo-wschodnie wybrzeża Morza Bałtyckiego i posługująca się językami bałtyckimi.Bahrajn Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".Bangladesz Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.Bank Łotwy Bank Łotwy, łot. Latvijas Banka - centralny bank Łotwy z siedzibą w Rydze, istniejący od 1991 roku, od 2004 roku członek Europejskiego Systemu Banków Centralnych.Belgia Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.Powiązane hasła: Łat, Łatgalia, Łotewska Droga, Łotewska Partia Socjalistyczna, Łotewska SRR, Łotewska wojna o niepodległość, Łotewskie tablice rejestracyjne, Łotysze, Światowa Organizacja Handlu, .lv, 18 listopada, 1 maja, 29 marca, Akces, Albania, Algieria (francuska), Ambasador, Andora, Angola, Antigua i Barbuda, Apatryda, Arabia Saudyjska, Argentyna, Armenia, Armia Czerwona, Athos, Australia, Austria, Azerbejdżan, Azory, Bóg, Büsingen am Hochrhein, Bałtowie, Bahrajn, Bangladesz, Bank Łotwy, Barbados, Belgia, Belize, Benin, Białoruś, Białorusini, Birma, Bośnia i Hercegowina, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Bułgaria, Burkina Faso, Burundi, Campione d'Italia, Ceuta, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Chrystianizacja, Cyfra, Cypr, Czad, Czarnogóra, Czechy, Dźwina, Dżibuti, Dania, Demografia Łotwy, Demokracja, Demokratyczna Republika Konga, Dewiza, Dla Ojczyzny i Wolności/Łotewski Narodowy Ruch Niepodległości, Dolar amerykański, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Drzewo, Dyneburg, Egipt, Ekwador, Energia, Estonia, Eurobarometr, Europa Północna, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Łotwy, Francja, Gęstość zaludnienia, Gabon, Gaizinkalns, Gambia, Ghana, Gibraltar, Grecja, Grenada, Grenlandia, Grudzień, Gruzja, Guernsey, Gujana, Gujana Francuska, Gwadelupa, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Haiti, Helgoland, Herb Łotwy, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hymn Łotwy, Hymn państwowy, ISO 3166-1, I wojna światowa, Indie, Indonezja, Inflanty, Irlandia, Islandia, Izrael, Jēkabpils, Język łatgalski, Język łotewski, Język angielski, Język białoruski, Język liwski, Język niemiecki, Język polski, Język rosyjski, Język urzędowy, Jūrmala, Jamajka, Jan Mayen, Japonia, Jełgawa, Jednostka monetarna, Jersey, Jezioro, Jordania, Jurmała, Kārlis Ulmanis, Kambodża, Kamerun, Kanada, Katar, Katolicyzm, Kazachstan, Kenia, Kirgistan, Klimat umiarkowany, Kościół rzymskokatolicki, Kod samochodowy, Kod telefoniczny, Kolumbia, Komisariat Rzeszy Wschód, Komisja Europejska, Kongo, Konstytucja, Korea Południowa, Kosowo, Kostaryka, Krainy historyczne Łotwy, Kraje bałtyckie, Krajobraz, Kuba, Kurlandia, Kuwejt, Lenno, Lesotho, Liczba ludności, Liechtenstein, Lipawa, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litera, Litwa, Litwini, Livigno, Liwonia, Liwowie, Lodowiec, Ludowa Partia Zgody, Luksemburg, Luteranizm, Macedonia, Madagaskar, Madera, Maj, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Maroko, Martynika, Mauretania, Mauritius, Meksyk, Melilla, Międzynarodowy kod samochodowy, Miasta Łotwy, Mołdawia, Monako, Mongolia, Morze Bałtyckie, Mozambik, N.p.m., NATO, Naddniestrze, Namibia, Nepal, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia, Nowa Era, Nowa Zelandia, Ośrodek, OMON, ONZ, O Prawa Człowieka w Zjednoczonej Łotwie, Ogre (miasto), Oman, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Północ, Półwysep Kurlandzki, Państwa Europy, Państwa członkowskie Unii Europejskiej, Państwa nieuznawane, Pakistan, Pakt Ribbentrop-Mołotow, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Parlament, Partia Ludowa, Partia Ludowa (Łotwa), Partia Zielonych (Łotwa), Partia polityczna, Paszport nansenowski, Peru, Pierwsza Partia Łotwy, Plaża, Plemię, Podział administracyjny Łotwy, Polacy, Polacy na Łotwie, Pole powierzchni, Polska, Portugalia, Prawosławie, Premierzy Łotwy, Prezydenci Łotwy, Produkt krajowy brutto, Protestantyzm, Prusy Zakonne, Rada Bałtycka, Rada Europy, Rada Państw Morza Bałtyckiego, Referendum, Religia, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Republika parlamentarna, Reunion, Rosja, Rosjanie, Rumunia, Rwanda, Ryga, Rzeżyca, Rzeczpospolita Obojga Narodów, Słowacja, Słowenia, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Saint-Pierre i Miquelon, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, San Marino, Santim, Sejm (łotewski), Semigalia, Senegal, Serbia, Sierra Leone, Sigulda, Singapur, Skandynawia, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Stolica Apostolska, Strefa, Strefa czasowa, Suazi, Surinam, Suwerenność, Svalbard, Szwajcaria, Szwecja, Tadżykistan, Tajlandia, Tallin, Tanzania, Tarcza fennoskandzka, Terytoria specjalne państw członkowskich Unii Europejskiej, Terytorium zależne, The World Factbook, Togo, Tonga, Trynidad i Tobago, Tunezja, Turcja, Turkmenistan, Uganda, Ukraińcy, Ukraina, Unia Europejska, Unia Lubelska, Uniwersalny czas koordynowany, Urugwaj, Ustrój polityczny, Ustrój polityczny Łotwy, Uzbekistan, Valdis Dombrovskis, Valdis Zatlers, Valmiera, Węgry, Władca, Władza ustawodawcza, Władza wykonawcza, Władze Łotwy na emigracji, Włochy, Watykan, Wehrmacht, Wenezuela, Wielka Brytania, Wielkie Księstwo Litewskie, Wietnam, Wilno, Windawa (miasto), Wojsko, Wspólnota Demokratycznego Wyboru, Wspólnota Europejska, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspa Man, Wyspy Alandzkie, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Owcze, Wyspy Salomona, Wzgórze (geografia), XIII wiek, XII wiek, XVIII wiek, XVII wiek, Zakon kawalerów mieczowych, Zambia, Zatoka Ryska, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Jedno z państw nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 i NATO od 29 marca 2004, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.
Ustrój politycznyOrganem ustawodawczym jest jednoizbowy parlament – Sejm (Saeima), składający się ze 100 parlamentarzystów wybieranych na czteroletnią kadencję. Prezydent jest wybierany przez Sejm na kadencję trwającą 4 lata. Reprezentuje on państwo na arenie międzynarodowej, jest najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych Łotwy, a także ma prawo powoływać i odwoływać ambasadorów i innych przedstawicieli państwa. Organem wykonawczym jest Gabinet Ministrów (Ministru kabinets), składający się z premiera i ministrów przez niego powołanych. Premier wyznaczany jest przez prezydenta państwa. Gabinet Ministrów musi otrzymać wotum zaufania w Sejmie, jest przed nim także odpowiedzialny za swoje działania. Partie polityczne mające reprezentację w parlamencie: Nowa Era (Jaunais laiks, JL), Pierwsza Partia Łotwy (Latvijas Pirmā Partija, LPP), Łotewska Partia Socjalistyczna (Latvijas Sociālistiskās partija, LSP), Partia Zielonych (Latvijas Zaļā partija, LZP), Łotewska Unia Rolników (Latvijas Zemnieku savienība, LZS), O Prawa Człowieka w Zjednoczonej Łotwie (Par cilvēka tiesībām vienotā Latvijā, PCTVL), Partia Ludowa (Tautas partija, TP), Ludowa Partia Zgody (Tautas Saskaņas partija, TSP), Dla Ojczyzny i Wolności/Łotewski Narodowy Ruch Niepodległości (Tēvzemei un Brīvībai/LNNK, TB/LNNK). DemografiaW wyniku włączenia Łotwy do ZSRR przesiedlono tam wtedy wielu Rosjan. Dziś większość z Rosjan mieszkających na Łotwie nie zna języka łotewskiego co powoduje, że Łotwa nie chce przyznać wielu z nich obywatelstwa. Średnia gęstość zaludnienia to 35,05 osób na km2. W miastach mieszka około 71% ludności.
Miasta Łotwy
ReligiaDominującą religią na Łotwie jest protestantyzm (z wyjątkiem wschodniej cz. Łotwy, gdzie dominuje katolicyzm), ale tylko 7% Łotyszy praktykuje regularnie[2]. Główne wyznania to:
Według ostatniego Eurobarometru z 2005 roku[5] 37 proc. Łotyszy deklaruje wiarę w istnienie Boga, 49 proc. wierzy, że istnieje jakaś siła wyższa, a tylko 10 proc. nie wierzy w istnienie Boga, ducha czy innej "mocy". Liczba bezwyznaniowych to ok. 1,1 mln[6]. Historia
 Kraj zasiedlany był przez plemiona bałtyckie, oraz ugrofińskie na północy od IX do XI wieku. Od końca XII w. penetracja niemiecka. Od tego czasu zaczęły się tam silne i długie wpływy niemieckie i skandynawskie. W XIII w. podbity przez Niemiecki Zakon Kawalerów Mieczowych i schrystianizowany. Od tej pory stanowił część Inflant- obszaru obejmującego dzisiejszą Łotwę i Estonię gdzie ludność miejska mówiła głównie po niemiecku, a ludność wiejska po łotewsku oraz w północnej części- estońsku i innych językach grupy fińskiej. Z powodu specyfiki niemieckiego państwa zakonnego i wynikających z tego wewnętrznych konfliktów Łotysze nie zostali do końca zgermanizowani i przetrwali, jako naród, do dziś, choć wpływ kultury niemieckiej i skandynawskiej na Łotyszy jest silny. W 1561 włączony do Litwy, a po Unii Lubelskiej wspólna własność Rzeczpospolitej Obojga Narodów (Kurlandia i Semigalia jako lenno). W latach od 1621 do 1629 część północna zdobyta przez Szwecję. W XVIII w. kraj włączony do Cesarstwa Rosyjskiego. Podczas I wojny światowej od 1915r. Kurlandia i Semigalia, a od początku 1918r. całość terytorium, pod okupacją niemiecką. 18 listopada 1918 w Rydze nastąpiło proklamowanie niepodległości. W latach 1918-1920 miała miejsce wojna o niepodległość (łot. Latvijas atbrīvošanas karš), w której siły łotewskie walczyły przeciw oddziałom: niemieckim, białorosyjskim i bolszewickim, przy wsparciu sił: estońskich, brytyjskich i polskich. W latach 1934-1940 rządzona autorytarnie przez Kārlisa Ulmanisa. W pakcie Ribbentrop-Mołotow w sowieckiej strefie wpływów: pod koniec 1939r. nastąpiło utworzenie sowieckich baz wojskowych, a od czerwca 1940 okupacja. 5 sierpnia 1940 nastąpiło formalne włączenie do ZSRR – jako Łotewskiej SSR (do 1990). W związku z falami brutalnych sowieckich represji po czerwcu 1940, wkroczenie wojsk niemieckich w lipcu 1941 spotkało się z pozytywnym przyjęciem ludności łotewskiej. W ramach okupacji niemieckiej Łotwa stała się Okręgiem Generalnym Łotwa (niem.Generalbezirk Lettland), Komisariatu Rzeszy Wschód (niem. Reichskommissariat Ostland). Na przełomie 1944 i 1945 mimo zajęcia większości obszaru kraju przez Armię Czerwoną w Kurlandii do maja 1945 broniło się znaczne zgrupowanie wojsk niemieckich i oddziałów łotewskich. Mimo ustanowienia po wojnie władzy sowieckiej i przeprowadzenia kolektywizacji na przełomie lat 40-tych i 50-tych XXw. działała silna antysowiecka partyzantka. W okresie powojennym władze sowieckie przeprowadziły dość intensywne uprzemysłowienie kraju, a jednocześnie umieszczono na jego obszarze znaczne ilości wojsk - oba te zjawiska doprowadziły do znacznego napływu na Łotwę Rosjan i ludności rosyjskojęzycznej. 
Historia współczesna W 1986 roku brała udział w obradach Grupy "Helsinki", podczas których unieważniono Pakt Ribbentrop-Mołotow. Byt w ZSRR uznano za okupację. W 1988 roku powstał Łotewski Front Ludowy, w 1989 - Łotewski Ruch Niepodległości Narodowej głoszący postulat wyjścia z ZSRR. W maju 1989 roku Rada Najwyższa uznała język łotewski za państwowy (zamiast rosyjskiego). 23 sierpnia 1989 uczestniczyła w żywym łańcuchu Wilno-Tallin demonstrującym sprzeciw wobec ustaleń Paktu Ribbentrop-Mołotow w 50 rocznicę jego podpisania. W grudniu potępiono oficjalnie ów pakt. 27 lipca 1989 Rada Narodowa podjęła uchwałę o samodzielności gospodarczej Łotwy, a 28 lipca ogłosiła deklarację o suwerenności państwowej. 11 stycznia 1990 usunięto z konstytucji zapis o kierowniczej roli partii komunistycznej, a 12 przywrócono narodową flagę, hymn i godło. W wyborach parlamentarnych w 1990 roku (18 marca - 29 kwietnia) wygrywa Łotewski Front Ludowy, a Przewodniczącym Rady Narodowej zostaje Anatolij Gorbunovs. 4 maja 1990 podjęto decyzję o przywróceniu niepodległości i konstytucję z 1922 (jej obowiązywanie wstrzymano do czasu wprowadzenia poprawek), wciąż obowiązywały zapisy z konstytucji z 1978, lecz tylko te nie kolidujące z normami z 1922. 20 stycznia 1991 siły OMON-u podjęły nieudaną próbę opanowania Rygi w celu zastąpienia urzędującego rządu prorosyjskim. 17 marca 1991 odbyło się referendum niepodległościowe, w którym społeczeństwo w 74% odpowiedziało TAK. Więc 21 sierpnia 1991 ogłoszono wystąpienie z ZSRR, Rada Państwa Związku Suwerennych Państw zaakceptowała tę decyzję 6 września. W tym też roku Łotwa została przyjęta do ONZ. W 1993 Łotewski Front Ludowy został zastąpiony u władzy przez centrowy Związek Łotewska Droga. 27 stycznia 1994 w pełni przywrócono konstytucję z 1922 wraz z poprawkami. Tego też roku podpisano układ o wycofaniu wojsk rosyjskich z łotewskiego terytorium oraz zgłoszono wniosek o akces do NATO (przyjęta w 2003). W 1995 w wyniku kryzysu w bankowości odbyły się wybory, powstał słaby, składający się z 6 partii rząd, który upadł w 1998. Do władzy doszła prawicowa Partia Ludowa. W 2003 Łotwa opowiedziała się za przystąpieniem do Unii Europejskiej, co stało się w 2004 roku. GeografiaRzeźba i budowa geologiczna
Łotwa jest krajem nizinnym. 57 proc. jej terytorium leży poniżej 100 m n.p.m., a tylko 2,5 proc. powyżej 200 m n.p.m. Średnia wysokość nad poziomem morza wynosi 87 m. Najwyższym punktem jest wzniesienie Gaizinkalns (312 m n.p.m.), zaś najniżej położone jest wybrzeże Bałtyku (0 m). Północna część kraju spoczywa na południowym skłonie tarczy fennoskandzkiej, natomiast południowa leży na płycie rosyjskiej. Przez Łotwę płynie Dźwina, uchodząca do Zatoki Ryskiej. Rzeka umożliwia spławianie drewna oraz wytwarzanie energii w hydroelektrowniach. KlimatKlimat Łotwy jest umiarkowany, przejściowy o cechach morskich na Półwyspie Kurlandzkim i bardziej kontynentalny na wschodzie. Średnie temperatury roczne wahają się pomiędzy 4,5 °C a 6,5 °C ( w styczniu od -3 °C na zachodnim wybrzeżu do -7 °C na północnym wschodzie, w lipcu - ok. 17 °C). Roczne sumy opadów w zachodniej Kurlandii sięgają 750 mm, natomiast na wschodzie nie przekraczają 550 mm. GospodarkaGospodarka łotewska była jedną z najszybciej rozwijających się w Unii Europejskiej. Wzrost PKB w 2007 r. wynosił ponad 10%[7] W 2008 r. Łotwę nawiedził kryzys gospodarczy. Jeden z banków, Parex ograniczył wypłaty z kont[8]. PKB w trzecim kwartale 2008 r. skurczył się o 4,2%, a rząd został zmuszony do zaciągnięcia pożyczki w Międzynarodowym Funduszu Walutowym i Komisji Europejskiej[9]. W przyszłym roku rząd przewiduje, że PKB zmniejszy się nawet o 5%. Spadek PKB w pierwszym kwartale 2009 wyniósł 18%.[10]. TurystykaŁotwa jest krajem nizinnym, z licznymi wzniesieniami, oraz około 5000 jezior w większości polodowcowych. Słabo urozmaicony krajobraz, oraz także liczne źródła wód mineralnych predestynują Łotwę do stania się miejscem wypoczynku. Dużym atutem Łotwy jest długa linia brzegowa i nadbałtyckie plaże. Najsłynniejszym miastem wypoczynkowym jest otoczona wianuszkiem mniejszych ośrodków Jurmała, skąd można dopłynąć promem do innych portów nad Bałtykiem. Poza Rygą i Jurmałą wielu turystów odwiedza nieodległą od stolicy Siguldę, leżącą na skraju Parku Narodowego Gauja, gdzie podziwiać można: zamki, jaskinie, jeziora, starodrzew. Turyści chętnie odwiedzają także drugie miasto kraju, położony nad Dźwiną Dyneburg. Podział administracyjny
1 lipca 2009 weszła w życie reforma administracyjna uchwalona 18 grudnia 2008. W wyniku tej reformy zniesiono jednostki administracyjne wszystkich szczebli wprowadzając w zamian 109 powiatów i 9 miast wydzielonych (jednostki te nie mają dalszego podziału wewnętrznego)[11]. Łotwa składa się z czterech krain historycznych: 
Tablice rejestracyjne
Nowe tablice rejestracyjne na Łotwie składają się z eurobandu z lewej strony, na którym znajduje się flaga UE, a niżej kod samochodowy Łotwy "LV". Reszta to dwie czarne litery oznaczające serię tablicy rejestracyjnej, myślnik, i jedna do czterech cyfr (liczb mniejszych niż 1000 nie uzupełnia się do czterech cyfr poprzez dodanie z przodu odpowiedniej liczby zer). Na starych tablicach z lewej strony znajdowała się flaga Łotwy, i kod samochodowy, a dalej dwie czarne litery oznaczające serię tablicy rejestracyjnej, myślnik, i cztery cyfry. Za dodatkowy koszt (LVL 2,500) są dostępne tablice rejestracyjne z dowolnym tekstem lub kombinacją cyfr. Tablice rejestracyjne taksówek składają się z liter TX, myślnika i 1-4 cyfr umieszczonych na żółtym tle. KontrowersjeNa Łotwie około 40% mieszkańców stanowi ludność słowiańska (głównie rosyjska), która znalazła się tam w wyniku włączenia i okupacji Łotwy przez ZSRR. Podobna sytuacja panuje w Estonii. Po odzyskaniu niepodległości - w 1991r. Łotwa podobnie jak Estonia (około 25% Rosjan) wprowadziła kontrowersyjne prawo, które nie przyznawało obywatelstwa wszystkim Rosjanom przywiezionym tam w czasach ZSRR jak i wszystkim ich potomkom - nawet tam urodzonym, a obywatelstwo mogli oni uzyskać dopiero po zdaniu egzaminu z niesłowiańskiego i trudnego dla nich do nauczenia - języka łotewskiego - którego zwykle nie znali. Zdarza się, że łotewskie i rosyjskie dzieci w szkołach na Łotwie kontaktują się po angielsku. Łotwa jest przez Rosję oskarżana o łamanie praw człowieka ludności niełotewskiej. Ludność ta w większości pozbawiona jest praw wyborczych, co budzi kontrowersje nie tylko Federacji Rosyjskiej, ale także Rady Europy i Unii Europejskiej. Z prawie 650 tys. Rosjan żyjących na Łotwie, tylko 54% (stan na 2006 rok) uzyskało obywatelstwo łotewskie i prawa wyborcze, pozostali mają de facto status bezpaństwowca i w życiu codziennym posługują się paszportem cudzoziemca (łot. Nepilsoņa pase, ang. Alien's passport). Jeszcze do roku 2002 kandydaci na posłów i radnych musieli udowadniać swoją dobrą znajomość języka łotewskiego. Pod koniec roku 2008 lista zawodów, dla wykonywania których konieczna jest znajomość języka łotewskiego została rozszerzona z 48 do 1200. Na liście znalazły się nawet takie zawody jak kominiarz, akrobata, ochroniarz, księgowy, kreślarz, striptizer. Opozycja twierdzi, że rozszerzając wymagania władze zwalniają miejsca pracy dla Łotyszy kosztem mniejszości narodowych. Zarzuty wobec Łotwy dotyczą też braku zwalczania jakoby narastających tendencji faszystowskich w kraju. Galeria
Przypisy
Zobacz też
Linki do innych stron: Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Łotwa
Suplement C.D. Argentyna Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.Armenia Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.Armia Czerwona Armia Czerwona[1], ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona[2] Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 r. Armia Radziecka[3] (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne[4] Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).Azory Azory (Açores) – archipelag dziewięciu wysp wulkanicznych należących do Portugalii, położony ok. 1500 km od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego. Na przestrzeni 650 km rozciągają się trzy główne grupy wysp (grupa zachodnia: Flores i Corvo, grupa centralna: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira, grupa wschodnia: São Miguel i Santa Maria). Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi to świadectwo wulkanicznego pochodzenia wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie.Bóg Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.Büsingen am Hochrhein Büsingen am Hochrhein – eksklawa, niemiecka gmina leżąca na terenie Szwajcarii, należy do Badenii-Wirtembergii, rejencji Fryburg, powiatu Konstancja, 6 km od Szafuzy w Szwajcarii, nad Renem. Gmina jest otoczona na lądzie przez kanton Szafuza.Bałtowie Bałtowie – indoeuropejska grupa ludnościowa, zamieszkująca obszar Europy Środkowej, głównie południowo-wschodnie wybrzeża Morza Bałtyckiego i posługująca się językami bałtyckimi.Bahrajn Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".Bangladesz Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.Bank Łotwy Bank Łotwy, łot. Latvijas Banka - centralny bank Łotwy z siedzibą w Rydze, istniejący od 1991 roku, od 2004 roku członek Europejskiego Systemu Banków Centralnych.Belgia Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.Belize Belize (do 1973 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).Białoruś Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie[3] Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Белоруссия, Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.Białorusini Białorusini (Беларусы) – naród zamieszkujący w Europie Środkowej i Wschodniej, głównie na terenach dzisiejszej Republiki Białorusi, a także sąsiednich państw: Polski, Litwy, Rosji i Ukrainy. Grupy emigrantów zamieszkują również w USA i Kanadzie.Birma Birma[1] (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.Bośnia i Hercegowina Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.Boliwia Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwii[1] (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia[2]) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.Botswana Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Namibią (dł. granicy 1360 km), RPA (1840 km), Zimbabwe (813 km) i Zambią (<1 km). Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana, dziś członek Unii Afrykańskiej.Brazylia Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej.Brunei Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.Bułgaria Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.Burkina Faso Burkina Faso (fr. Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.Burundi Burundi (rundi Uburundi, fr. Burundi) Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi, fr. République du Burundi) – państwo w środkowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Rwandą, Tanzanią i Demokratyczną Republiką Konga.Campione d'Italia Campione d'Italia to miejscowość i gmina, będąca włoską eksklawą na terytorium szwajcarskiego kantonu Ticino. Obszar należy formalnie do Włoch i znajduje się w regionie Lombardia, w prowincji Como.Ceuta Ceuta (['θewta], hiszp. Ciudad Autónoma de Ceuta), hiszpańska jednostka administracyjna, miasto i twierdza położone na afrykańskim cyplu tworzącym Cieśninę Gibraltarską, niemal naprzeciw Gibraltaru. Jest eksklawą na terytorium Maroka. Powierzchnia około 19,3 km². Liczba mieszkańców: 78 230 (2008). Pod względem administracyjnym Ceuta jest miastem autonomicznym, poprzednio należała do hiszpańskiej prowincji Kadyks. W Ceucie znajduje się najbliższy Europie port afrykański i baza marynarki wojennej. Podobnie jak Melilla, jednomandatowy okręg wyborczy do hiszpańskiego Kongresu Deputowanych, jednej z dwóch izb parlamentu (Kortezów Generalnych).Chińska Republika Ludowa Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.[1]Chile Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Chorwacja Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.Chrystianizacja Chrystianizacja – proces wypierania rodzinnych wierzeń etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez wiarę chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.Cyfra Cyfra – umowny znak pisarski służący do zapisywania liczb. Już w trzecim tysiącleciu p.n.e. używano w Egipcie hieroglifów do oznaczania jednostek, dziesiątek i tak dalej aż do 10 000 000. Innych cyfr używano w Babilonii, jeszcze innych w starożytnej Grecji i Rzymie. Rozpowszechnione obecnie tak zwane cyfry arabskie (układ dziesiętny) pochodzą naprawdę z Indii. Arabowie tylko sprowadzili je z Indii wraz z tablicą rachunkową zwaną abakus (zbliżoną do dzisiejszego liczydła) do Europy - między X a XIII w. Dzieło Leonardo Pisano o abakusie[1] podkreślające praktyczność arabskiego systemu zainteresowało kupców włoskich. W ten sposób w XIII wieku arabska notacja upowszechniła się we włoskich księgach handlowych, a w XIV wieku trafiła do epigrafiki kościelnej by w XVI wieku wyprzeć całkowicie cyfry rzymskie z potocznego użycia.Cypr Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].Czad Czad, Republika Czadu (fr. République du Tchad, arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) - państwo w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem. Nazwa państwa pochodzi od jeziora Czad.Czarnogóra Czarnogóra (czarnogórski Црна Гора / Crna Gora, języki niesłowiańskie: Montenegro, do października 2007 r. - Republika Czarnogóry)[3] – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.Czechy Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo w Europie Środkowej, bez dostępu do morza. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i Śląska Czeskiego[3]. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.Dźwina Dźwina (łot. Daugava, białorus. Дзьвiна - Dźwina lub Заходняя Дзьвiна - Zachodniaja Dźwina, ros. Западная Двина - Zapadnaja Dwina, , lit. Dauguva, liw. Väina, dawna nazwa: Rubon) - rzeka przepływająca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, mająca swoje źródła na wzgórzach wyżyny Wałdaj w zachodniej Rosji, na północny zachód od miasta Andrieapol, uchodząca do Bałtyku w Zatoce Ryskiej.Dżibuti Dżibuti (fr. Djibouti, arab. جيبوتي), Republika Dżibuti (fr. République de Djibouti, arab. جمهورية جيبوتي) – państwo we wschodniej Afryce, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią (a dokładniej z Somalilandem), Etiopią i Erytreą. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Osobny artykuł: Ustrój polityczny Łotwy.
Ryga
Dyneburg
Lipawa
Jełgawa
Jurmała
Windawa
Rzeżyca
Valmiera
Jēkabpils
Ogre
Dania • 
Estonia • 
Finlandia • 
Islandia • 
Litwa • 
Łotwa • 
Niemcy • 
Norwegia • 
Polska • 
Rosja • 
Szwecja
