Štúrovo - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 47°47′56″N 18°43′24″E / 47.79889, 18.72333

Štúrovo (do 1948 Parkan, Parkáň, węg. Párkány, niem. Gockern) – miasto na Słowacji, przy granicy z Węgrami, miejsce dwóch bitew stoczonych przez Jana III Sobieskiego z Turkami w 1683.

Štúrovo leży nad rzeką Dunaj. Jest miastem granicznym. Po drugiej stronie Dunaju znajduje się węgierski Ostrzyhom. Łączy je most Marii Walerii (nazwany na cześć córki Franciszka Józefa I). Most został zniszczony w 1944 r. podczas II wojny światowej, ale w 2001 r. odbudowano go. Do 1948 r. miasto znane było jako Parkan. Obecna nazwa pochodzi od nazwiska XIX-wiecznego słowackiego działacza narodowego Ľudovíta Štúra. Po 1989, mimo lokalnego referendum, w którym mieszkańcy głosowali za przywróceniem historycznej nazwy, władze centralne zdecydowały o pozostawieniu nazwy Štúrovo.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Historia

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1075 - miejscowość nosiła wówczas nazwę Kakath. Późniejsze wersje to Kokot, Chokot, Kokat, aż wreszcie Cigerdelen Parkani, Parkan, Párkány (od 1773), Parkáň. Po 1541 na 150 lat Párkány znalazły się pod panowaniem tureckim, a nadgraniczne położenie sprawiło, że częste potyczki z wojskami habsburskimi rujnowały okolicę.

Ľudovít Štúr, Ludevít Velislav Štúr (ur. 28 października 1815 w Uhrovcu, zm. 12 stycznia 1856 w Modrej) – najważniejsza postać słowackiego odrodzenia narodowego, ideolog i organizator słowackiego ruchu narodowego, językoznawca, kodyfikator języka słowackiego, filozof, pisarz, poeta i publicysta.

Most Marii Walerii (węg. Mária Valéria híd, słow. Most Márie Valérie, niem. Maria-Valeria-Brücke) - graniczny most drogowy na Dunaju, łączący miasta Štúrovo w Słowacji i Ostrzyhom na Węgrzech. Długość - 500 m. Most łączy słowackie drogi krajowe 63 i 76 z węgierskimi drogami krajowymi 10 i 11.

Pomnik Jana III Sobieskiego w Parkanach - odsłonięty na 325. rocznicę bitwy pod Parkanami.

Po bitwie pod Parkanami w 1683 miejscowość powróciła pod władanie królów węgierskich.

Za czasów Marii Teresy Párkány stały się siedzibą powiatu, mogły też organizować 4 jarmarki w roku. W 1850 Párkány połączono linią kolejową z Pressburga (Bratysławy) do Budapesztu. W 1895 otwarto most Marii Walerii na Dunaju.

W 1910 na 3079 mieszkańców 3016 było Węgrami (ponad 97%). Mimo to, ze względów politycznych i gospodarczych, po I wojnie światowej przyłączono miasto do nowo powstałej Czechosłowacji. Na krótko, w latach 1938 - 1945 powróciło do Węgier, aby od 1945 znowu znaleźć się w Czechosłowacji. W 1948 zmieniono nazwę na Štúrovo, mimo iż Ľudovít Štúr nigdy w tym mieście nie był.

Jan III Sobieski herbu Janina (ur. 17 sierpnia 1629 w Olesku, zm. 17 czerwca 1696 w Wilanowie) – król Polski i wielki książę litewski od 1674, hetman wielki koronny od 1668, hetman polny koronny od 1666, marszałek wielki koronny od 1665, chorąży wielki koronny od 1656.

Dunaj (łac. Danubius, ang. Danube, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i buł. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος Istros) – po Wołdze druga co do długości rzeka w Europie.

Według danych z 2003 na 11 410 mieszkańców było 8049 Węgrów (70,55%), 3294 Słowaków (28,9%), 137 Czechów (1,2%) i 40 Romów. 9037 zadeklarowało się jako rzymscy katolicy.

Widok na Štúrovo i most Marii Valerii od strony Ostrzyhomia

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona miasta