Bronisław Cieślak, odtwórca głównej roli Sławomira Borewicza.

Pałac Mostowskich – siedziba Komendy Stołecznej Milicji, miejsce pracy bohaterów serialu.

Samochód FSO Polonez w barwie białej, jakim dysponował por. Borewicz.

07 zgłoś się – polski serial kryminalny powstały w latach 1976-1987.

Charakterystyka

Fabuła serialu dotyczy działalności funkcjonariuszy MO Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych. Głównym bohaterem jest porucznik Sławomir Borewicz, każdy odcinek stanowi zaś osobną sprawę, w której prowadzi on śledztwo. Tytułowe 07 pochodzi od wywołania Borewicza w połączeniu radiowym w komunikacji milicjantów.

Pomysł serialu zaczerpnięto z popularnej w PRL serii zeszytów Ewa wzywa 07, tomiki z tej serii posłużyły za pierwowzory scenariuszy do wielu odcinków. Tytuł cyklu pochodzi od odzewu wywoławczego dyspozytorni MO. Imię "Ewa" z serii literackiej zostało użyte w tytule na cześć żony jednego z pomysłodawców serii, Zbigniewa Gabińskiego.

Mimo zaprzeczeń twórców serialu 07 zgłoś się zyskał opinię serialu nakręconego na zamówienie władz PRL w celu pozytywnego przedstawienia funkcjonariuszy MO opinii publicznej. Zdaniem osób wysuwających zarzuty serial miał sprawić, by Polacy polubili milicjantów. Wśród argumentów przemawiających na rzecz propagandowego charakteru filmu wymienia się wypowiadane na ekranie dowcipy o milicjantach, przedstawianie MO jako odpowiednika istniejących w krajach Zachodu policji, pojawiające się w serialu osoby o "nieprawomyślnym" pochodzeniu (taksówkarz-kresowiak, profesor uniwersytetu w Wilnie, żołnierz PSZ na Zachodzie, sybiraczka, partyzant antykomunistycznego podziemia itp.) czy nawiązania do kościelnych sakramentów udzielanych mniej lub bardziej jawnie milicjantom. Pomimo przychylnego i propagandowego nastawienia serialu wobec PRL-u, w filmie pojawiają się nawiązania i przejawy pochodzące ze świata zachodniego widoczne w Polsce lat 70.: puszka Coca-Coli, porucznik Borewicz nosi amerykańską kurtkę wojskową M65 i używa kosmetyków Old Spice, a kobiety – perfum Niny Ricci.

Przedmiotem innego politycznego zarzutu jest tytuł serii, uważany za celowo dobrany tak, aby por. Borewicz (kryptonim "07") przyćmił bohatera cyklu filmów o Jamesie Bondzie (kryptonim "007"), uważanych w PRL za antysocjalistyczne. Jednakże, jak twierdzi Bronisław Cieślak, tytuł produkcji nie był polską odpowiedzią na popularność filmów o agencie 007, a jedynie nawiązaniem do radiowego numeru wywoławczego dla operacyjnych jednostek Milicji Obywatelskiej stosowanego w miastach wojewódzkich.

Serial zyskał sobie wielkie grono fanów i nadal cieszy się dużą oglądalnością. Został wydany przez TVP na kasetach VHS w latach 90., a od 2007 także na 10 wydaniach DVD.

Obsada aktorska

Role główne

Jedyną postacią występującą we wszystkich 21 odcinkach serialu jest główny bohater, porucznik Borewicz, w którego rolę wcielił się Bronisław Cieślak. Obok niego główne role zagrali aktorzy wcielający się w funkcjonariuszy milicji, dowodzący bądź współpracujący z Borewiczem. Byli to w szczególności Zdzisław Tobiasz jako major Wołczyk (odc. 1-6, 8, 10-17, 19-20) i Zdzisław Kozień jako porucznik Antoni Zubek (odc. 1-14). Tego ostatniego zastąpił następnie Jerzy Rogalski jako porucznik Waldemar Jaszczuk (odc. 15-21). W rolę współpracowniczki Borewicza wcieliła się Ewa Kuzyk-Florczak jako sierżant Ewa Olszańska (odc. 5-13, 15-18), rolę kobiecego partnera w służbie kontynuowała następnie Hanna Dunowska jako sierżant Anna Sikora (odc. 19-21). Ponadto kilkakrotnie pojawiła się Elżbieta Kijowska w roli prokurator Zofii Ołdakowskiej (w odc. 12-13, 17-18). W ostatnich odcinkach występował także profesjonalista w odgrywanej roli – Jerzy Dziewulski jako komandos Jurek, szef brygady antyterrorystycznej (odc. 18-21).

Role epizodyczne

W serialu wystąpiła plejada polskich artystów. W każdym z odcinków pojawił się rozpoznawalny aktor bądź aktorka.

Cechą charakterystyczną serialu jest to, że kilkunastu aktorów wystąpiło w różnych odcinkach, wcielając się w role innych postaci. Największy udział pod tym względem miał Mariusz Gorczyński, który zagrał role tej samej postaci w odc. 2 i 13 oraz innych w odc. 15, 20, a także wykonał partie dubbingu w odc. 1, 11, 13, 14, 16, 19, 20, 21. Innymi aktorami pojawiającymi się w kilku odcinkach byli: Aleksandra Leszczyńska (1, 3-4), Andrzej Szenajch (1, 10, 16, 21), Józef Korzeniowski (1, 8, 11, 15), Wiesław Drzewicz (13, 17, 21), Zygmunt Fok (5, 11, 14, 16) , Ewa Szykulska (9, 13), Artur Barciś (11, 20), Piotr Fronczewski (14, 15, 19), Tatiana Sosna-Sarno (10, 18, 19), Hanna Stankówna (5-6, 16), Zbigniew Buczkowski (9, 13, 18, 20), Barbara Brylska (4, 21), Irena Kownas (7, 12, 16), Andrzej Niemirski (19, 20, 21), Ryszard Gajewski (10, 11-12), Czesław Mroczek (6, 12, 14), Andrzej Żółkiewski (rola milicjanta w odc. 17, 19, inna postać w odc. 14), Andrzej Szaciłło (15, 16, 19),Mariusz Leszczyński (16, 19, 20), Maria Probosz (17, 18, 20), Bolesław Idziak (9, 14), Aleksander Gawroński (17, 19, 20), Aleksandra Koncewicz (7, 11), Helena Kowalczykowa (12, 18), Roman Kosierkiewicz (jako milicjant w odc. 2-4, inne role w odc. 14, 16), Agata Rzeszewska (18, 19), Jerzy Molga (18, 19), Andrzej Chrzanowski (6, 16), Zdzisław Szymański (dubbing w odc. 1, role w odc. 7, 17), Zbigniew Korepta (9, 18), Marcin Rogoziński (15-17), Tomasz Grochoczyński (1 i 14), Monika Borys (20, 21).

Lista odcinków

Opel Kapitän, jakim podróżował Borewicz (w odcinku miał barwę białą).

Przystań rybacka w Sopocie, gdzie Borewicz spotkał się z rybakiem Kluczniakiem.

Piwo Heineken w puszce, jakim częstuje Borewicza "Inżynier".

1. Major opóźnia akcję (1976)

Porucznik Borewicz incognito staje się człowiekiem z przeszłością, wychodzi z więzienia i zostaje współpracownikiem gangstera "Inżyniera", prowadzącego nielegalne interesy (skup dewiz, przemyt ikon, złota i dzieł sztuki). Podobnie jak inni ludzie inżyniera, zajmuje się "czarną robotą": ściąganiem długów, wymuszeniami przemocą, trzymaniem w ryzach krnąbrnych gangsterów z Wybrzeża (m.in. w Sopocie). Milicja nie ma dowodów na działalność gangu. Wreszcie Borewicz osobiście poznaje swojego chlebodawcę – "Inżyniera", który awansuje go w hierarchii i powierza mu odzyskiwanie długów. Następnie Iza, wspólniczka "Inżyniera", proponuje Borewiczowi przystąpienie do konkurencji kierowanej przez "Czarnego". Kiedy porucznik wie już bardzo dużo o gangsterach, następuje aresztowanie przestępców. Okazuje się, że Borewicz mógł wniknąć w półświatek tak głęboko, gdyż nie był w Polsce zupełnie znany z racji swojego dotychczasowego pobytu na placówce w Anglii. Jego przełożony major Wołczyk gratuluje mu wykonania zadania i przedstawia go porucznikowi Zubkowi jako jego nowego współpracownika.

2. Wisior (1976)

Przykładowy sklep "Jubiler"

Przykładowy naszyjnik

Podczas napadu na sklep jubilerski w Warszawie wraz z innymi precjozami zostaje skradziony piękny wisior z drogocennym brylantem (3 karaty, o wartości 800 000 zł). Następnie wskutek splotu różnych wypadków wisior przechodzi z rąk do rąk, nie przynosząc jednak szczęścia jego kolejnym posiadaczom. W czasie ucieczki po napadzie ginie jeden z bandytów, a poturbowany zostaje osobnik, który ukradł wisior bandytom. Nieporozumienia wewnątrz bandy prowadzą do kolejnych morderstw. Ostatecznie milicja aresztuje jedynego pozostałego przy życiu sprawcę napadu. Udaje się również odzyskać brylantowy wisior.

3. Dziwny wypadek (1976)

Zielony Fiat 128 Sport – identyczny jak skradziony i uciekający ulicami stolicy.

Ul. Próżna, na której zamieszkiwał Krzysztof Wolniak

Z niewyjaśnionych motywów skradzionych zostaje w Warszawie w niedługim czasie 11 samochodów osobowych. Śledczy łączą wstępnie kradzieże ze zgłoszeniami uszkodzeń innych aut w PZU. Następnie porucznicy Borewicz i Zubek otrzymują zgłoszenie wypadku samochodowego, spowodowanego przez docenta Weredę. W jego wyniku miała zginąć młoda dziewczyna, 20-letnia Jolka Holsztyńska. W zeznaniach Weredy nic się nie zgadza. Idąc tropem przeszłości Holsztyńskiej, Borewicz odkrywa jej powiązania z gangiem złodziei samochodów. Kryminalista Dudziak posługujący się dowodem na nazwisko Wolniak prowadzi warsztat, w którym przerabia skradzione wozy. Współpracuje z dziadkiem Jolki. Jak się okazuje, dziewczyna została przez nich zamordowana, gdyż odkryła ten proceder. Jej zwłoki podrzucono na jezdnię, by upozorować wypadek. Zaplątanie w zeznaniach docenta Weredy wynikało zaś z zamiaru zatajenia posiadania kochanki, co jednak nie miało związku ze sprawą, a jego obecność przy zwłokach była przypadkowa.

4. 300 tysięcy w nowych banknotach (1976)

Siedziba NBP – miejsce podejmowania pieniędzy.

Owczarek niemiecki, pies jakiego szantażysta użył do przejęcia pieniędzy.

Siedziba kliniki weterynaryjnej w Warszawie, do której wieziono rannego psa.

Anonimowy szantażysta żąda od reżysera Sucheckiego 200 tys. zł, następnie zwiększa sumę do 250 tys. – grożąc, że inaczej ujawni kompromitujące go materiały. Po powieszeniu jego psa w ogrodzie nocą pod domem Suchecki zgłasza się na milicję. Wówczas w rewanżu za to nieznajomy żąda już 300 tys. zł. Porucznik Borewicz typuje krąg podejrzanych: według niego szantażystą może być partnerka Sucheckiego Ewa, jego córka Magda, syn Krzysztof, kasjerka PKO i jej chłopak oraz dawny narzeczony Ewy. Wobec radykalizowania się szantażysty śledczy decydują się przekazać mu żądaną sumę. Złożony przy drodze okup podejmuje niespodziewanie wyszkolony do tego owczarek niemiecki, który następnie zostaje odnaleziony ranny nieopodal tego miejsca. Po jego opatrzeniu Borewicz inscenizuje konfrontację psa z podejrzanymi osobami z kręgu domu Sucheckich, podczas której zwierzę przyjaźnie siada obok Ewy. Następnie dochodzi do wykrycia szantażysty. Okazuje się nim Henryk – były kochanek Ewy i przyjaciel domu Sucheckich. Uciekając, rani milicjanta i ucieka milicyjnym pojazdem, jednak ostatecznie zostaje zatrzymany po pościgu w podziemnym parkingu.

5. 24 godziny śledztwa (1978)

Przykładowa stadnina koni w porze zimowej.

Narzędzie zbrodni – pistolet P08 Parabellum.

Porucznik Borewicz wyjaśnia sprawę zagadkowego zabójstwa młodej dziewczyny, która została zamordowana wieczorem zimową porą w drodze powrotnej z pracy do domu. Pierwsze podejrzenie pada na jej przyjaciela, Adama Fordona, oraz na jego opiekuna Łukasza Ulińskiego – byłego oficera, a obecnie instruktora jazdy konnej. Po żmudnym śledztwie okazuje się, że zabójcą jest zbiegły z więzienia Anatol Kapicki, który znał Fordona ze wspólnego pobytu w domu poprawczym i przybył do niego, żądając pomocy. Śledztwo zostaje skutecznie ukończone przez milicjantów w ciągu 24 godzin.

6. Złoty kielich z rubinami (1978)

Prom MF Rogalin wykorzystany w filmie. W 1978 roku pływał pod nazwą "Aallotar".

Przykładowy kielich mszalny niewysadzany kamieniami szlachetnymi.

Organa Milicji Obywatelskiej informowane są co pewien czas o wywożonych nielegalnie z Polski cennych dziełach sztuki i sprzedaży ich za granicą (m.in. w Amsterdamie). W związku z tym śledczy dokonują osobiście kontroli na przejściu granicznym w Chyżnem (granica z Czechosłowacją) osób jadących docelowo do Budapesztu, dokąd możliwy jest przerzut. Porucznik Borewicz otrzymuje polecenie wyjaśnienia kradzieży ze skarbca muzeum w Wielbarku renesansowego kielicha mszalnego (wykonanego ze złota, emalii, rubinów). Istnieje podejrzenie, że będzie on też wywieziony za granicę. Po żmudnym śledztwie, utrudnionym przez rzucenie podejrzenia o udział w przestępstwie na porucznika Zubka, najbliższego współpracownika porucznika Borewicza, udaje się złapać sprawczynię – Halinę Malicką, bratanicę profesora Malickiego – i odzyskać drogocenny kielich. Do schwytania dochodzi po brawurowej akcji na promie pasażerskim "Aallotar" płynącym na Morzu Bałtyckim.

7. Brudna sprawa (1978)

Dworzec Warszawa Centralna.

Peron na dworcu Warszawa Centralna

Dworzec Łódź Fabryczna.

5 grudnia 1976 w zagadkowy sposób zostaje zamordowana młoda dziewczyna 25-letnia Ewa Grabik "Skarbona", prostytutka z półświatka. Nazajutrz w Mikołajki jej zwłoki odkrywa sąsiad Zenon Janicki. Podejrzenie pada na jej byłego narzeczonego Masłowicza, którego kolejne oświadczyny zostały odrzucone przez Ewę, jako że nie był zbyt majętny. Masłowicz odwiedził ją w ostatni wieczór, a następnie wyproszony przez nią, śledził ją przez cały wieczór przed morderstwem. Prawdziwym zabójcą okazał się syn sąsiadki, którego z ofiarą łączyły ciemne interesy. Wcześniej w wyniku jego zaniedbania utopiło się dziecko sąsiada Janickiego, oboje z Ewą zataili to i wychowywali córkę Ewy jako dziecko sąsiada. Kiedy Ewa Grabik zaczęła go szantażować, grożąc wyjawieniem sprawy – Sałaciński zgładził ją.

Klif Orłowski – miejsce znalezienia zwłok kobiety.

Molo w Gdyni Orłowie (miejsce rozmowy Borewicza). W tle klif.

8. Dlaczego pan zabił moją mamę? (1978)

Dom przy ul. Orłowskiej w Gdyni, w którym mieszkały Kostrzewskie

Budynek nieistniejącej restauracji "Maxim" (w odcinku pod nazwą "Kaskada") gdyńskiej dzielnicy Orłowo.

16 maja 1978 znaleziono na nadmorskiej plaży w Orłowie (nad brzegiem poniżej klifu) znaleziono zwłoki nieznanej kobiety, której tożsamości, mimo parotygodniowych poszukiwań, nie udało się ustalić (informacja pisemna w kadrze odcinka). Tymczasem do kilku wielkich hoteli nadchodzą listy, pisane dziecięcą ręką – z pytaniem Dlaczego pan zabił moją mamę? (jeden z listów, który otrzymała przypadkowo tancerka Barbara Kałucka, jest nadany w Gdyni i zaadresowany: "Największy hotel w Gdańsku"). Z pomocą nauczycieli szkoły podstawowej i po porównaniu charakteru pisma okazuje się, że listy napisała Dorotka Kostrzewska. Matka Joanny utrzymuje, że jej córka wyjechała przed dwoma miesiącami do Łodzi, ona wychowuje zaś wnuczkę. Podczas rozmowy z Borewiczem dziecko nie wie dokładnie, co się stało – tylko tyle, że mama spieszyła się, zabrała wszystkie swoje rzeczy i wyjechała, przed wyjazdem płakała, a dziewczynką zajęła się babcia. Podejrzenie Borewicza budzi fakt, iż babcia dziewczynki nie jest przejęta utratą rodzonej córki. Śledczym udaje się ustalić zawarcie przez Kostrzewską znajomości z włoskim iluzjonistą, Ferettim. Idąc tym tropem, Borewicz rozpoznaje w kobiecie towarzyszącej Włochowi Joannę Kostrzewską. Zwrócił przy tym uwagę na fakt, że kobieta utyka na inną nogę niż poprzednio. Okazało się że Feretti uprzednio nieumyślnie zabił swą żonę, a Kostrzewska miała z nim wyjechać, korzystając z dokumentów ofiary.

9. Rozkład jazdy (1978)

Ford Capriw barwie czerwonej, jakim uciekał Julian Dworczyk.

Dworzec w Mińsku Mazowieckim, na którym wsiada do pociągu Sulima vel Miedzianowski.

Scena rzucania wokoło statysty nożami podobnymi do narzędzia zbrodni z odcinka

W Płocku trwa koncert w restauracji Hotelu "Turystycznego" – 26-letnia piosenkarka z Torunia Barbara Drecka kończy utwór i wybiega z sali, za nią idzie Julian Dworczyk (ur. 1952). Zaraz po tym sprzątaczka odkrywa w pokoju hotelowym ciało zamordowanej Dreckiej oraz stojącego nad nią z nożem Dworczyka, który natychmiast ucieka, po czym kradnie samochód klienta stacji benzynowej. Jak się okazuje, Dworczyk uważał się za narzeczonego piosenkarki, jeździł za nią i awanturował się. Por. Guriasz po zatrzymaniu jest pewien, że to on dokonał morderstwa. Do Płocka przybywa por. Borewicz, który – jak się okazuje – poznał już Dworczyka w Warszawie, jako że ten miał już konflikt z prawem. Wyniki sekcji Dreckiej wskazują, że nóż, którym ją zabito, nie został wbity w ciało, lecz rzucony z odległości ok. 3 m. Śledczy docierają do osób znających Drecką i Dworczyka – m.in. Wojteczka "Szklane Oczko" oraz Ewy Rogulskiej, których wypytują. W międzyczasie na stacji Karsznice (Zduńska Wola) zamordowany został 39-letni Jan Skórnicki (pracownik kolei) takim samym nożem jak Drecka. Wynika stąd, że drugiego zabójstwa nie mógł dokonać Dworczyk przebywający już wówczas w areszcie. Milicja szuka motywu drugiego zabójstwa. Następnie zamordowana zostaje Ewa Rogulska – również rzuconym nożem. Szukając punktu zaczepienia, Borewicz wypytuje w cyrku o ludzi posiadających szczególne umiejętności mistrzowskich rzutów nożem w samo serce. Dzięki temu trafia na Jana Sulimę. Po bardzo trudnym i żmudnym śledztwie, analizie kartotek z przeszłości okazuje się, że dwie ofiary łączyło coś wspólnego: Drecka (dawniej Kolko) i Skórnicki w 1969 roku spowodowały nieumyślnie śmierć ciężarnej Zofii Sulimy – żony cyrkowego "mistrza nożowniczego". Dla żartów naszli ją przebrani w domu, a wywołany strach spowodował jej śmierć. Był jednak jeszcze trzeci towarzysz dwójki. Porucznik Borewicz sądzi więc, że "kat" przyjdzie do swej trzeciej ofiary. Przypuszczenie okazuje się słuszne, gdyż Sulima usiłuje zamordować ostatniego sprawcę śmierci swojej byłej małżonki. Podczas tej próby zostaje aresztowany.

10. Grobowiec rodziny von Rausch (1981)

Przykładowy samolot PLL LOT na Okęciu (w serialu przewożący trumny ze zwłokami).

Przykładowy grobowiec z wejściem dla ludzi.

Porucznicy Borewicz i Zubek dostają sygnały o powtarzających się włamaniach do grobowców i trumien, w których są zwłoki sprowadzane z Anglii. Ostatni przypadek to włamanie do grobowca starej niemieckiej rodziny von Rausch w Wadowcu, gdzie ostatnio pochowany został jeden z jej przedstawicieli po sprowadzeniu ciała z Anglii. Podczas tego zdarzenia zraniony został kapral MO Zawada, który zainteresowany nocą hałasem na cmentarzu wszedł do grobowca. Badając podobne przypadki, Boreiwcz ustala, że wszystkie przesyłki są realizowane w Anglii przez to samo przedsiębiorstwo pogrzebowe Funeral Home (Londyn W1). Przeglądając zdjęcia z pogrzebu von Rauscha, Borewicz ustala, że była na nim młoda kobieta nieznana nikomu z rodziny. Wkrótce po przesłuchaniu ginie brat von Rauscha, Karol. Przy zwłokach są złote 20-dolarówki. Jego eks-żona rozpoznaje kobietę ze zdjęcia: to ich adoptowana córka, 32-letnia Magdalena Cieplik, która dawno odeszła z domu i była zakałą rodziny (m.in. denuncjowała ją). I tak Borewicz wpada na trop Magdy Cieplik i jej wspólnika z Londynu, którzy w trumnach ze zwłokami przemycali do Polski 150-200 złotych monet, kupionych w Londynie i sprzedawanych w Polsce za dolary. Jak się okazuje, monety są fałszywe.

11. Wagon pocztowy (1981)

Przykładowy wagon kolejowy

Wnętrze wagonu pocztowego PKP.

Drezyna - podobną przejeżdża się Borewicz z Zubkiem.

Pracownicy stacji odkrywają podczas postoju pociągu "Chopin" relacji Warszawa Gdańska-Wiedeń, że w wagonie pocztowym leżą nieruchomo trzej konwojujący go pracownicy poczty. Ustalono, że z wagonu zginęły dwa listy wartościowe 250 tys. oraz 160 tys. złotych. Okazuje się, że trzej konwojenci w ambulansie zostali uśpieni środkiem nasennym dodanym do piwa. Mógł to zrobić jeden z nich, w zmowie mógł być wózkarz, który piwo przywiózł, i steward, który zaniósł je do wagonu. Decydujący jest rodzaj piwa - w pociągu dostępne było tylko piwo marki "Okocim", a środek podano w "Żywcu". Do wagonu wchodził też elektryk. Wreszcie wychodzi na jaw, że jeden z konwojentów Aleksander Olczak najpierw wypił piwo nie zatrute, ukradł pieniądze i schował je pod podłogą, a potem wypił piwo zatrute. Borewicz zastawia pułapkę i aresztuje nocą sprawcę, który w pozostawionym na bocznicy wagonie zamierza zabrać ukryte w wagonie pieniądze.

12. Ścigany przez samego siebie (1981)

Typowe podwórze kamienicy

Hotel "Victoria" – miejsce spotkania Borewicza z byłą żoną

W jednej z warszawskich kamienic dochodzi do tragedii – podczas mycia okna z trzeciego piętra wypada na dziedziniec Maria Jagodzińska, na co dzień opiekująca się chorym mężem na wózku (który na chwilę opuszcza mieszkanie). Mimo że wygląda to na samobójstwo, zeznania sąsiadów wskazują na dziwne okoliczności (zgaszone światło w mieszkaniu po wypadnięciu ofiary, długa nieobecność męża, buty na jego nogach podczas gdy normalnie miał kapcie). Henryk choruje na sclerosis multiplex. Sekcja zwłok wskazuje na udar serca ofiary. Okazuje się, że siostra ofiary, Klementyna, kochała Henryka, jednak on wybrał Marię. Klementyna Nawrocka zostaje zamordowana podczas kąpieli w wannie. Podwójnym mordercą okazuje się Jagodziński, który zgładził obie ofiary, gdyż mogły ujawnić one szczegóły z przeszłości jako że był także sprawcą napadu pod bankiem podczas zimy stulecia 1978/1979. Morderca ucieka z mieszkania, ale zostaje zastrzelony przy próbie nielegalnego przekroczenia granicy w Chyżnem.

W odcinku zarysowany jest również wątek osobisty Borewicza, podane fakty z jego przeszłości oraz przedstawione spotkanie z byłą żoną – obecnie zamężną z obywatelem Libanu. Dowiadujemy się również wiele o związkach uczuciowych porucznika.

13. Strzał na dancingu (1981)

Pistolet Browning M1910 – narzędzie zbrodni.

Stół do gry w kasynie.

Dziedziniec przed bramą Stoczni Gdańskiej, gdzie parkuje Borewicz z Zubkiem.

Po wizycie u znajomej dentystki Borewicz umawia się z nią na wieczór w restauracji. Zanim dociera na miejsce, dochodzi tam do zabójstwa – podczas dancingu w tańcu zostaje zastrzelony jeden z gości, Mieczysław Romski, przy którym znaleziono sporą sumę pieniędzy. Na miejscu milicja odnajduje pistolet Browning, a następnie dochodzi do włamania do mieszkania zamordowanego, które zostaje splądrowane. Zaginęła należąca do niego żółta teczka. W trakcie śledztwa wielu przesłuchiwanych zeznaje, że zawierała ona dane obciążające szereg znanych osób. Najprawdopodobniej były one szantażowane przez zamordowanego. Milicja otrzymuje anonim informujący o zadowoleniu w "półświatku" ze śmierci Romskiego, który szantażował majętne osoby. Podczas śledztwa Borewicz wraz z sierż. Olszańską odwiedza nielegalne kasyno mecenasa Stolarskiego, czym naraża się wysoko postawionym osobom. Śledztwo zatacza coraz szersze kręgi. Porucznik Borewicz odkrywa zupełnie niespodziewane aspekty sprawy. Szantażowani, obawiając się oskarżenia o zabójstwo, są skłonni ujawnić przypuszczalnego sprawcę morderstwa. W trakcie śledztwa podejmowane są próby przekupienia por. Borewicza, by zrezygnował lub umorzył śledztwo. Morderczynią okazuje się piosenkarka Marta Kowalewicz, która zastrzeliła Romskiego ze sceny podczas śpiewu. Była przez niego szantażowana, groził, że ujawni jej przeszłość (a była prostytutką).

14. Hieny (1981)

Przykładowe polskie jezioro z molem na brzegu

Motorówka nad jeziorem. W serialu podobną pływał Borewicz

Porucznik Borewicz zostaje oddelegowany do ośrodka kempingowego na Mazurach, aby na miejscu, incognito, sprawdzić informacje o działającej tu grupie przestępczej. Przedstawia się tam jako Sławek Markiewicz. Podejmuje pracę ratownika, a przyjmuje go kierownik ośrodka nad jeziorem Robert Walasek. Jednej nocy po kłótni z dziewczyną, Lidką Dorecką, wyjeżdża z ośrodka Kazio, kolega Walaska. Jest śledzony przed dwóch osobników i zepchnięty w aucie z drogi, w wyniku czegu kierowca ginie. Po tym zdarzeniu do ośrodka zostaje wysłany (już oficjalnie) por. Zubek. Po tym fakcie w domkach ośrodka zostają zaatakowane i związane dwie prostytutki – stręczone przez Walaska, jednakże nic im nie ginie. Okazuje się, że to sprawka Ławreckich, którzy chcą zastraszyć Walaska i umieścić w jego ośrodku swoje prostytutki. Kemping staje się terenem ścierania się grup trudniących się sutenerstwem. Ławreccy proponują Walaskowi "spółkę" na tej zasadzie, że ma oddawać im 50 patyków miesięcznie (patyk = 1 tys. zł). Walasek nie chce się na to zgodzić i jest gotowy zrezygnować z nielegalnego interesu (czerpania korzyści z nierządu), jednak Ławreccy są w posiadaniu laski, którą został dobity Zwoliński po wypadku. Ostatecznie szantażowany Walasek ulega Ławreckim, jednak postanawia zwolnić na pewien czas prostytutki i zadenuncjować Ławreckich na milicję z rzekomy handel dolarami (które sam im je podrzuca). Walasek domyśla się, że Dorecka była informatorką Ławreckich i knuła z nimi przeciw Zwolińskiemu, a teraz także jest ich wtyczką, działając przeciw niemu. Tym samym rozgryza ich proceder – zastraszanie osób prowadzących nielegalne interesy i donoszenie na nich. Nazywa ich hienami. Teraz to Walasek przejmuje inicjatywę, m.in. szantażując Lidkę. Gdy zostaje zamordowany, Borewicz rezygnuje z kamuflażu i podejmuje oficjalne śledztwo. Śledczy aresztują Dorecką pod zarzutem zabójstwa, jednak faktyczną sprawczynią okazuje się inna prostytutka – Żywulska.

15. Skok śmierci (1984)

Wiklinowy kosz plażowy. W podobnym czas spędza para cyrkowców

Jeden z cyrków polskich

Ewolucje cyrkowe na trapezie, jakie wykonywała Katarzyna Melion.

Śledczy są zirytowani niewykrytymi jedenastoma napadami w ciągu ostatnich 10-ciu miesięcy, wartość zrabowanych przedmiotów przekracza zaś 17 mln zł. Na terenie trzech województw dokonano serii skoków na zamożnych ludzi – lekarzy, jubilerów. Borewicz nie ma punktów zaczepienia w dochodzeniu, które prowadzi z nowym partnerem, porucznik Waldemarem Jaszczukiem (siostrzeńcem porucznika Zubka, który przeszedł na emeryturę). Milicja może jedynie pomnożyć patrole nocne. Tymczasem dochodzi do następnego napadu na małżeństwo. Nad morzem pewna para cyrkowców kupuje kolczyki u Marczewskiego – handlarza biżuterią. W czasie finalizacji transakcji w lokalu zasoby handlarza zostają zrabowane. Następnie dochodzi do napadu na plebanię w Ostrołęce, gdzie skradziono 6000 dolarów. Tymczasem Melion domyśla się, że jej obecny partner Adam dokonuje napadów. Ujawnia jej to jej dawna sympatia – "Kostek", którego Adam zabija. Milicjanci wpadają na trop, który wiedzie do artystów "Cyrku Salto", dwóch mężczyzn i kobiety uprawiających akrobacje na trapezie. Postacią odgrywającą decydującą rolę jest pracownik cyrku "Wujcio" rozszyfrowujący działania sprawców. Tytułowy skok śmierci to trudna ewolucja akrobatyczna wykonywana przez Melion.

Treść tego odcinka została wykorzystana w zeszycie komiksowym Kapitan Żbik ("Nocna wizyta/Wąż z rubinowym oczkiem/Pogoń za lwem/Salto śmierci"), do którego scenariusz napisał Władysław Krupka.

16. Ślad rękawiczki (1984)

Fiat 127, jakim poruszali się sprawcy napadu. W serialu miał barwę żółtą.

Ulica Mokotowska w Warszawie – pobliże miejsca zamieszkania Wasyluka.

Właz do przewodu kanalizacyjnego, do jakiej wszedł uciekając Wasyluk.

Dwóch mężczyzn podróżuje autem, które następnie porzuca, i zamierza kontynuować jazdę pociągiem. Podczas obiadu restauracji na stacji w Kosowie przypadkowo biorą udział w bójce i zostają zatrzymani przez milicję. Podczas przewozu jeden ze sprawców do strzela milicjantów, powoduje wypadek radiowozu, po czym obaj zbiegają (milicjanci giną). W tym czasie zostaje zamordowana ciesząca się nienajlepszą opinią właścicielka pobliskiego pensjonatu "Pod Różami" Gołębiowska. W pensjonacie okoliczna elita miała wynajęte na stałe pokoje i sprowadzała swoje kochanki. Zarówno właścicielka, jak i bywalcy od kilku miesięcy otrzymywali anonimy, w których grożono im śmiercią. Na właściwy ślad naprowadza fakt, że w rozbitym pojeździe milicyjnym pozostaje zgubiona przez sprawców moneta. Prowadzący śledztwo porucznik Borewicz wpada na trop: w piwnicy pensjonatu produkowano złote monety. Po weryfikacji nazwisk osób uprzednio meldowanych w pensjonacie okazuje się że jeden z wytypowanych, Wasyluk zamieszkiwał dawniej w innym pensjonacie "Viola" w niedalekiej Płotnicy. Borewicz udaje się tam incognito (wraz ze znajomą kobietą i jej małą córką). Na miejscu odkrywa, że przebywa tam Kazimierz Dyciak. Wystraszony wspólnik Wasyluka przyznaje się. Tymczasem Wasyluka rozpoznaje milicjant w cywilu na terenie domów towarowych "Wars i Sawa", jednak przy próbie pojmania sprawca strzela i ucieka. Następnie ginie w przewodach kanalizacyjnych. Okazuje się jednak, że to nie oni zabili Gołębiowską, gdyż uczyniła to zazdrosna żona odwiedzającego ją doktora Miłosza.

17. Morderca działa nocą (1984)

Leon Niemczyk – serialowy Skotnicki

Pomnik Fryderyka Chopina w Warszawie, przy którym spacerował Skotnicki z modelką, drugą ofiarą.

Przykładowe modelki na wybiegu.

W wigilijny wieczór Borewicz ma dyżur. Podwozi na cmentarz przypadkowo spotkaną kobietę, która składa stroik na grobie rodziców (zmarli w ostatnim roku). Następnie zaprasza milichanta do dyżurki w porodówce, gdzie pracuje. Borewicz ląduje w łóżku z młodą pielęgniarką, która potem oznajmia mu, że było to tylko na jeden raz. 1 stycznia w lesie znalezione zostają zwłoki młodej kobiety, Krystyny Barcz. Brak motywu – wykluczony gwałt i rabunek. Nieopodal leży pijak w stanie głębokiego upojenia, który nie przyznaje się do zabójstwa (nie ma pojęcia, co robiła przy nim zakrwawiona koszula). Trop (metka z pralni) wiedzie do Zakładu Przemysłu Odzieżowego "Elbaw", którego dyrektorem jest Leon Skotnicki. Okazuje się, że Barcz była tam modelką. Następnie w windzie znalezione zostają zwłoki kolejnej modelki z tej firmy, która wcześniej usiłowała zachęcić do prywatnego spotkania swojego szefa Skotnickiego. Po programie telewizyjnym przedstawiającym wyroby "Elbawu" zabita zostaje redaktor prowadząca tę audycję. Wszystkie kobiety są młode i giną, wracając późnym wieczorem do domów, łączył ich "Elbaw" oraz to, że były blondynkami. Tymczasem znaleziona zostaje czwarta ofiara, która w żaden sposób nie była związana ze Skotnickim. Śledczy podejrzewają jednak dyrektora o popełnianie morderstw. Następnie napadnięty zostaje sam Skotnicki, jak twierdzi, w celu rabunkowym. Milicja podejmuje prowakację, Ewa Olszańska zostaje zatrudniona w "Elbawie" jako maszynistka pod nazwiskiem Ewa Kos. Ma to zachęcić do kolejnego zamachu, jednak mimo obstawy milicjantka zostaje zaatakowana, a na miejscu zostaje zatrzymany Skotnicki. Po napadzie na nią dochodzi do konfrontacji, jako że użyto substancji ARI-23L, którą po kontakcie z Olszańską sprawca musiał mieć na sobie. Ślady posiada Skotnicki, który dotknął Ewę już po napadzie, oraz Kałacka, która okazuje się sprawczynią i faktyczną morderczynią. Dawniej pracowała u Skotnickiego, zakochała się w nim chorobliwie i nienawidziła blondynek widywanych z nim. Tymczasem dzielna milicjantka zakochuje się w Skotnickim. W szpitalu otrzymuje od niego kwiaty.

18. Bilet do Frankfurtu (1984)

Logo stacji benzynowej Agip, widoczne nieopodal spotkania Kalkowskiego i Sitka

Wejście do terminala na Okęciu (widok współczesny)

Samolot An-24, którym próbowali uciec sprawcy.

Żona Krzysztofa Kalkowskiego, dyrektora przedsiębiorstwa handlu zagranicznego, opowiada mecenasowi Sadeckiemu o zaginięciu męża i prosi o pomoc. Podejrzewa, że przyczynili się do tego nieuczciwi współpracownicy – Kazimierz Sitek i Jolanta Czechowiczowa. Następnego dnia znaleziono w lesie auto Kalkowskiego z dziurą od kuli i śladami krwi. Pod zarzutem morderstwa zostaje aresztowany Sitek, ale wkrótce Kalkowski odzywa się telefonicznie, jednak rozmowa się urywa w dramatycznych okolicznościach. Okazuje się, że dzwonił z Zalesia z budki, gdzie znaleziono ślady krwi oraz bilet lotniczy. Kalkowski ginie dopiero teraz. Początkowo miała miejsce jedynie inscenizacja morderstwa w celu aresztowania kontrahentów Kalkowskiego. Gdy milicja odkrywa, kto jest zamieszany w tę sprawę, na Okęciu kończy się odprawa na lot zagraniczny, którym mogą próbować uciec podejrzani. Sitek i Czechowiczowa próbują samolotem uciec za granicę. Na lotnisku biorą zakładników. Do akcji wkracza brygada antyterrorystyczna, która przechwytuje samolot przy starcie.

19. Zamknąć za sobą drzwi (1987) – film pełnometrażowy

Model pojazdu Buick Electra, jakim podróżował Kopiński. W serialu był to barwy czarnej.

Ulica Times Square na Manhattanie w Nowym Jorku, gdzie przechadza się Kopiński.

Samolot PZL-104 Wilga (o identycznych barwach jak w filmie), jakim uciekali Kopiński i "Cappuccino".

Paweł Kopiński, emerytowany policjant nowojorski z 26-letnim stażem, jeden z asów do walki z narkotykami (handlarze narkotyków nazywają go "Wściekły Kojot"), z pochodzenia Polak, nienawidzący "białego proszku". Przed 10 laty została zabita w niewyjaśnionych okolicznościach jego wówczas 28-letnia żona Lucy (Kopiński twierdzi, że zrobił to gang handlarzy opium). Obecnie policjant jest na rencie (w praktyce na emeryturze) na podstawie orzeczenia komicji lekarskiej (poważna choroba, miewa ataki, bierze zastrzyki z morfiny). Postanawia udać się do Polski na urlop. Przed granicą z Polską, za miejscowością Treplin (NRD), spotyka znajomych gangsterów amerykańskich, "Capucino" i Krantza. Już w Polsce spotykają się w lesie i bandyci ranią Kopińskiego, a następnie unieruchamiają go w pojeździe, ustawiają w nim bombę zegarową i odjeżdżają. Z opresji ratuje go miejscowy chłopiec, Jacek Pawłowski. Po opatrzeniu ran przez służbę zdrowia Kopińskiego zatrzymuje milicja, przesłuchuje go Borewicz. Kopiński dzieli się z nim ważnymi informacjami (m.in. o przyszłej transakcji handlarzy). Zostaje zwolniony, Borewicz pozwala Kopińskiemu śledzić gangsterów, ale milicja usiłuje obserwować jego dalszą podróż. W tym czasie Borewicz zyskuje nową współpracowniczkę – sierżant Annę Sikorę, która zastępuje Ewę Olszańską. W leśniczówce Bobrowisko na Mazurach na handlarzy czeka grupa jugosłowiańskich i tureckich przemytników, którzy korzystają z dobrze zorganizowanego szlaku przerzutu narkotyków ukrytych w łodzi. Do kryjówki gansterów wkracza Kopiński, który zatapia łódź i niszczy samochody przemytników. Razem z brygadą antyterrorystyczną Borewicz aresztuje Jugosłowian z leśniczówki. Adolf Krantz ginie z ręki Kopińskiego, natomiast "Capucino" ratuje się ucieczką. Kopiński spotyka go w lesie i proponuje mu wspólną ucieczkę do Szwecji porwanym samolotem. Następnie kradną samolot rolniczy i uciekają nad Morzem Bałtyckim. Jednak Kopiński ma swój plan, zamierza rozbić samolot w akcie zemsty za śmierć żony. W czasie lotu kontaktuje się jeszcze z Borewiczem i prosi o wstrzymanie pościgu, gdyż ostatnią rundę walki z gangsterem chce rozegrać po swojemu i tym samym "zamknąć za sobą drzwi".

20. Złocisty (1987)

Logo Coca-Coli wytatatuowane na prawej dłoni zamordowanego Krzysztofa Kozioła.

Ulica Brzeska w Warszawie, gdzie działa półświatek z odcinka.

Bazar Różyckiego - miejsce akcji w odcinku

Śmierć bazarowego opryszka o pseudonimie "Coca-Cola" zmusza milicję do podjęcia energicznego śledztwa w sprawie gangu "Złocistego", podejrzewanego o handel walutą i samochodami, fałszywym złotem i nielegalną produkcją czekolady. Trop wiedzie na Bazar Różyckiego przy ul. Brzeskiej. Do gangu przenika porucznik Kozłowski, udający kumpla "Coca-Coli". Po anonimowym telefonie funkcjonariusze odkopują zwłoki niejakiego Brodzkiego, na posesji należącej do jego siostry, która nabywała złot za pośrednictwem "Literata". Kozłowski ustala, że świadkiem zbrodni była Irena Gryzik, która jest więziona w leśniczówce pod Pułtuskiem. Dziewczyna zostaje uwolniona i słada zeznania. Znalezione zostają zwłoki Kozłowskiego, zamordowanego przez gang. Leon i Emil – decydenci szajki – usiłują zakończyć swoją działalność. Okazuje się, że sam mityczny "Złocisty" faktycznie nie istnieje. Zawiedziony tym ambitny "Portier" postanawia przejąć sprawy w swoje ręce. Likwiduje swojego szefa Emila i ucieka usiłującym go zatrzymać milicjantów. Następnie zostaje schwytany przez Borewicza. Okazuje się, że to on zabił "Coca-Colę", cała grupa miała zaś szeroki zakres działania i wielkie zyski z nielegalnych źródeł.

21. Przerwany urlop (1987)

Hotel Novotel w Warszawie (po prawej), w którym zamieszkuje Rolson.

Grand Hotel w Sopocie, gdzie przybywają Rolson i Gambetti. W odcinku na jednym z balkonów widoczna jest Zofia wypatrująca Rolsona.

Samolot linii Swiss Air na lotnisku Zurych-Kloten, gdzie ląduje Gambetti.

Międzynarodowy morderca Kurt Rolson otrzymuje we Włoszech zlecenie specjalne. Ma zabić w Polsce niejakiego Henryka Moderskiego, który ukradł dokumenty kompromitujące byłych chlebodawców i teraz ich szantażuje. Rolson targuje honorarium do 250 tys. dolarów. Wyrusza do Polski i w Sopocie odnajduje siostrę Moderskiego. W przebraniu, podając się za Christophera Thompsona, wypytuje ją o brata, jednak bez skutku. Następnie w Warszawie poznaje prostytutkę, która odnajduje dla niego Moderskiego. Okazuje się jednak, że jest to tylko osoba udająca poszukiwanego. Po tym prostytutka zostaje zamordowana, a Rolson napadnięty i okradziony. Równocześnie inne szantażowane przez Moderskiego osoby wysyłają do Polski w podobnym celu Polkę z włoskim obywatelstwem Zofię Gambetti. Owa również poznaje w Novotelu fałszywego Moderskiego, lecz lądując z nim w łóżku, orientuje się, że to nie jest prawdziwy poszukiwany. Rolson zabija szantażystę, zabójcę prostytutki Woźniak. Po tym morderstwie na ślad sprawcy wpada Borewicz. Wreszcie Gambetti dociera do Rolsona, spotyka się z nim i proponuje mu współpracę. Zostają kochankami i odtąd działają razem. Przenoszą się do Sopotu i zamieszkują w Grand Hotelu. Tam napadają na Moderską i torturami zmuszają ją ujawnienia, gdzie jest jej brat, okaleczając przy tym jej niepełnosprawną córkę. Następnie razem zamierzają wrócić do Rzymu, jednak tuż przed odlotem Rolson atakuje wspólniczkę i traktuje ją gazem, usiłując zabić, po czym opuszcza hotel. Jednak obserwująca go milicja z Borewiczem na czele aresztuje go w windzie. W czasie przesłuchania przestępca próbuje uciec, ale ostatecznie zostaje obezwładniony i przesłuchany. W tym czasie Gambetti odzyskuje świadomość w hotelu, a Rolson ujawnia w przesłuchaniu jej dane. Jednak w samolocie jej nie ma. Niespodziewanie Rolson podsuwa Borewiczowi ślad, informację o innym samolocie, o którym informację usłyszał w tle nagrania donoszącego na niego milicji przez telefon. Okazuje się, że to lot do Zurychu (Gambetti sprytnie przebukowała bilet). Po wylądowaniu na lotnisku Kloten zadowolona Gambetti sięga po gumę do żucia, jednak po chwili ginie, gdyż guma zawierała cyjanek potasu, uprzednio dodany do niej zmyślnie przez Rolsona. To zdarzenie kończy tragiczny łańcuch tej sprawy.