Światowy Dzień Zwierząt - Polski Serwis Naukowy

Pomnik Pamięci Zwierząt Rzeźnych we Wrocławiu.

Światowy Dzień Zwierząt (ang. World Animal Day) - święto obchodzone corocznie 4 października w dzień wspominania w Kościele powszechnym św. Franciszka z Asyżu, patrona zwierząt, ekologów i ekologii.

Św. Franciszek w stosunku do człowieka i przyrody wyrzekł się chęci dominacji oraz wyznawał ideę braterstwa wszystkich stworzeń. Głosił, że wszyscy mieszkańcy Ziemi są braćmi, bez względu na charakter, poglądy, narodowość, stan majątkowy i każdy, kto prosi o pomoc, wróg czy przyjaciel powinien być wysłuchany i przyjęty.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Światowy Dzień Zwierząt został ustanowiony w 1931 roku na konwencji ekologicznej we Florencji i rozpoczyna Światowy Tydzień Zwierząt (ang. World Animal Week) trwający do 10 października

Obchody Dnia mają na celu zmienić zachowanie ludzi w stosunku do zwierząt i uświadomienie im, że zwierzę to istota żywa, a nie rzecz i ma swoje prawa. Obchody celebrują organizacje ekologiczne i działające na rzecz ochrony zwierząt, organizacje non-profit a także wegetarianie. Są to m.in.:

Ludzie na rzecz Etycznego Traktowania Zwierząt (PETA),

Animal Aid,

EFFATA - Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych,

Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce (TOZ) i inne.

Po raz pierwszy Światowy Dzień Zwierząt został zorganizowany w Polsce w 1993 roku.

Człowiek rozumny (Homo sapiens) – jedyny występujący współcześnie gatunek z rodzaju Mniej więcej 100 tysięcy lat temu dotarł na Bliski Wschód, ok. 60 tys. lat temu do Australii, a prawie 40 tys. lat temu do Europy (był to tzw. kromaniończyk, czyli człowiek z Cro Magnon – od nazwy stanowiska archeologicznego we Francji).
Klub "Gaja" (dokładnie Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne "Klub Gaja", z siedzibą w Wilkowicach) – jedna z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce.

Podczas obchodów organizatorzy zwracają uwagę społeczeństwu na los bezdomnych zwierząt, znęcanie się nad zwierzętami, warunki bytowe w schroniskach, sterylizację bezdomnych zwierząt oraz nielegalne hodowle psów szkolonych do walk. Rokrocznie podczas Światowego Tygodnia Zwierząt TOZ zachęca do adoptowania zwierząt, organizując w schroniskach Dni Otwartych Drzwi.

Rzecz w sensie prawnym i ekonomicznym to przedmiot materialny (obiekt przyrody w stanie pierwotnym lub przetworzonym) na tyle wyodrębniony, że może stanowić dobro samoistne w stosunkach społeczno-gospodarczych (w obrocie).
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Święta pokrewne

Na świecie

Światowy Dzień Zwierząt Hodowlanych (2 października)

Dzień ten często łączony jest z obchodami Światowego Dnia Wegetarianizmu jako dnia promocji sposobu odżywiania wolnego od okrucieństwa wobec istot żyjących. Obchodzony jest w rocznicę urodzin Mahatmy Gandhiego (1869-1948), pioniera wegetarianizmu.

People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) (Ludzie na rzecz Etycznego Traktowania Zwierząt) – międzynarodowa organizacja non-profit powstała w roku 1980 z siedzibą w Norfolk, Virginia, USA. Jej główną działalność stanowi walka o prawa zwierząt. Prezesem (i współzałożycielem) organizacji jest Ingrid Newkirk.
Perspektywy – ogólnopolski młodzieżowy miesięcznik edukacyjny wydawany w Warszawie od 1998; od 2000 razem z "Rzeczpospolitą" publikuje Ranking Szkół Wyższych.

Tydzień Modlitw za Świat dla Zwierząt (październik)

Tydzień ten mógł być zainicjowany przez nieistniejącą już Międzynarodową Sieć dla Religii i Zwierząt (ang. International Network for Religion and Animals, INRA), założoną w 1985 roku przez nieżyjącego już Virginia Bouraquardez (aka Ginnie Bee).
(ang.) World Week of Prayer for Animals obchodzony jest w pierwszy pełny tydzień października oraz kolejne dni, w zależności od zaangażowania Kościoła, włączając w to święto św. Franciszka.

Prawa zwierząt – idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy lub prawa, które powinny być uszanowane tak samo, jak to się dzieje w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi. Według Encyklopedii Britannica, prawa zwierząt to moralne lub legalne prawa przypisywane zwierzętom, zazwyczaj ze względu na złożoność ich życia w sferze poznawczej, emocjonalnej i społecznej oraz ich zdolności do odczuwania fizycznego bądź emocjonalnego bólu lub przyjemności. Do zasadniczych praw zwierząt zalicza się najczęściej prawo do życia i prawo do wolności od cierpienia. Filozofowie uznający konieczność zmiany stosunku człowieka do zwierząt innych niż ludzie prezentują dużą różnorodność poglądów – od protekcjonizmu Petera Singera wyrastającego z filozofii utylitarystycznej, przez podejście oparte na niezbywalnych prawach preferowane przez Toma Regana do abolicjonizmu prezentowanego przez takich myślicieli jak np. Gary L. Francione. Pomimo wielu różnic w ruchu praw zwierząt istnieje daleko idący konsensus, że zwierzęta powinny być traktowane jako osoby i włączone do moralnej wspólnoty; że nie powinny być traktowane jak przedmioty, ale jak podmioty; że nie powinny być zabijane na pożywienie, wykorzystywane w eksperymentach medycznych czy rozrywce. Bardzo często praktycznym skutkiem przyjęcia idei praw zwierząt jest przejście na wegetarianizm lub weganizm.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Światowy Dzień Zwierząt Laboratoryjnych (24 kwietnia)

Osobny artykuł: Międzynarodowy Dzień Przeciwko Wiwisekcji.

Międzynarodowy Dzień Przeciwko Wiwisekcji został uznany przez Organizację Narodów Zjednoczonych jako dzień upamiętnienia zwierząt laboratoryjnych.

Międzynarodowy Dzień Praw Zwierząt (10 grudnia)

(ang.) International Animal Rights Day (IARD) obchodzony corocznie 10 grudnia z poszanowaniem Światowej Deklaracji Praw Zwierząt uchwalonej 21 września 1977 roku w Londynie przez Międzynarodową Federację Praw Zwierzęcia (zał. 2 kwietnia 1977 w Genewie) i przedstawioną UNESCO, która podpisała Deklarację w tym samym roku, aby bronić maltretowane zwierzęta. Na obchody Dnia nieprzypadkowo wyznaczono 10 grudnia. Jest to dzień ratyfikacji przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1948 roku Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.

Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce (TOZ) – stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego, którego głównym celem jest działanie na rzecz humanitarnego obchodzenia się ze zwierzętami oraz zapewnienia im niezbędnych warunków bytowania. Towarzystwo prowadzi 18 schronisk dla bezdomnych zwierząt. Inspektorzy TOZ przeprowadzają ok. 6 tys. interwencji rocznie mających zapobiegać aktom okrucieństwa wobec zwierząt. TOZ jest stowarzyszony ze Światowym Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami i współpracuje z Królewskim Towarzystwem dla Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (RSPCA) z Wielkiej Brytanii oraz jest członkiem Eurogroup for Animalas w Brukseli.
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona została przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 10 grudnia 1948 roku w Paryżu, prace nad nią trwały od roku 1947. 10 grudnia 1948 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło i proklamowało Powszechną Deklarację Praw Człowieka. W następstwie tego historycznego wydarzenia Zgromadzenie Ogólne wezwało Państwa Członkowskie do opublikowania tekstu Deklaracji i do "spowodowania, aby Deklaracja była rozpowszechniana, pokazywana, czytana i objaśniana przede wszystkim w szkołach i innych instytucjach oświatowych, wszędzie bez względu na status polityczny kraju lub terytorium".

Lokalnie można spotkać inne terminy obchodów wynikające z innych przesłanek:

Stany Zjednoczone - 6 czerwca (od 2011), ang. National Animal Rights Day,

Polska - 22 maja (od 1997).

W Polsce

Dzień Praw Zwierząt(22 maja)

Klub Gaja, dzięki swojej kampanii prowadzonej przez 2 lata, doprowadził do podpisania ustawy o ochronie zwierząt w 1997 roku, w której znalazł się zapis, że "zwierzę nie jest rzeczą" i ustanowił 22 maja Dniem Praw Zwierząt, aby upamiętnić wprowadzenie niniejszego aktu prawnego w życie.

Franciszek z Asyżu (właśc. Giovanni Bernardone, nazywany Biedaczyną z Asyżu; ur. w 1181 lub 1182 [1]w Asyżu, zm. 3 października 1226 w Porcjunkuli koło Asyżu[2]) – włoski duchowny katolicki, diakon, założyciel zakonu franciszkanów, misjonarz, mistyk średniowieczny, stygmatyk, święty katolicki, uważany za prekursora ekologii.
Ministerstwo Środowiska – utworzone w 1999 ministerstwo zajmujące się ochroną środowiska oraz gospodarką wodną w Polsce. Obecnie rozważane jest utworzenie Ministerstwa Energetyki i Środowiska.

Miesiąc Dobroci dla Zwierząt (październik)

Październik jest miesiącem dobroci dla zwierząt.

Dzień Ustawy o Ochronie Zwierząt (25 października)

Ustawa o ochronie zwierząt została podpisana 21 sierpnia 1997 a weszła w życie i zaczęła obowiązywać 24 października tegoż roku. 25 października obchodzony jest corocznie Dzień Ustawy o Ochronie Zwierząt

Miesiąc sterylizacji marzec)

Z kolei marzec jest w kraju miesiącem sterylizacji, aby zapobiec niekontrolowanemu rozrodowi zwierząt, ponieważ:

Ratyfikacja (fr. ratification) – jeden ze sposobów wyrażenia ostatecznej zgody na związanie się umową międzynarodową przez upoważniony do tego organ państwowy. Jest formą najbardziej uroczystą (co różni ją od "zatwierdzenia"), z reguły dokonywaną przez głowę państwa (prezydenta, monarchę). Dowodem dokonania ratyfikacji jest dokument ratyfikacyjny, który składa się u depozytariusza (w przypadku umów wielostronnych) lub wzajemnie wymienia z drugim układającym się państwem (w przypadku umów dwustronnych).
Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek. Najstarsze znaleziska kopalne zwierząt – morskie zwierzęta o miękkich ciałach – pochodzą z końca prekambru, neoproterozoiku (fauna ediakarańska – 630 do 542 mln lat temu), natomiast skamieniałości strunowców – z kambru i ordowiku. W kambrze, około 500 mln lat temu, występowali już przedstawiciele wszystkich znanych obecnie typów bezkręgowców.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)