Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
Regulaminy
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Zmarł prof. Aleksander Abłamowicz
Nie żyje współtwórca śląskiej romanistyki prof. Aleksander Abłamowicz. W maju skończyłby 79 lat. Wiadomość o śmierci uczonego, który zmarł w sobotę, przekazała w poniedziałek PAP rzeczniczka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Magd...
 
Polscy badacze: ,,Żabie enzymy" mogą pomóc w terapii białaczek i chłoniaków
Rybonukleazy (enzymy rozkładające kwas rybonukleinowy) pochodzące ze skrzeku żaby Rana pipiens (żaba leopardowa), mogą pomóc w terapii nieuleczalnych obecnie odmian białaczek i chłoniaków, jak wskazują badania naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Ich wyniki zostały z...
 
Mecz piłki nożnej na obniżenie ciśnienia
Gra w piłkę nożną dwa razy w tygodniu pomaga znacznie obniżyć ciśnienie tętnicze, ustabilizować tętno i pozbyć się tkanki tłuszczowej - przekonują duńscy naukowcy. Jak podaje serwis Science Daily, badacze uważają tę formę aktywności fizyczn...
 
Prosty sposób na ułożenie białek na swoim miejscu
Unijni naukowcy odkryli prostą sztuczkę, dzięki której białka w komórkach mogą zostać prawidłowo rozmieszczone. Co więcej zespół wykazał, w jaki sposób odkrycie może przyczynić się do opracowania nowych metod leczenia nowotworów. Badania, których wy...
 
Test na skażenie gleby udoskonalony dzięki dżdżownicom
Holenderska badaczka odkryła, że wystawienie bezkręgowców glebowych i dennych takich jak dżdżownice i skoczogonki na działanie toksycznych środków chemicznych może zapewnić precyzyjniejszy test na skażenie gleby. Dr Miriam León Paumen z Uniwersytetu Amst...

Reklama:


Żerca

Czy wiesz że...?
Połabie – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą i Soławą na zachodzie, Odrą na wschodzie, Morzem Bałtyckim na północy i Rudawami na południu. We wczesnym średniowieczu zamieszkiwały ją plemiona Słowian połabskich. Region ten od końca VIII wieku ulegał wpływom frankijskim, a następnie niemieckim. Ostatecznie utracił samodzielność na początku XIII wieku. Większość Połabia włączona została do Rzeszy, natomiast północna jego część z Rugią do Danii. W XI wieku nieudane w dalszej perspektywie próby podporządkowania sobie tego obszaru podejmowali także władcy polscy – zwłaszcza Bolesław Chrobry i Bolesław III Krzywousty. Współcześnie Połabie należy w całości do Niemiec.

Szamanizm — zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie relacji świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.

Żerca, żyrzec, żyrzko – nazwa kapłana-ofiarnika u dawnych Słowian, pozostająca w bliskim związku ze słowem żertwa (ofiara).

Najpełniejsze informacje o słowiańskich kapłanach zachowały się z obszaru Połabia. Żercy zajmowali się składaniem ofiar i wyznaczaniem terminów świąt, a także rzucaniem losów, wróżeniem i kojarzeniem małżeństw (Swaćba). Stanowili elitę we wczesnosłowiańskim społeczeństwie i odgrywali dużą rolę polityczną, niejednokrotnie współrządząc wraz z księciem. Zgodnie z przekazami kronikarskimi nosili długie szaty i nie obcinali włosów. W okresie chrystianizacji stanowili główne ognisko oporu przeciwko nowej religii.

Stanisław Urbańczyk (ur. 27 lipca 1909 w Kwaczale koło Krakowa, zm. 23 października 2001) – językoznawca polski, profesor Uniwersytetu Toruńskiego, Poznańskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji także sił nadnaturalnych. W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Na chwilę obecną nie istnieje żaden dowód w jakikolwiek sposób potwierdzający skuteczność wróżenia.

Obok żerców u Słowian występowali także wołchwowie, pełniący funkcje szamańskie i nie odgrywający dużej roli w systemie władzy.

Przypisy

  1. Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006, s. 210. ISBN 83-235-0234-X. 
  2. Andrzej Szyjewski: Religia Słowian. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004, s. 153. ISBN 83-7318-205-5. 

Bibliografia

  • Stanisław Urbańczyk, Przeżytek pogaństwa: stpol. żyrzec, [w:] "Język Polski" 1948, nr 3 (maj/czerwiec), s. 68 (XXVIII)

    • Zobacz też

  • kapłan
  • szaman
  • wołchw
  • zaklinacz
  • zamawiacz
    • Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

    Aleksander Gieysztor (ur. 17 lipca 1916 w Moskwie, zm. 9 lutego 1999 w Warszawie), polski historyk mediewista, uważany za jednego z najwybitniejszych polskich naukowców II poł. XX w.





    Czy wiesz że...? beta

    Żertwa - dawniej w wierzeniach Słowian ofiara całopalna składana na cześć bóstwa. Współcześnie (w swym pierwotnym znaczeniu) nadal praktykowana przez rodzimowiercze związki wyznaniowe, takie jak Rodzimy Kościół Polski, Rodzima Wiara, ZZW "Słowiańska Wiara".
    Zaklinacz – to typ szamana funkcjonującego w wielu kulturach pierwotnych, który specjalizuje się w przepędzaniu "złych duchów", które wg wierzeń tych kultur powodują choroby i inne nieszczęścia, a także w "odczynianiu" zaklęć.
    Szaman - osoba pełniąca funkcję religijną polegającą na sformalizowanej i instytucjonalnej więzi ekstatycznej z istotami nadludzkimi, duchami przodków lub demonami.
    Wołchw – u dawnych Słowian wróżbita, częściowo też mag, swego rodzaju odpowiednik szamana znanego z innych kultur pierwotnych. Po chrystianizacji wołchwów zaczęto nazywać "guślarzami". Sztuka wróżenia wołchwów była powiązana z kultem boga chtonicznego Welesa, można w niej dostrzec aspekty animizmu i szamanizmu. Wieszcza Bojana uznawano także za "wnuka Welesowego" co mogło świadczyć o jego powiązaniu z Welesem, czy też wołchwami.
    Zamawiacz – typ szamana funkcjonującego w wielu kulturach pierwotnych, który specjalizuje się w sprowadzaniu zamówionej pogody, przychylności losu, szczęścia, ale też mogących rzucić urok lub zaklęcie.
    Swaćba - inaczej wesele, staropolska, słowiańska forma ślubu małżeńskiego. Uroczysta ceremonia zawarcia związku małżeńskiego, polegająca na złożeniu przysięgi przed bogami w obecności Żercy lub Swata.
    Kapłan - osoba, która spełnia w imieniu wspólnoty funkcje kultowe i rytualne. Funkcje te nadają jej rolę przynajmniej częściowego pośrednika między Bogiem a ludźmi. Na ogół posiada pewne religijne przywileje, w zamian za co musi poddawać się określonym wymogom religijnej czystości. Kapłanom powierza się często również funkcje duchowej opieki oraz władzy religijnej nad członkami wspólnot. Kapłanem zostaje się jako wybrany przez wspólnotę lub też przez innych kapłanów. Dostęp do kapłaństwa może być ograniczony względami fizycznymi, płcią, dyspozycjami psychicznymi bądź też zdolnościami wrodzonymi i nabytymi. Właściwe stawanie się kapłanem (święcenia kapłańskie) stanowi chwilę o wysokim znaczeniu rytualnym, poprzedzoną okresem nauk i prób.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.