Łysa Polana - Polski Serwis Naukowy

Łysa Polana, wjazd na Słowację

Białka w pobliżu Łysej Polany

Budynek dawnego urzędu celnego

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Łysa Polana

Łysa Polana – duża polana (słow. Lysá poľana) w Dolinie Białki, pierwotnie hala pasterska, a zarazem niewielka osada (słow. Lysá Poľana) położona na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego i jego słowackiego odpowiednika TANAP. Przez Walerego Eljasza nazwana Bramą Tatr. Polana miała w 1955 powierzchnię ok. 10 ha, ale w 2004 w wyniku zarośnięcia, jej powierzchnia zmniejszyła się o ok. 40%.

Łysa Skałka – urwista skała wznosząca się na wysokość 1129 m n.p.m. tuż po zachodniej stronie Łysej Polany w polskich Tatrach Wysokich, na wprost skrzyżowania polskiej drogi do Morskiego Oka ze słowacką Drogą Wolności. Jest najdalej na wschód wysuniętym wzniesieniem polskich Tatr. Porasta ją las z rzadkimi w Tatrach gatunkami drzew: klon jawor, cis pospolity i sosna pospolita.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Przedzielona granicą polsko-słowacką, która biegnie środkiem rzeki Białki. Nieliczne zabudowania, w tym pochodzące sprzed II wojny światowej budynki urzędów celnych: polskiego (po polskiej stronie) i czechosłowackiego (po słowackiej stronie), zastąpionych wybudowanym wspólnym urzędem celnym położonym po polskiej stronie, a zbudowanym wg projektu architekta Z. Gołąbka. Obiekt został wzniesiony w 1961 przed Narciarskimi Mistrzostwami Świata FIS w Zakopanem w 1962. Przez Łysą Polanę biegnie Droga Oswalda Balzera z Zakopanego do Morskiego Oka, do której w tym miejscu dochodzi słowacka obwodnica tatrzańska (Droga Wolności). Po stronie słowackiej zaczyna się szlak biegnący Doliną Białej Wody na Rohatkę. Po zachodniej stronie Łysej Polany wznosi się urwista Łysa Skałka (1129 m n.p.m.).

Morskie Oko (słow. Morské oko) – największe jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów, na wysokości 1395 m n.p.m.

Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 108 km² i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 287 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

Do 21 grudnia 2007 było tu międzynarodowe przejście graniczne dopuszczone, pomimo protestów ekologów, do ciężkiego ruchu drogowego. Obecnie (zima 2012 r.) obowiązuje tam zakaz wjazdu dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 7,5 tony. Przejście zostało zniesione na podstawie Układu z Schengen.

Marek Stanisław Nawara (ur. 18 kwietnia 1956 w Krakowie) – polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm III kadencji, marszałek województwa małopolskiego w latach 1998–2002 i ponownie od 2006.

Układ z Schengen – porozumienie, które znosi kontrolę osób przekraczających granice między państwami członkowskimi układu, a w zamian za to wzmacnia współpracę w zakresie bezpieczeństwa i polityki azylowej. Dotyczy również współpracy przygranicznej.

W nocy z 30 kwietnia na 1 maja 2004, w dniu wejścia obu państw do Unii Europejskiej wójt Bukowiny Tatrzańskiej oraz burmistrz (primator) miasta Wysokie Tatry (Słowacja) dokonali symbolicznego przecięcia szlabanu granicznego.

Ponownie, w nocy z 20 na 21 grudnia 2007, marszałek województwa małopolskiego Marek Nawara wraz z wiceprzewodniczącym kraju preszowskiego Milanem Baranem, po wejściu Polski i Słowacji do strefy Schengen już definitywnie zlikwidowali przejście graniczne i dokonali symbolicznego aktu przecięcia szlabanu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Dolina Litworowa (słow. Litvorová dolina) – niewielka tatrzańska dolinka (ok. 1,0 km długości) położona na wysokości ok. 1600–2100 m n.p.m. w Tatrach Wysokich na terenie Słowacji. Jest najbardziej na południe wysuniętą częścią całej Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Nazwa jej pochodzi od rosnącego w Tatrach litworu.

Szlaki turystyczne

Czasy przejścia podane na podstawie mapy. – niebieski szlak z Łysej Polany biegnący Doliną Białej Wody i Doliną Litworową na Rohatkę, stamtąd w dół na wschód do Schroniska Zbójnickiego.

Czas przejścia z Łysej Polany na Rohatkę: 5:40 h, ↓ 5 h

Czas przejścia z Rohatki do schroniska: 55 min, ↑ 1:15 h

Przypisy

Marcin Bukowski, M. Guzik (red.): Dynamika zarastania polan tatrzańskich. Zakopane: Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, 2009. ISBN 978-83-61788-08-9.
Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

Bibliografia

Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.