10 Pułk Piechoty - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 10 Pułku Piechoty w Łowiczu. Zapoznaj się również z: 10 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 10.

Tereny działań bojowych pułku w latach 1919-1920

10 Pułk Piechoty (10 pp) — oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Pułk wchodził w skład skierniewickiej 26 Dywizji Piechoty i w jej składzie walczył w wojnie obronnej 1939 roku.

Formowanie pułku

31 października 1918 Polacy służący w c.k. 31 Pułku Strzelców w Cieszynie przejęli dowództwo nad jednostką oraz opanowali miasto. Do pułku, który zachował swoją dotychczasową nazwę 31 Pułk Strzelców, przyłączono Batalion Zapasowy 31 Pułku Pospolitego Ruszenia. 5 listopada pułk został zaprzysiężony. Przysięgę składano na wierność Radzie Regencyjnej. 6 grudnia oddział został przemianowany na Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 1 lutego 1919 ponownie zmieniono nazwę na 7 Pułk Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 8 lutego tego roku oddział został przemianowany po raz ostatni, na 10 Pułk Piechoty.

Franciszek Florian Barteczek (ur. 3 maja 1891 w Dziećmorowicach koło Frysztatu, zm. 14 stycznia 1983 w Jasienicy) – polski nauczyciel i działacz społeczny, jeden z przywódców przewrotu w Cieszynie w 1918 roku, kapitan piechoty Wojska Polskiego.
Skierniewice – miasto powiatowe oraz powiat grodzki, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim, było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975-1998.

Pułk w okresie pokoju

Po zakończeniu wojny z bolszewikami pułk stacjonował w garnizonie Łowicz, w Koszarach im. Józefa Piłsudskiego przy ulicy Podrzecznej (dowództwo i I batalion), i Koszarach im. Generała Szeptyckiego przy ulicy Piotrkowskiej, przemianowanych w grudniu 1937 r. na Koszary im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza (II batalion i pododdziały specjalne). Do października 1935 III batalion stacjonował w garnizonie Skierniewice, w Koszarach im. Generała Sowińskiego przy ulicy Piotrkowskiej.

Armia Austro-Węgier (albo Armia Monarchii Austro-Węgierskiej) (niem. Gemeinsame Armee, kaiserliche und königliche Armee, k.u.k. Armee czyli Cesarska i Królewska Armia; do 1867 p.n. kaiserlich/königliche Armee, k.k. Armee czyli Cesarsko-Królewska Armia) – wspólne liniowe wojska monarchii austro-węgierskiej. Wchodziły w skład wojsk lądowych (Landstreitkrräfte).
Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo, zastąpione zostały pojęciami: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.

Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza.

Symbole pułku

Odznaka

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 35, poz. 379 z 14 grudnia 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża pokrytego granatową emalią z żółtym obramowaniem. Na skrzyżowaniu ramion znajduje się okrągła tarcza otoczona srebrnym wieńcem laurowym z cyfrą pułkową 10. Między ramionami stylizowana tarcza z nabojami karabinowymi, na której wpisane historyczne daty 1775 1806 1830 1918. Jednoczęściowa - oficerska, srebro lub tombak srebrzony, emaliowana. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa i Bronisław Szulecki z Warszawy

Cieszyn (czes. Těšín, łac. Tessin, niem. Teschen) – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad rzeką Olzą, na Pogórzu Śląskim. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego. Miasto leży na granicy z Republiką Czeską i do czasu wprowadzenia postanowień układu z Schengen (21 grudnia 2007) było tam zlokalizowane największe drogowe przejście graniczne południowej Polski.
Stanisław Maria Szeptycki (ur. 3 listopada 1867 w Przyłbicach k. Jaworowa, zm. 9 października 1950 w Korczynie) – hrabia, generał major Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.

Żołnierze pułku

Stefan Kossecki

Dowódcy pułku:

por. Ludwik Skrzypek 6 XI – 6 XII 1918

płk Edward Reymann 7 XII 1918 – 26 I 1919

płk Teodor Obraczay 27 I – 23 VI 1919

ppłk Wacław Banaszkiewicz 24 VI – 21 VII 1919

płk Wacław Jastrzębski 22 VII – 4 XII 1919

płk Kazimierz Topoliński 5 XII 1919 – 1925

ppłk SG Stanisław Wecki 1925-1926

ppłk Leon Gotkiewicz 1926-1928

płk dypl. Stefan Kossecki 1928-1930

płk dypl. Marian Krudowski 1930-1939

ppłk Otton Urban (powołany na dowódcę w czerwcu 1939, do końca istnienia pułku służył pod dotychczasowym dowódcą płk Krudowskim)

Oficerowie pułku:

Garnizon – to stałe miejsce stacjonowania danej jednostki wojskowej w czasie pokoju. Funkcje garnizonu pełnią najczęściej miasta, miasteczka, forty, zamki, czy osady. Miasto garnizonowe to powszechne określenie miasta, w którym wybudowano koszary.
Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

Franciszek Barteczek

Teodor Błoch

Obsada personalna w 1928

dowódca pułku – ppłk SG Stefan Kossecki

zastępca dowódcy – ppłk piech. Zygmunt Szafranowski

kwatermistrz – mjr Franciszek Studziński

kapelmistrz – por. Jan Walter

płatnik – por. Piotr Mauler

dowódca I batalionu – mjr Roman Tadeusz Bowbelski

dowódca II batalionu -

dowódca III batalionu – mjr Władysław Brzozowski

Obsada personalna we IX 1939

Rada Regencyjna Królestwa Polskiego – kolegialny organ mający oficjalnie sprawować władzę zwierzchnią nad zależnym od obu państw centralnych Królestwem Polskim (aktu 5 listopada), zaakceptowany 12 września 1917 roku przez Cesarstwo Niemieckie i Austro-Węgry, okupantów Królestwa. Powstała na podstawie patentu w sprawie władzy państwowej w Królestwie Polskim opublikowanego 15 września 1917.
Edward Śmigły-Rydz, też: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, ps. Śmigły, Tarłowski, Adam Zawisza (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, formalnie przez 17 dni następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju.

dowódca pułku – ppłk Otton Urban

dowódca I batalionu – kpt. Ludwik Ścigalski

dowódca II batalionu – mjr Andrzej Bronisław Kulczycki

dowódca III batalionu – mjr Zygmunt Roszkowski

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920

Teodor Emil Błoch (ur. 9 listopada 1895, zm. kwiecień 1940) – oficer zawodowy Wojska Polskiego,kawaler Virtuti Militari zamordowany przez NKWD w Charkowie w 1940 roku. Teodor Emil Błoch urodził się w Kołomyji był synem Ferdynanda i Julii z domu Straub. W latach 1915 - 1918 służył w armii austriackiej. Po zakończeniu wojny został przyjęty do Wojska Polskiego i zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i przydzielony do 145 Pułku Piechoty. Od 1921 roku do 1932 służył w 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Od 1935 roku był komendantem PKU Sarny.
Stefan Kossecki (ur. 27 listopada 1889 w Sawińcach k. Kamieńca Podolskiego, zm. 1940 ?) – polski dowódca wojskowy, komendant Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty (1930–1931), pułkownik Wojska Polskiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)