Željko Ražnatović - Polski Serwis Naukowy

Željko Ražnatović (serb. cyryl. Жељко Ражнатовић, znany pod pseudonimem "Arkan", ur. 17 kwietnia 1952 w Brezicach w Słowenii, zm. 15 stycznia 2000 w Belgradzie) - nacjonalistyczny polityk serbski, dowódca paramilitarnego oddziału "Tygrysów".

Był synem pułkownika armii jugosłowiańskiej. W latach 80. przebywał w Europie Zachodniej. Po powrocie do kraju w 1986 założył w Belgradzie cukiernię. Od 1990 był przywódcą klubu kibiców Crvenej Zvezdy. Dzięki jego oddaniu i staraniom doprowadził klub do rozkwitu. W 1991 wraz ze swoimi ludźmi skupionymi wokół klubu utworzył paramilitarną Serbską Gwardię Ochotniczą, zwanej "Tygrysami", która walczyła w Chorwacji i Bośni w latach 1991-1995.

Serbowie (Срби) – naród południowosłowianski mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi (religia jest uważana przez Serbów za ważny czynnik ich tożsamości)[potrzebne źródło].

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS), w wersji angielskiej International Court of Justice (ICJ), w wersji francuskiej Cour Internationale de Justice (CIJ), jest głównym organem sądowym ONZ. Został utworzony w 1945. Trybunał działa według swego Statutu, który opiera się na Statucie Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej i stanowi integralną część Karty Narodów Zjednoczonych. Wszyscy członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych są ipso facto stronami Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Państwo nie należące do Organizacji Narodów Zjednoczonych może przystąpić do Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na warunkach, które w każdym przypadku ustali Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa.

Po wybuchu wojny domowej w Jugosławii jego organizacja znacząco wzmocniła siły armii federalnej oraz zapewniła ochronę cywilnej ludności serbskiej. "Tygrysy" walczyły w latach 1991-1995 z wojskami chorwackimi o zamieszkaną głównie przez Serbów Krajinę, m.in udział w walkach podczas oblężenia Vukovaru. "Arkan" i jego ludzie powiązani byli z masakrą w szpitalu w Vukovarze. Wielu pacjentów - głównie żołnierzy chorwackich zostało wówczas rozstrzelanych. Po zakończeniu działań wojennych ludzie "Arkana" podejrzewani byli o dopuszczanie się najbardziej brutalnych czystek etnicznych podczas walk Bośni.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

Był jednym z najbardziej poszukiwanych ludzi w Europie przez Trybunał Haski, jako podejrzany o ludobójstwo, zbrodnie przeciw ludzkości i zbrodnie wojenne.

Był założycielem popieranej przez Miloševicia Partii Jedności Serbskiej (Stranka Srpskog Jedinstva).

Swój majątek Ražnatović zbił na wojennych łupach, handlu bronią, paliwem oraz na hazardzie. Zgromadzone fundusze chciał przeznaczyć na zakup klubu Crvenej Zvezdy. Gdy władze klubu odmówiły jego sprzedaży, Ražnatović w 1996 kupił II-ligowy belgradzki klub Obilić. Jego nazwa nawiązuje do przekazu o serbskim rycerzu Obiliciu, który według legendy przed bitwą o Kosowo w 1389 roku, wdarł się do obozu Turków i ugodził sułtana Murada zatrutym sztyletem. "Arkan" zmienił barwy klubowe na żółte, a w godle umieścił tygrysa w hołdzie swym oddziałom. Twardą ręką rządził drużyną i doprowadził klub do tytułu mistrzowskiego w Serbskiej Superlidze Piłkarskiej w sezonie 1997/1998.

Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

Słowenia, Republika Słowenii (słoweń. Slovenija, Republika Slovenija) – państwo położone w Europie Środkowej, posiadające niewielki odcinek 46,6 km dostępu do Morza Adriatyckiego. Słowenia należy do NATO od 29 marca 2004, jest też członkiem UE od 1 maja 2004 roku.

W 2000 roku "Arkan" został postrzelony przez zamachowca w belgradzkim hotelu Intercontinental, obrażenia odnieśli też jego dwaj towarzysze. Ciężko ranny został przywieziony do szpitala przez swojego ochroniarza, gdzie zmarł jeszcze tego samego dnia. W dniu kiedy został zamordowany, był największym i najbardziej wpływowym politykiem w Serbii.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Wojna w Bośni i Hercegowinie to tocząca się w latach 1992-1995 wojna domowa, która była najkrwawszym konfliktem z kilku, które wybuchły podczas rozpadu Jugosławii na początku lat 90. XX wieku. Stronami konfliktu byli z jednej strony walczący o autonomię bośniaccy Serbowie i Chorwaci, toczący również walki między sobą, z drugiej zaś władze Bośni i Hercegowiny, współpracujące z siłami rozjemczymi NATO i ONZ.

Był mężem Cecy, słynnej serbskiej piosenkarki turbo-folkowej, która jednocześnie była formalną przewodniczącą Obilicia.

Bibliografia

Carole Rogel: The breakup of Yugoslavia and the War in Bosnia. Greenwod Press: 1998, s. 107-108. (ang.)

L. Silber, A. Little, The Death of Yugoslavia, London 1995.