Święty Maurycy - Polski Serwis Naukowy

Święty Maurycy, łac. Mauritius, również Maurycy i towarzysze (zm. ok. 286 lub na przełomie III i IV wieku w Agaunum, dzisiejsze Saint-Maurice d'Agaune) − dowódca oddziału legendarnej Legii Tebańskiej (primicerius), męczennik, święty Kościoła katolickiego, ewangelickiego, ortodoksyjnego i koptyjskiego.

Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967 w Poznaniu, zm. 17 czerwca 1025) – książę Polski od 992 roku, pierwszy koronowany władca Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 był także księciem Czech jako Bolesław IV.

Wydawnictwo WAM, znane jako: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) (1872-1918, 1935-1994), Wydawnictwo Księży Jezuitów (1918-1935), Wydawnictwo WAM (od 1994) – najstarsze polskie wydawnictwo katolickie, założone w 1872 przez ks. Stanisława Stojałowskiego SJ w Krakowie.

Życie

Według tradycji centurion Maurycy był rzymskim oficerem w Legii Tebańskiej, w której żołnierze byli chrześcijanami. Legion stacjonował w Agaunum na terytorium obecnej Szwajcarii. Miało to miejsce w czasach panowania Dioklecjana i Maksymiana, który znany był z nienawiści do wyznawców Chrystusa. Przed jedną z bitew, z powodu odmowy złożenia pogańskiej ofiary bożkom, poniósł śmierć męczeńską wraz z innymi żołnierzami w liczbie okołu 6 tysięcy (męczennicy z Agaunum). Byli to pozostali dowódcy Legionu: campiductor (z łac. hetman) Eksuperiusz oraz senator militum Kandyd i żołnierze, m.in.: Aleksander z Bergamo i Gereon (dowódca oddziału).

Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Męczennik (gr. μάρτυς, mártys, łac. martyrus: "świadek") – określenie osoby, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.

Kult i relikwie

Św. Maurycy na obrazie M. G. Grünewalda.

W miejscu pochówku męczenników Teodor, biskup Octodurum (Martigny w kantonie Valais ), wybudował kaplicę (IV w). Pierwszą pisaną wiadomość o tym przekazał w drugim ćwierćwieczu V wieku biskup Eucheriusz z Lyonu. Wydarzenie to opisał św. Grzegorz z Tours w swojej Historii Franków. Następnie wzniesiono klasztor, przy którym powstało najpierw opactwo, później miasto Saint-Maurice d'Agaune. Badania archeologiczne potwierdziły istnienie kaplicy oraz jamy grobowej.

Matthias Grünewald, właśc. Mathis Gothard-Neithard (ur. ok. 1480 w Würzburgu, zm. 31 sierpnia 1528 w Halle) – niemiecki malarz, architekt i inżynier (budowniczy urządzeń wodnych).

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

W 961 roku relikwie św. Maurycego przewieziono do Ratyzbony (Regensburga), a stamtąd do Magdeburga.

Kult św. Maurycego rozpowszechnił się za sprawą św. Lamberta oraz biskupa Magdeburga św. Udalryka (+ 973), stąd też Maurycy odbierał szczególną cześć w Cesarstwie Niemieckim.

Podczas koronacji cesarze otrzymywali do rąk Świętą i Niosącą Krzyż Lancę Cesarską (łac. Sancta et Crucifera Imperialis Lancae), znaną jako włócznia Świętego Maurycego. Kopię tej włóczni podarował cesarz Otto III Bolesławowi Chrobremu. Gest ten był uznaniem niezależności księcia polskiego i przyzwoleniem na koronację. Kopia ta znajduje się w Skarbcu Koronnym na Wawelu.

Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangeliczne, chrześcijaństwo ewangelikalne – jest jednym z dwóch wielkich nurtów protestantyzmu (obecnie największym, obok ewangelicyzmu), charakteryzującym się specyficzną pobożnością (duchowością) i określonymi poglądami teologicznymi (oprócz pięciu zasad protestantyzmu przyjmuje także tzw. siedem punktów teologii ewangelikalnej). W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które przyjmują się wśród części protestantów ewangelickich. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem. Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego osobistego nawrócenia (nowe narodzenie) do zbawienia człowieka. Ewangelikaliści uznają bezbłędność Biblii, którą nierzadko interpretują dosłownie. Ewangelikalizm jest zazwyczaj utożsamiany z ewangelizacją polegającą na wywołaniu u słuchacza żalu za grzechy oraz przekazaniu mu wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Patronat

Maurycy jest patronem zakonu św. Maurycego, cesarskiego domu Ottonów, królestwa Burgundii i Longobardów oraz niemieckich miast: Magdeburga, Halle i Coburga.

Jest orędownikiem rycerzy, piechoty, farbiarzy, a także chorych na podagrę.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne świętych męczenników w Kościele katolickim i ewangelickim obchodzone jest 22 września.

Ikonografia

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Święty Maurycy w heraldyce

W ikonografii święty przedstawiany jest w krótkiej tunice żołnierza. Ze względu na swoje afrykańskie pochodzenie jest ukazywany jako ciemnoskóry mężczyzna z murzyńskimi rysami, grubymi wargami i kręconymi włosami.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Patron – symboliczny religijny opiekun kraju, miasta, diecezji, przedsięwzięcia, profesji, obiektu budowlanego, zawodów sportowych, ludzi itp. W Kościele katolickim i innych kościołach chrześcijańskich takimi osobami są święci, którzy najczęściej stają się opiekunami świątyń i poszczególnych ludzi noszących ich imię (wezwanie).

Jego atrybutami są: gałązka palmowa, sztandar z czerwonym krzyżem na białym tle i lanca, koń, miecz, sztylet, tarcza lub tarcza z orłem.

Zobacz też

Portal:
Święci

Portal:
Chrześcijaństwo

kult świętych

męczennicy wczesnochrześcijańscy

modlitwa za wstawiennictwem świętego

parafie i świątynie pod wezwaniem św. Maurycego

święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

Włócznia Przeznaczenia

Uwagi

Historycznie istniał rzymski legion Legio I Maksymiana utworzony w roku 296 lub 297 prawdopodobnie przez Dioklecjana.

Przypisy

↑ Mauritius - Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
Saint Maurice and the Theban Legion - Coptic Orthodox Church, the Christian Apostolic Church of Egypt (ang.)
Święty Maurycy na kosciol.wiara.pl [opublikowano: 2009-03-27]

Bibliografia

Święty Maurycy, męczennik na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 23.08.2010]

Maurycy, męczennik i jego towarzysze z Legii Tebańskiej na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)