Święty Ekspedyt - Polski Serwis Naukowy

Święty Ekspedyt, łac. Expeditus – męczennik chrześcijański i święty Kościoła katolickiego.

Nie wiadomo, w jakim okresie żył oraz gdzie i kiedy poniósł śmierć męczeńską. Wymieniany jest w Martyrologium Rzymskim i Breviarium Syriacum pod dniem 19 kwietnia jako męczennik.

Niektóre źródła jako miejsce śmierci podają Melitene. W rejonach świata, gdzie jest wspominany, występuje w mniej lub w bardziej licznej grupie męczenników.

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Legendarna postać utożsamiana jest ze świętym Meneasem lub Elpidiuszem. Czyniona jest patronem pilnych spraw i czczona w sposób zabobonny, co spotkało się z krytycznymi zarządzeniami Stolicy Apostolskiej.

W ikonografii przedstawiany jest jako wódz legionu wojskowego, lub depczący kruka (symbolizującego dzień jutrzejszy).

Jedna z legend głosi, że świętemu w dniu, w którym zdecydował się nawrócić na chrześcijaństwo ukazał się diabeł pod postacią kruka, nakłaniając go, aby odłożył realizację swojego postanowienia na następny dzień. Św. Ekspedyt zmiażdżył ptaka swoją stopą, oświadczając: „Zostanę chrześcijaninem dzisiejszego dnia”.

Patron – symboliczny religijny opiekun kraju, miasta, diecezji, przedsięwzięcia, profesji, obiektu budowlanego, zawodów sportowych, ludzi itp. W Kościele katolickim i innych kościołach chrześcijańskich takimi osobami są święci, którzy najczęściej stają się opiekunami świątyń i poszczególnych ludzi noszących ich imię (wezwanie).

Kruk (Corvus corax) — duży ptak osiadły z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje na półkuli północnej, jest najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem spośród wszystkich krukowatych. Obecnie wyróżnia się dziesięć podgatunków, wykazujących niewielkie odmienności w morfologii – pomimo iż niedawne badania wykazały znaczne różnice genetyczne wśród populacji z różnych regionów. W Polsce nieliczny ptak lęgowy (lokalnie może być średnio liczny).

Brakuje wzmianek o kulcie św. Ekspedyta w starożytności. Jego początki datują się na XVII wiek. Rozwój nastąpił w wieku XIX wieku zwłaszcza we Włoszech, Francji i niektórych rejonach Niemiec.

W Polsce ołtarz poświęcony św. Ekspedytowi znajduje się w lewej nawie warszawskiego kościoła Najświętszego Zbawiciela przy Placu Zbawiciela.

W 1920 roku w Poznaniu została wydana broszura o świętym.

Kościół Najświętszego Zbawiciela w Warszawie – kościół rzymskokatolicki, siedziba parafii Najświętszego Zbawiciela, znajdujący się w Warszawie przy pl. Zbawiciela w dzielnicy Śródmieście.

Męczennik- w chrześcijaństwie to osoba, która oddała swoje życie za wiarę. Do zaistnienia męczeństwa za Chrystusa konieczny jest prześladowca, który zadaje śmierć ze względu na nienawiść do wiary. Prześladowca działa bezpośrednio sam lub zleca tę czynność innej osobie.

Zobacz też

Portal:
Święci

Ekspedyt (imię)

kult świętych

męczennicy wczesnochrześcijańscy

modlitwa za wstawiennictwem świętego

Przypisy

Sant Espedito (ang. • wł.). xoomer.virgilio.it. [dostęp 2011-05-26].
Lexikon für Theologie und Kirche, kolumna 916. T. 3. Freiburg im Breisgau: 1931.
Parafia Najświętszego Zbawiciela w Warszawie: Ołtarz św. Ekspedyta (pol.). parafiazbawiciela.org. [dostęp 2011-05-26].

Bibliografia

Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 121–122. ISBN 83-7097-374-4.

Ekspedyt (pol.). deon.pl. [dostęp 2011-05-20].