Świętopełk - książę pomorski - Polski Serwis Naukowy

Świętopełk (łac. Suatopolc) – książę pomorski.

Był synem Świętobora, prawdopodobnie z którym został około 1106 roku wypędzony z Pomorza.

Po zwycięstwie nad Pomorzanami odniesionym 10 sierpnia 1109 roku Bolesław III Krzywousty, książę Polski, nadał Świętopełkowi Nakło. Próby prowadzenia samodzielnej polityki sprowadziły na niego w 1112 roku najazd wojsk polskich. Po trzymiesięcznym oblężeniu Nakła Świętopełk zapłacił Krzywoustemu okup i oddał syna (nieznanego imienia).

Karol Maleczyński (ur. 28 października 1897 w Grębowie koło Tarnobrzega, zm. 20 lipca 1968 we Wrocławiu) – polski historyk (mediewista), paleograf i tłumacz.

Pomorze – kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec, u ujścia Reknicy, Odry i Wisły do Morza Bałtyckiego. Nazwa regionu (kasz./pom. Pòmòrskô, Pòmòrzé, łac. Pomerania, niem./szw. Pommern) wywodzi się od geograficznego położenia regionu ,"kraina leżąca nad morzem czyli blisko morza" lub "ziemia «sięgająca» aż po morze".

W 1113 roku ponownie wystąpił przeciw Krzywoustemu, czym sprowokował jego wyprawę. Polski książę zajął najpiew Wyszogród, a następnie Nakło, którego obrońcy na próżno oczekiwali odsieczy Świętopełka.

Dalsze losy Świętopełka nie są pewne. Wiadomo, że w 1119 roku Bolesław III Krzywousty pokonał dwóch książąt pomorskich, z których jednego wygnał, a drugiego wziął do niewoli. Sądzi się, że jednym z nich mógł być Świętopełk.

W 1121 roku zginął Świętopełk, książę odrzański. Według części badaczy był identyczny ze Świętopełkiem synem Świętobora (Karol Maleczyński, Zygmunt Wojciechowski); inni z kolei identyfikują Świętopełka księcia odrzańskiego ze Świętopełkiem księciem Chyżan, którego ziemie w 1121 roku najechał saski książę Lotar z Supplinburga.

Bitwa pod Nakłem (1109) – latem 1109 roku Bolesław Krzywousty zorganizował wyprawę na Pomorze w celu zabezpieczenia północnych granic w obliczu zbliżającego się najazdu władcy Niemiec Henryka V. Według Galla Anonima celem wyprawy Krzywoustego nie było samo zdobycie grodu Nakła nad Notecią, lecz sprowokowanie Pomorzan do walnej bitwy. 10 sierpnia 1109 r. doszło do starć oblegających gród wojsk polskich z idącymi z odsieczą oddziałami pomorskimi. Wojska Bolesława Krzywoustego rozbiły oddziały Pomorzan i zajęły poddające się Nakło.

Słownik starożytności słowiańskich: encyklopedyczny zarys kultury Słowian od czasów najdawniejszych - kilkutomowy słownik, dotyczący dziejów szeroko pojętej Słowiańszczyzny do końca XII wieku. Pierwszy tom ukazał się w 1961 roku, ostatni wydano w 1996 roku. Redaktorami Słownika byli m.in. Władysław Kowalenko, Gerard Labuda i Tadeusz Lehr-Spławiński.

Przypisy

G. Labuda, Świętopełk syn Świętobora, s. 586.
G. Labuda, Świętopełk, książę Chyżan, s. 586.

Bibliografia

Labuda G., Świętopełk ks. Chyżan, Słownik starożytności słowiańskich, t. 5, 1975, s. 586-587.

Labuda G., Świętopełk syn Świętobora, Słownik starożytności słowiańskich, t. 5, 1975, s. 586.

Wyszogród – dawniej gród położony na lewym brzegu Wisły w strategicznie ważnym miejscu na pograniczu pomorsko-kujawskim. Sprawował kontrolę nad drogą wodną Wisły i węzłem drogowym wiodącym z Kujaw na Pomorze Gdańskie oraz ziemię chełmińską. W związku z tym był przedmiotem długotrwałych sporów i walk kujawsko-pomorskich. Grodzisko znajduje się na terenie Fordonu – dzielnicy Bydgoszczy.

Gerard Labuda (ur. 28 grudnia 1916 w Nowej Hucie koło Kartuz) – polski historyk, mediewista; specjalista w dziedzinie historii Pomorza i Kaszub; wydawca źródeł skandynawskich i anglosaskich do historii Słowian zachodnich. Członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL. Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w latach 1962-1965. Mieszka w Poznaniu.