Śrinagar - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Indiach w stanie Dżammu i Kaszmir. Zapoznaj się również z: inne znaczenia.

Panorama Srinagaru nad jeziorem Dal

Śrinagar (hindi श्रीनगर, trb.: Śrinagar, trl.: Śrīnagar; urdu: سرینگر; kaszmirski: سِرېنَگَر; ang. Srinagar) – miasto w Indiach, położone nad jeziorem Dal. Letnia stolica stanu Dżammu i Kaszmir.

Indie w szerokim rozumieniu to subkontynent w Azji Południowej, wielki półwysep na Oceanie Indyjskim, o powierzchni prawie 7,5 mln km². Od północy ograniczony masywem Himalajów, od wschodu dżunglami birmańskimi, otwarty jest tylko od północnego zachodu na Afganistan i Iran.

Dal – jezioro o powierzchni około 18 km kwadratowych, położone w Śrinagarze w stanie Dżammu i Kaszmir w Indiach. Jezioro znane jest głównie ze względu na około 500 wiktoriańskich łodzi mieszkalnych. Łodzie mieszkalne były budowane przez Brytyjczyków spędzających upalne lata w Kaszmirze.

Pochodzenie nazwy

Nazwa Śrinagar pochodzi z połączenia dwóch słów w sanskrycie: śri (bogactwo, dostatek) i nagar (miasto).

Geografia

Łodzie mieszkalne w Śrinagarze

Śrinagar leży w Dolinie Kaszmirskiej, na wysokości około 1700 m n.p.m. Klimat miasta charakteryzuje się występowanie m łagodnego lata i zimnych, śnieżnych zim. Łagodny, nieco przypominający europejski, klimat zadecydował o popularności Śrinagaru wśród rządzących Indiami Brytyjczyków.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Historia

Do 1947 roku

Historia Śrinagaru sięga III wieku p.n.e., kiedy Śrinagar należał do imperium Aśoki. Śrinagar przejściowo znajdował się pod kontrolą koczowników z Azji Środkowej (Heftalici), jednak do XIV wieku zachował hinduistyczny i buddyjski charakter. Dopiero w XV - XVI wieku większość ludności Kaszmiru i Śrinagaru zaczęła wyznawać islam. Na początku XIX wieku Śrinagar trafił pod panowanie Sikhów. Po tym, jak zostali oni pokonani przez Brytyjczyków w połowie XIX wieku zdecydowano, że Śrinagar (jak i cały Kaszmir) nie zostanie wcielony formalnie do Indii, ale będzie odrębnym, formalnie niezależnym księstwem z hinduistycznymi władcami. Taki też był status Śrinagaru do końca rządów Brytyjczyków w Indiach.

Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźasthani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harijanie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.

Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźasthani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harijanie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.

Po 1947 roku

Historia Śrinagaru po uzyskaniu przez Indie niepodległości jest nierozerwalnie związana z historią konfliktu indyjsko-pakistańskiego o Kaszmir.

Uzyskanie przez Indie niepodległości w 1947 spowodowało narastanie konfliktów w Kaszmirze. W momencie wycofania się Brytyjczyków z Indii większość ludności Kaszmiru, w tym również Śrinagaru stanowili muzułmanie. Sprawę komplikował również status prawny Kaszmiru, który formalnie był niepodległym księstwem. W rezultacie decyzja o przynależności regionu, w tym również oczywiście Śrinagaru, do Indii bądź Pakistanu, należała do maharadży Hari Singha. W momencie podjęcia działań zbrojnych przez Pakistańczyków, Hari Singh zdecydował się wystąpić do Indii o interwencję zbrojną, a następnie wyraził zgodę na przyłączenie Kaszmiru do Indii. Stało się to bezpośrednią przyczyną wojny indyjsko-pakistańskiej 1947-1948. Druga wojna indyjsko-pakistańska o Kaszmir miała miejsce w 1965 roku. Kaszmir był również obiektem interwencji chińskiej w 1962.

Urdu (اردو urdū) - język indoeuropejski z grupy indoaryjskiej używany obecnie przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim i przez ponad milion osób zamieszkujących poza Azją.

Aśoka (Asioka, Ashoka) (304-232 p.n.e.), władca indyjskiego imperium Maurjów (dynastii, której po raz pierwszy udało się zjednoczenie znacznych obszarów subkontynentu indyjskiego. Maurjowie to dynastia panująca w państwie Magadha w latach od ok. 320 do ok. 185 p.n.e. Stolicą kraju była Pataliputra (dziś Patna w stanie Bihar), w pobliżu rzeki Son i jej ujścia do Gangesu), panujący między, wedle różnych ustaleń 274-264 r. p.n.e. a 239 - 226 r. p.n.e.

Obecnie Śrinagar jest administrowany przez Indie. Nie oznacza to jednak, że Pakistan nie występuje z roszczeniami o miasto (i cały Kaszmir). Śrinagar jest obiektem częstych zamachów bombowych.

Demografia

W 2001 Śrinagar zamieszkiwało 895 tysięcy mieszkańców.

Języki

Podstawowymi językami używanymi w Śrinagarze są:

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) - komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.

Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; "język uporządkowany", w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o "nieuporządkowanej" gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (wg spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 - 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

Turystyka

Łódź na jeziorze Dal

Potencjalnie przemysł turystyczny powinien stanowić jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki Śrinagaru. Miasto ma bowiem do zaoferowania wielkie atrakcje, w tym jezioro Dal z łodziami mieszkalnymi. Śrinagar jest również punktem wyjścia do wypraw w Himalaje, w tym Doliny Kaszmirskiej. W Śrinagarze zaczyna się wiodąca wzdłuż Indusu droga do Leh.

Słowo Śrinagar (w polskiej transkrypcji oficjalnej nazwy श्रीनगर w języku hindi) lub Srinagar (zapis oficjalnej nazwy angielskiej) może dotyczyć:

Transkrypcja – w językoznawstwie to system zapisu głosek danego języka przy pomocy symboli graficznych – inaczej pisownia fonetyczna - lub system fonetycznej konwersji innego pisma. W szczególności może służyć do zapisu wyrazów jednego języka w formie pozwalającej łatwo odtworzyć brzmienie osobie go nie znającej – głoski jednego języka oddaje się wtedy znakami pisma innego języka, przy czym danej głosce nie zawsze musi odpowiadać tylko jeden znak, a niektóre znaki mogą być używane na oznaczanie kilku różnych głosek w języku wyjściowym. Transkrypcja taka zorientowana jest na odbiorcę posługującego się jednym, określonym językiem.

Niestety, poważną przeszkodą dla rozwoju turystyki w Śrinagarze jest trwający konflikt i nieustające zagrożenie zamachami terrorystycznymi.

Zobacz też

Historia Indii

Kaszmir

Linki zewnętrzne

Kaszmir - geneza konfliktu

Strona internetowa Dystryktu Śrinagar

Śrinagar

Przypisy

Polska nazwa ustalona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych na 50. posiedzeniu 26 maja 2010 roku [1]