Żabno - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne miejscowości o tej samej nazwie.

Żabno – miasto w woj. małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żabno, nad rzeką Dunajec.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4237 mieszkańców.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 11,13 km².

Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów.

Droga wojewódzka nr 973 (DW973) - droga wojewódzka w województwach: świętokrzyskim i małopolskim z przeprawą promową na Wiśle: Nowy Korczyn/Borusowa o długości 55 km łącząca DK73 w Busku-Zdroju z DK4 w Tarnowie. Droga przebiega przez 3 powiaty: buski, dąbrowski i tarnowski.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnowskiego.

Historia

Najstarsze pisane wiadomości o Żabnie pochodzą z XII wieku, kiedy ks. Bolesław Wstydliwy nadał miejscowość rycerzowi Świętosławowi. Prawa miejskie uzyskało przed 1385 r. Od XV wieku następuje rozwój rzemiosła. Żabno ze względu na swoje położenie komunikacyjne, stało się miejscem jarmarków. Prawo do nich miasto otrzymało w 1487 r., a ich tradycja przetrwała do dziś. W XV wieku w mieście znajdowały się dwa kościoły, pw. Świętego Ducha i pw. Świętego Krzyża.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Cmentarz żydowski w Żabnie – został założony w 1692 roku i zajmuje powierzchnię 1 ha, na której zachowały się liczne macewy z piaskowca i wapienia z inskrypcjami w języku hebrajskim. W latach 90. XX wieku odbudowano ohel kryjący szczątki miejscowych cadyków.

Miasto było wielokrotnie niszczone, w 1501 r. zostało spalone przez Tatarów, a w 1655 r. przez Szwedów i przez wojska Rakoczego. W 1799 roku prawie całe miasto strawił pożar. Pierwszym zakładem przemysłowym w Żabnie była cegielnia uruchomiona w 1905 r. Miasto utraciło prawa miejskie w 1909 r., a odzyskało je w okresie międzywojennym, tj. w 1934 roku.

Jerzy II Rakoczy nazwisko zapisano również jako Ragotzovius, Ragotzius, Ragotzi, Ragotzki, Ragotzky, właśc. II. Rákóczi György (ur. 30 stycznia 1621 w Sárospatak, zm. 7 czerwca 1660 w Oradei) – syn Jerzego I Rakoczego.

Powiat tarnowski - powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Tarnów.

Były burmistrz Żabna, Stanisław Dziubla, rozbudował szkołę w Żabnie i wybudował Halę Sportową. Obecnie burmistrzem jest Stanisław Jan Kusior.

Obecnie Żabno jest ośrodkiem usługowym, z drobnym przemysłem m.in. metalowym i przetwórczym (przetwórstwo warzyw). Na terenie miasta znajdują się również dwie fabryki świeczek.

W Żabnie urodził się pisarz Adolf Rudnicki. Miastem partnerskim Żabna jest Bad Berka.

Gmina Żabno to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie tarnowskim.

Dunajec (słow. Dunajec, niem. Dunajetz lub Dohnst) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły (rzeka II rzędu). Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ; za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km (łącznie z Czarnym Dunajcem), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² – na zlewnię samego Dunajca).

Ochotnicza Straż Pożarna w Żabnie

W Żabnie funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Towarzystwo Ochotniczej Straży Pożarnej organizacja ta powstała w Żabnie na podstawie ustawy ogniowej Wysokiego Wydziału Krajowego[b] z dnia [b]10 II 1891 Pierwszym prezesem był Jan Przybyszowski, zaś z-cą Tomasz Piotrowski. W 1893 r. TOSP przyjęło na siebie obowiązek i charakter Straży ogniowej Gminnej natomiast od 1895 r. używano już nazwy Ochotnicza Straż Pożarna w Żabnie

Województwo tarnowskie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 – 1998. Położone w południowo-wschodniej części Polski. Graniczyło z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. Siedzibą władz województwa był Tarnów.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Ochotnicza Straż pożarna w Żabnie