Śląska Brygada Obrony Narodowej - Polski Serwis Naukowy

Górnośląska Brygada Obrony Narodowej – brygada Obrony Narodowej Wojska Polskiego II RP.

1 lutego 1937 roku w Katowicach został utworzony Rejon Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego 23 Dywizji Piechoty. Pod względem organizacyjnym, wyszkolenia i użycia na wypadek wojny rejon został podporządkowany dowódcy 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty. W lipcu tego roku rozpoczęto formowanie Górnośląskiej Brygady ON. Dowódcą brygady i równocześnie kierownikiem Rejonu WF i PW 23 DP został płk Antoni Własak. Początkowo w skład brygady weszło pięć batalionów ON. 4 września 1937 roku została podjęta decyzja o organizacji szóstego pododdziału - Chorzowskiego Batalionu ON. Pierwotnie organizacja brygady miała być zakończona do 20 września. Następny termin zakończenia prac organizacyjnych został wyznaczony na dzień 15 października. Ostatecznie formowanie jednostki zostało zakończone w listopadzie 1937 roku, a w grudniu tego roku przeprowadzono pierwsze zbiórki oddziałów.

Leon Piotr Berbecki (ur. 28 lipca 1874 w folwarku Kalinowszczyzna, obecnej dzielnicy Lublina, zm. 23 marca 1963 w Gliwicach) – generał broni Wojska Polskiego, inżynier.

Katowice (niem. Kattowitz, śl. Katowicy, czes. Katovice) – miasto położone w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego, dawniej autonomicznego województwa śląskiego, główny ośrodek Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Z liczbą 308 724 mieszkańców jest 10. miastem w kraju pod względem liczby ludności i 11. pod względem powierzchni, mając prawie 165 km².

Pod względem inspekcji brygada została podporządkowana inspektorowi armii, gen. dyw. Leonowi Berbeckiemu, a w 1938 roku - generałowi do prac przy GISZ, gen. bryg. Antoniemu Szyllingowi. W czerwcu 1938 roku na stanowisko dowódcy brygady został wyznaczony płk Józef Giza.

W lutym 1939 roku w skład brygady został włączony Oświęcimski Batalion ON. W maju 1939 roku Chorzowski Batalion ON został przeformowany na etat batalionu ON typ S natomiast pozostałe pododdziały na etat batalionu ON typ III. Ponadto sformowany został oddział zwiadowców. Reorganizacja brygady pozostawała w bezpośrednim związku z organizacją 55 Dywizji Piechoty (Rezerwowej). Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" bataliony wchodzące w skład Górnośląskiej Brygady ON stanowić miały zawiązki dla mobiizowanych w alarmie batalionów piechoty typu specjalnego. Bataliony te stanowić miały trzon 55 DP. Na bazie Dowództwa Górnosląskiej Brygady ON zamierzano sformować Dowództwo 201 Pułku Piechoty. Chorzowski Batalion ON w czasie mobilizacji podlegał rozformowaniu. Wchodzące w jego skład kompanie stawały się zawiązkami kompanii strzeleckich batalionów karabinów maszynowych typu specjalnego nr I (IV/11 pp), II (IV/75 pp) i III (IV/75 pp). Natomiast oddział zwiadowców brygady stawał się zawiązkiem dla 11 kompanii strzeleckiej IV/75 pp.

2 sierpnia 1939 roku dowódcy brygady podporządkowano Dąbrowską Półbrygadę ON i uczyniono go odpowiedzialnym za jej sformowanie.

W kampanii wrześniowej baony Górnośląskiej Brygady ON walczyły w składzie 55 DP.

Obsada personalna dowództwa brygady

dowódca

płk Antoni Własak (1937-1938)

płk Józef Giza (1938-1939)

szef sztabu - mjr Stanisław Wider

Przypisy

Ponadto dowództwo wydzielało zawiązek dla Rezerwy Personelu Etapowego Nr 24, czyli Kwatery Głównej 55 DP mobilizowanej przez 23 pal.
Kazimierz Pindel, Obrona Narodowa 1937-1939 s. 44 podał, że Tarnogórski Baon ON był zawiązkiem dla Baonu Piechoty Typ Specjalny Nr 56.
Kazimierz Pindel, Obrona Narodowa 1937-1939 s. 44 podał, że Katowicki Baon ON nie posiadał numeru.
Kazimierz Pindel, Obrona Narodowa 1937-1939 s. 44 podał, że Rybnicki Baon ON nie posiadał numeru.

Bibliografia

Kazimierz Pindel, Obrona Narodowa 1937-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, ISBN 83-11-06301-X

Tadeusz Jurga, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. tom 7. Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939. Organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1975

Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5