Świętosława Swatawa - Polski Serwis Naukowy

Świętosława Swatawa (ur. w latach 1041-1048, zapewne 1046-1048, zm. 1 września 1126) – polska księżniczka, żona Wratysława II, pierwsza królowa Czech.

Była jedyną córką Kazimierza Odnowiciela i jego żony Dobroniegi, siostrą Bolesława II Szczodrego, Władysława I Hermana, Mieszka i Ottona. Pod koniec 1062 roku została wydana za Wratysława II, księcia Czech. Małżeństwo to miało zapewnić neutralność Czech w konflikcie Polski z Niemcami. Po ślubie Świętosława przyjęła imię Swatawa (Svatava).

Henryk IV (niem. Heinrich IV., ur. 11 listopada 1050 w Goslar, zm. 7 sierpnia 1106 w Liège) – król niemiecki od 1056 (faktycznie od 1065), cesarz rzymsko-niemiecki od 1084 do swojej abdykacji w 1105 , najstarszy syn cesarza Henryka III i jego drugiej żony Agnieszki z Poitou (Akwitańskiej). Był trzecim cesarzem z dynastii salickiej (zwanej inaczej dynastią frankońską).

Bolesław II Szczodry (Śmiały) (ur. ok. 1042, zm. 2 lub 3 kwietnia 1081 lub 1082) – książę Polski w latach 1058–1076, król Polski w latach 1076–1079.

W 1085 roku cesarz Henryk IV nadał Wratysławowi II tytuł króla Czech (zdaniem Kosmasa z Pragi także króla Polski, lecz informacja ta jest kwestionowana przez większość badaczy). 15 czerwca 1085 lub 1086 roku w Pradze arcybiskup trewirski Engelbert koronował Wratysława II i Swatawę odpowiednio na króla i na królową Czech.

Borzywoj II (ur. ok. 1064, zm. 2 lutego 1124) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 25 grudnia 1100 roku do maja 1107 i od grudnia 1117 do 16 sierpnia 1120 roku.

Wiprecht II z Grójca, niem. Wiprecht von Groitzsch, zwany Starszym (ur. ok. 1050; zm. 22 maja 1124 w Pegau) – jako Wiprecht II hrabia Balsamgau, od 1070 hrabia Groitzsch (Grójca) i od 1123 jako Wiprecht I margrabia Marchii Miśnieńskiej i Marchii Łużyckiej.

W 1092 roku owdowiała, ale nie zdecydowała się na powrót do ojczyzny. Pozostała w Czechach, prawdopodobnie korzystając tam z dóbr oprawnych. Co do ich położenia, wysuwa się hipotezy, że leżały we wschodniej części kraju (Antoni Gąsiorowski) albo, że stanowiły część dzielnicy znojemskiej (M. Gumowski). W czasie rządów pasierba, Brzetysława II, była odsunięta od tronu. W 1111 brała udział w negocjacjach między swoim synem Władysławem I a bratankiem, Bolesławem III Krzywoustym. W 1125 roku wraz z Ottonem, biskupem Bambergu, wpłynęła na umierającego Władysława I, aby mianował swoim następcą Sobiesława I. Istniała hipoteza, że biła własną monetę w Czechach, ale nie ma ona wystarczających podstaw. Świętosława Swatawa zmarła 1 września 1126 roku. Została pochowana w kolegiacie wyszehradzkiej.

Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wygnańca, Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.

Kazimierz I Karol Odnowiciel (ur. 25 lipca 1016, zm. 28 listopada 1058 w Poznaniu) – książę z dynastii Piastów, władca Polski w latach 1034-1058 (z przerwami), syn Mieszka II i Rychezy. Najprawdopodobniej w latach 1034-ok. 1037 objął władzę, jednak został zmuszony przez sytuację w kraju do jego opuszczenia. Ponownie objął władzę w 1039 (lub być może dopiero w 1040) i panował do swojej śmierci.

Rodzina

Potomstwo

Świętosława Swatawa była jednokrotnie zamężna. Z mężem – Wratysławem II miała pięcioro dzieci. Do nich należeli:

Bolesław (ur. po 1062, zm. 1091), królewicz czeski, książę ołomuniecki,

Borzywoj II (ur. ok. 1064, zm. 2 lutego 1124), książę Czech,

Władysław I (ur. ?, zm. 12 kwietnia 1125), książę Czech,

Sobiesław I (ur. w okr. 1086–1087, zm. 14 lutego 1140), książę Czech,

Judyta Przemyślidka (ur. ?, zm. 9 grudnia 1108, królewna czeska, żona Wiprechta z Grójca.

Genealogia

Mieszko Kazimierzowic (ur. 16 kwietnia 1045 roku, zm. 28 stycznia 1065) - syn Kazimierza I Odnowiciela, księcia Polski z dynastii Piastów, hipotetyczny książę Kujaw od 1058.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Bibliografia

Źródła

Kosmas, Kosmasa Kronika Czechów, Warszawa 1968.

Opracowania

Balzer O., Genealogia Piastów, Kraków 1895, s. 107-108.

Gąsiorowski A., Świętosława-Svatava, [w]: Słownik starożytności słowiańskich, T. 5, 1975, s. 589.

Grudziński T., Bolesław Szczodry, cz. 1, Toruń 1953, s. 67-68.

Gumowski M., Swatawa, królowa czeska, [w]: Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne, T. 17, 1935, s. 44-50.

Jasiński K., Rodowód pierwszych Piastów, Warszawa-Wrocław 1992.