Ścieżka lichenologiczno-kulturowa w Leśnie

Wejście na teren ścieżki lichenologiczno-kulturowej w Leśnie

Stela na jednym z kurhanów na ścieżce lichenologiczno-kulturowej w Leśnie

Ścieżka lichenologiczno-kulturowa w Leśnie - ścieżka dydaktyczna położona na południe od jeziora Leśno Dolne nad rzeką Niechwaszcz, na obszarze Kaszub zwanym Zaborami. Najbliższymi miejscowościami są Leśno i Zalesie. Na elementach przyrody ożywionej i nieożywionej występuje dobrze rozwinięta lichenoflora.

Kultura wielbarska (inaczej gocko-gepidzka oraz wschodniopomorsko-mazowiecka) – kultura archeologiczna epoki żelaza rozwijająca się między I a V wiekiem, na terenach obecnej północnej oraz wschodniej Polski oraz zachodniej Ukrainy.

Stela – kamienna, ustawiona pionowo płyta z inskrypcją lub płaskorzeźbioną dekoracją o wysokości od kilkunastu centymetrów do kilku metrów. Jest to rodzaj pomnika nagrobnego, rozpowszechniony zwłaszcza w starozytnym Egipcie i Grecji, gdzie występował już w okresie archaicznym. Stele wykonane były najczęściej z marmuru lub miękkiego kamienia i przechodziły ewolucję kształtu (od prostokątnej płyty zwieńczonej palmetą do imitacji kolumnowego frontonu świątyni) i formy przedstawień (od plaskiego konturu poprzez wypukły relief do rzeźby pełnej, niekiedy polichromowanej).

Teren ścieżki obejmuje cmentarzysko kurhanowe z I–II w. n.e.. Niektóre z kurhanów mają koliste obstawy, zwane kręgami kamiennymi. W miejscu tym zrekonstruowano także groby skrzynkowe pochodzące z wczesnej epoki żelaza (V–III w p.n.e.). Podczas prowadzonych prac archeologicznych zostały odkryte miejsca pochówków oraz skupiska ceramiki z okresu kultury łużyckiej, pomorskiej i wielbarskiej.

Leśno Dolne (kaszb. Jezoro Lesno) - przepływowe jezioro rynnowe położone na Równinie Charzykowskiej na obszarze Kaszub Południowych, w powiecie chojnickim województwa pomorskiego, na skraju Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Charakteryzuje się podmokłymi i bezleśnymi brzegami. Leśno Dolne zajmuje powierzchnię 39,5 ha.

Kultura pomorska (kultura wschodniopomorska, kultura wejherowsko-krotoszyńska, kultura grobów skrzynkowych, kultura urn twarzowych) – kultura archeologiczna epoki żelaza z okresu VII – III w p.n.e. zajmująca teren niemal całej Polski.

Na obszarze ścieżki dydaktycznej zinwentaryzowano następujące obiekty archeologiczne:

groby skrzynkowe kultury pomorskiej, w liczbie 23.

groby ciałopalne jamowe 19.

groby popielnicowe, w liczbie 53.

groby szkieletowe z okresu rzymskiego, w liczbie 16.

wieńce kamienne z okresu rzymskiego, w liczbie 15.

kurhany kultury wielbarskiej, zinwentaryzowano 13.

Największy kurhan, znajdujący się blisko wejścia, zawierał pochówek kobiecy. Znalezione tam przedmioty są eksponowane w muzeum w Chojnicach.

Kultura łużycka – kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu oraz wczesnej epoki żelaza, występująca głównie na ziemiach polskich oraz przyległych do nich obszarów w innych państwach. Należy do kręgu kultur pól popielnicowych, do którego kwalifikuje się między innymi ze względu na formę pochówku ciałopalnego w popielnicach zakopywanych w ziemię. Kultura łużycka nie jest tworem jednolitym, a wręcz przeciwnie, dzieli się na wiele grup różniących się w różnym stopniu inwentarzem, obrządkiem pogrzebowym bądź formami osadnictwa. Występowały w niej zarówno osady otwarte, jak i zamknięte, do których zalicza się osadę w Biskupinie. Natomiast wszystkie grupy kultury łużyckiej charakteryzują się z tym samym modelem gospodarki oraz względnie zbliżonym modelem struktur osadniczych.

Kaszuby (kasz. Kaszëbë lub Kaszëbskô) – kraina historyczna w Polsce, będąca częścią Pomorza, którą zamieszkują Kaszubi (autochtoniczni Pomorzanie) – zachodniosłowiańska grupa etniczna, którą cechuje specyficzny język kaszubski i wyraźnie zaznaczone poczucie odrębności.

Ze względu na walory kulturowe, teren cmentarzyska został włączony w roku 1978 do rejestru zabytków archeologicznych województwa pomorskiego (wcześniej bydgoskiego).

Przypisy

Mariusz Grzempa: Informator przyrodniczo - turystyczny. Chojnice: Zaborski Park Krajobrazowy, 2008, s. 44. ISBN 83-918609-5-7.
Alicja Śmiszkiewicz-Skwarska: Badania antropologiczne pochówków ciałopalnych i szkieletowych z cmentarzyska ludności kultury wielbarskiej w Leśnie (stan. 2, gm. Brusy, woj. pomorskie). W: Krzysztof Walenta: Leśno i mikroregion w okresie rzymskim. Chojnice: 2009, s. 219. ISBN 978-83-60947-11-1.
Krzysztof Walenta: Leśno i mikroregion w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza. Chojnice: Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach, 2008, s. 51-70. ISBN 978-83-60947-06-7.
Alicja i Zofia Breske, Jarosław Ellwart: Kamienne kręgi Gotów. Gdynia: Region, 2006, s. 36-38. ISBN 83-89178-26-5.
Aleksandra Wysocka, Dorota Krzoska. Ścieżka lichenologiczno-kulturowa w Leśnie. „ulotka informacyjna”, 2003. Zaborski Park Krajobrazowy.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Ścieżka lichenologiczno-kulturowa w Leśnie