Żyła podobojczykowa - Polski Serwis Naukowy

Główne żyły śródpiersia górnego. Widoczne obie żż. podobojczykowe.

Żyła podobojczykowa (łac. vena subclavia) – żyła będąca przedłużeniem żyły pachowej, rozciągająca się od brzegu zewnętrznego żebra pierwszego do przyśrodkowego brzegu mięśnia pochyłego przedniego, gdzie zwykle łączy się z żyłą szyjną wewnętrzną, tworząc żyłę ramienno-głowową.

Obojczyk (łac. clavicula) – jest to kość długa, łącząca łopatkę i mostek. Ma kształt podłużny, jest wygięta lekko w kształcie litery S. Ma koniec barkowy (łac. extrermitas acromialis) - boczny i koniec mostkowy (łac. extremitas sternalis) - przyśrodkowy.

Mastektomia - zabieg amputacji piersi spowodowany najczęściej rakiem piersi, choć przechodzą go również transseksualiści typu k/m (kobieta/mężczyzna) w ramach operacyjnej zmiany płci.

Topografia

Żyła leży w trójkącie bocznym szyi oraz w okolicy mostkowo-obojczykowo-sutkowej; zmierzając w kierunku podstawy szyi przechodzi przez szczelinę przednią mięśni pochyłych. Obojczyk wraz z mięśniem podobojczykowym zasłania ją od przodu, tętnica podobojczykowa biegnie do tyłu od niej, swoim wierzchołkiem sięgając nieco wyżej. Oba naczynia są rozdzielone mięśniem pochyłym przednim oraz nerwem przeponowym. Poniżej znajduje się pierwsze żebro i osklepek opłucnej. Żyła podobojczykowa lewa i prawa mają przebieg symetryczny.

Żyła szyjna zewnętrzna (łac. vena jugularis externa) – naczynie żylne położone na bocznym obwodzie szyi, odprowadzające krew głównie ze skóry głowy i okolicy twarzy.

Żyła pachowa (łac. vena axillaris) – pień żylny przebiegający w jamie pachowej wraz z jednoimienną tętnicą; zasadnicza droga odpływu krwi z kończyny górnej.

Kąt żylny lewy.

Żyła posiada zwykle parę zastawek 2 cm od swego końca. Większość istniejących na jej obszarze naczyń żylnych odchyla się w pobliżu swych ujść od jednoimiennych tętnic, wpadając do żyły ramienno-głowowej lub żyły szyjnej wewnętrznej – z tego względu żadna żyła nie stanowi jej stałego dopływu. Do najczęściej występujących należą: żyła szyjna zewnętrzna, żyła grzbietowa łopatki i czasem żyła szyjna przednia. W miejscu zespoleń z żyłą szyjną wewnętrzną (tzw. kąt żylny) do lewej żyły podobojczykowej wpada przewód piersiowy, a prawa przyjmuje przewód limfatyczny prawy.

Żyła szyjna wewnętrzna (łac. vena jugularis) — duże parzyste naczynie na szyi. Jest głównym naczyniem żylnym odprowadzającym krew z twarzy, jamy czaszki i szyi.

Przewód piersiowy (łac. ductus thoracicus) – jest największym naczyniem chłonnym w anatomii człowieka i ważną składową układu limfatycznego. Ze względu na możliwość wystąpienia krążenia obocznego, jego podwiązanie nie jest niebezpieczne.

Znaczenie kliniczne

Żyła podobojczykowa jest najczęstszym miejscem dostępu do założenia wkłucia centralnego. Zależnie od przyjętej metody, kaniulę wprowadza się do naczynia tuż nad górną lub dolną krawędzią obojczyka.

Nadmierne nadwyrężanie i nienaturalne ruchy w stawie ramiennym mogą powodować zastój krwi i chłonki w naczyniu, prowadząc do pojawienia się zakrzepicy. Wtórna zakrzepica jest częstą komplikacją spowodowaną wkłuciem centralnym lub (rzadko) radykalną mastektomią z jednoczesnym usunięciem węzłów pachowych (por. zabieg Halsteda, zabieg Pateya).

Sposób przymocowania błony zewnętrznej żyły podobojczykowej do otaczających ją elementów powoduje, że otwarta w wyniku poważnego zranienia żyła stale zieje.

Bibliografia

Susan Standring: Gray's Anatomy. Elsevier, 2005, s. 553. ISBN 0-443-07168-3.

Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. Warszawa: PZWL, 1993, s. 384. ISBN 83-200-1628-2.

Richard S. Snell: Clinical Anatomy by Regions. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2007, s. 753. ISBN 0781764041.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Tętnica podobojczykowa (łac. arteria subclavia) – parzysta tętnica przebiegająca pod obojczykiem, zaopatrująca w krew kończyny górne, oraz wysyłająca gałęzie do klatki piersiowej i głowy.

Żebra (łac. costae) stanowią część układu kostnego człowieka. Należą do kości płaskich. Jest to dwanaście par (niewielka część populacji ma żeber więcej /patrz: atawizm/ lub mniej) półkoliście wygiętych kości klatki piersiowej, które z jednej strony łączą się z kręgami piersiowymi, a z drugiej strony, w wypadku żeber I-X, z mostkiem. Żebra XI i XII nie są połączone z mostkiem. Wyróżnia się żebra prawdziwe (costae verae), będące pierwszymi siedmioma żebrami licząc od góry, tj. żebrami I-VII. Połączone są one bezpośrednio z mostkiem własną chrząstką - chrząstką żebrową (cartilago costalis), co odróżnia je od żeber rzekomych (costae spuriae, żeber VIII-XII) niemających takiego połączenia. Żebra XI i XII nazywa się żebrami wolnymi (costae fluitantes) z racji braku połączenia z mostkiem. Żebra od VIII do X połączone są z mostkiem tzw. łukiem żebrowym (arcus costalis), będącym zbiorem chrząstek. Podstawową funkcją żeber jest ochrona ważnych dla życia narządów znajdujących się w klatce piersiowej - serca i płuc. Żebra odgrywają także ważną rolę w procesie oddychania; stanowią miejsce przyczepu mięśni oddechowych, a także dzięki występowaniu chrząstek między żebrami, a mostkiem możliwe jest zwiększanie i zmniejszanie objętości klatki piersiowej, co tworzy zmianę ciśnień w jej wnętrzu i umożliwia wdech i wydech.