100 dni Napoleona - Polski Serwis Naukowy

Napoleon w otoczeniu Szwadronu Elby, utworzonego z polskich ochotników z 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej

Napoleon opuszcza Elbę (obraz Josepha Beaume)

Bitwa pod Waterloo (obraz Williama Sadlera)

100 dni Napoleona (nazywane również Lotem orła) – okres od 8 marca (powrót Napoleona Bonaparte z wyspy Elby) do 23 czerwca 1815 (zakończony klęską Napoleona w bitwie pod Waterloo z połączonymi siłami angielskimi oraz pruskimi i późniejszą jego abdykacją), w którym Napoleon ponownie sięgnął po władzę we Francji.

Elba – trzecia co do wielkości włoska wyspa, położona na Morzu Tyrreńskim, między Półwyspem Apenińskim a Korsyką. Największa z Archipelagu Wysp Toskańskich.

Par Francji (fr.: Pair de France, w starszej literaturze polskiej pisany także Per) – do rewolucji francuskiej tytuł honorowy wysokiej szlachty i duchowieństwa, w latach 1814-1848 tytuł członka wyższej izby parlamentu francuskiego.

Historia

W kwietniu 1814 francuski Senat ogłosił detronizację Napoleona i sprowadził brata zgilotynowanego Ludwika XVI, aby ten objął rządy. Napoleon abdykował 6 kwietnia, zachowując tytuł cesarski i otrzymał dożywotnio we władanie wyspę Elbę na Morzu Śródziemnym. Jego żona Maria Luiza i syn Napoleon II otrzymali Księstwo Parmy i Piacenzy. 30 maja 1814 VI koalicja podpisała w Paryżu korzystny dla Francji pokój (I pokój paryski) z Ludwikiem XVIII Burbonem jako królem. Nowy ład w Europie miał być zatwierdzony na kongresie w Wiedniu, który zebrał się we wrześniu 1814. Ludwik XVIII wprowadził Kartę Konstytucyjną utrzymującą wolność słowa, równość i braterstwo; powołał dwuizbowy parlament (Izba Deputowanych i Izba Parów). Społeczeństwo obawiało się powrotu rządów absolutystycznych, dawna arystokracja wprowadzała chaos, a dymisje napoleońskich generałów oraz odebranie inwalidom wojennym prawa do rent obniżały morale armii, odrodził się kult Napoleona.

Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Cesarzowa Francuzów Maria Luiza (fr. Marie-Louise Léopoldine Françoise Thérèse Joséphine Lucie, Impératrice des Français (później: Duchesse de Parme, Plaisance et Guastalla), ur. 12 grudnia 1791, Wiedeń, zm. Parma 18 grudnia 1847, była drugą żoną Napoleona I i matką Napoleona II.

Cesarz zdecydował się na powrót i 26 lutego 1815 opuścił Elbę. 1 marca o godz. 2 rano wylądował z oddziałami liczącymi ok. 800 ludzi w zatoce Juan (dziś niewielka miejscowość plażowa Golfe-Juan w gminie Vallauris, w okręgu Grasse) na Riwierze. Rozpoczął w ten sposób tzw. „lot orła” – blisko trzytygodniową podróż do stolicy, w trakcie której z wygnańca na powrót stał się cesarzem Francuzów. Po biwaku w oliwnym gaju oddziały wyruszyły w drogę o godz. 11 wieczorem. 4 marca dotarli do Digne, 5 marca do Gap, gdzie została wydrukowana proklamacja, którą cesarz podyktował 28 lutego, jeszcze na pokładzie statku. 6 marca dotarli do Corps, położonego u stóp dzisiejszego sanktuarium maryjnego La Salette. We wtorek 7 marca przez La Mure i Plateau Mateysine podążyli na północ. Wczesnym popołudniem na rozległych błoniach nad Wielkim Jeziorem Laffrey cesarzowi zastąpił drogę batalion piechoty. Wystąpienie cesarza do żołnierzy i przejście tego oddziału na stronę Napoleona (tzw. Spotkanie na Łące Laffrey) uznawane jest za kluczowy moment epopei "100 dni" Napoleona.

Napoleon I Bonaparte, zdetronizowany Cesarz Francuzów, ujęty po przegranej pod Waterloo, jako więzień brytyjski na pokładzie fregaty HMS "Bellerophon" został zesłany na Wyspę Św. Heleny, gdzie umarł 5 maja 1821 r.

Bikameralizm – element ustroju politycznego, polegający na istnieniu w parlamencie danego państwa dwóch izb: niższej i wyższej, które zazwyczaj różnią się między sobą sposobem wyboru członków, ich liczbą i kompetencjami.

Tablica pamiątkowa "Drogi Napoleona" w Grenoble

Wieczorem 7 marca cesarz bez jednego wystrzału zajął obsadzone wojskiem Grenoble, witany przez wszystkie władze cywilne, wojskowe i kościelne miasta. 10 marca o godz. 19 Napoleon, prowadząc już 18 000 żołnierzy i 300 dział wkroczył do Lyonu, gdzie następnego dnia już bez ogródek uznał się za najwyższą władzę we Francji i ogłosił tzw. Dekrety Lyońskie. 14 marca wieczorem dotarł do Châlons-en-Champagne, gdzie następnego dnia przyłączył się pod jego sztandary marszałek Michel Ney.

Châlons-en-Champagne (do 1998: Châlons-sur-Marne, łac. Catalaunum ) - miasto i gmina w północnej Francji, stolica regionu Szampania-Ardeny i departamentu Marna. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 48 423 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1859 osób/km², a w 1999 r. liczba ludności wynosiła: 47,3 tys. mieszkańców.

Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.

20 marca dotarł do Paryża, wszędzie owacyjnie witany przez Francuzów i o godz. 21 tego dnia zajął Pałac Tuileries, opuszczony zaledwie 20 godzin wcześniej przez króla Ludwika XVIII. Tu 22 kwietnia ogłosił liberalną konstytucję, opracowaną przez Benjamina Constanta.

Do ostatecznej bitwy doszło na terenie Belgii gdzie stacjonowały, nie rozwiązane jeszcze, wojska VI koalicji (pruskie pod dowództwem feldmarszałka Blüchera i angielskie księcia Wellingtona). Wprawdzie część armii pruskiej została wcześniej powstrzymana lecz i tak Blücherowi udało się w decydującym momencie bitwy pod Waterloo (kiedy zwycięstwo Francuzów było bliskie) wesprzeć potężnymi siłami pruskimi Wellingtona, w konsekwencji czego koalicja Anglii i Prus pokonała ostatecznie Napoleona.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Arthur Wellesley, 1. książę Wellington KG, GCB, GCH (ur. 30 kwietnia lub 1 maja 1769 w Dublinie, zm. 14 września 1852 w Walmer Castle koło Dover), książę Wellington, arystokrata, wojskowy i polityk.

8 lipca 1815 powrócił do Paryża Ludwik XVIII, Napoleon abdykował kolejny raz. Po „100 dniach” jako więzień brytyjski na pokładzie fregaty „Bellerophon” został zesłany na Wyspę Św. Heleny, gdzie zmarł 5 maja 1821.

Zobacz też

Śmierć Napoleona

Rewolucja francuska

historia Francji

bitwy i potyczki epoki napoleońskiej

Bibliografia

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
100 dni Napoleona

David G. Chandler, The Illustrated Napoleon, New York 1990, ISBN 0-8050-0442-4.

W starożytności tereny obecnej Francji były pod panowaniem Rzymian. Początki niepodległej Francji sięgają czasów rozpadu państwa Franków. Pierwszym władcą terenów francuskich został Karol II Łysy. Jego panowanie zapoczątkowało ponad tysiącletni okres monarchii w historii Francji. Pierwszy raz panowanie monarchii skończyło się wraz z wybuchem Rewolucji Francuskiej. A po jej upadku kilkunastoletnim panowaniem cesarza Napoleona. Po jego upadku doszło na krótko do restauracji monarchii i ogłoszenia II Republiki która trwała do czasu obalenia Napoleona III. Po którego obaleniu proklamowano III republikę. Istniała ona do 1946 roku gdy wprowadzono nową konstytucję. Po kolejnej zmianie konstytucji w 1958 roku Francja istnieje jako V Republika Francuska.

Parlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.